تأثیرات روانی و اقتصادی افزایش قیمت بنزین

کد خبر: ۲۹۸۷۵۷

تاریخ: ۱۱ آبان ۱۴۰۳ - ۲۰:۰۶

این روزها بحث افزایش قیمت بنزین مطرح شده و برخی از اثرات شدید یا اندک آن بر تورم می‌گویند اما واقعیت این است که این تصمیم تاثیر روانی و اقتصادی سنگینی دارد.
به گزارش خبرنگار ما، حسین صمصامی عضو کمیسیون اقتصادی در مخالفت با لایحه بودجه سال آینده گفته است که «دولت برنامه افزایش قیمت ۴۰درصدی بنزین را در سال آینده دارد. دولت ۲۰هزار میلیارد تومان درآمد از محل افزایش قیمت بنزین لحاظ کرده است.»
کارشناسانی که به دولت مشورت می‌دهند این مسئله را می‌دانند که افزایش قیمت بنزین تأثیر مستقیم بر زندگی و معیشت مردم دارد. اگرچه رئیس‌جمهور افزایش قیمت بنزین را در دوران انتخابات ریاست جمهوری رد کرده و گفته بود به هیچ وجه قیمت بنزین بالا نمی‌رود اما این روزها به نظر می‌رسد از صحبت‌های خود بازگشته
است.
تبعات رخدادهای بنزینی گذشته
به گزارش خبرگزاری مهر، دولت احتمالاً به این موضوع فکر می‌کند که با افزایش قیمت بنزین می‌تواند موجب کاهش مصرف این حامل انرژی شود. افزایش قیمت بنزین مسئله جدیدی نیست و بیش از ۱۰ بار در 45 سال اخیر، قیمت بنزین افزایش یافته است اما اثرات تورمی و مشکلات اجتماعی – سیاسی آن در دهه‌های اخیر، بیش از کاهش مصرف مؤثر بوده است؛ چرا که با وجود تمام خسارت‌های افزایش قیمت بنزین، میزان مصرف، چندماه بعد به جای قبلی بازگشته و حتی بیشتر می‌شود.
سال 98 و در دولت حسن روحانی، قیمت بنزین دولتی و آزاد به ترتیب 50 و ۲۰۰ درصد رشد کرد. پس از گرانی بنزین در دولت دوازدهم گزارشی در مرکز پژوهش‌های مجلس منتشر شد که بر اساس آن افزایش قیمت بنزین به طور مستقیم و غیرمستقیم در سبد خانوار منجر به افزایش هزینه خانوارها شده بود.
نتایج برآوردها از افزایش قیمت بنزین در آبان ۹۸ نشان می‌دهد نرخ تورم ناشی از اجرای این سیاست حدود پنج و دو دهم درصد شد که سه درصد از آن مستقیم و ۲.۲ درصد از آن غیر مستقیم بود. با این حال بسته به قدرت قیمت‌گذاری بنگاه‌های اقتصادی و انتظارات تورمی شکل گرفته در جامعه این نرخ حداقل سه و هشت دهم درصد و حداکثر هفت درصد می‌شود.
این در حالی است که مرکز پژوهش‌های مجلس، قبل از افزایش قیمت بنزین در آبان 98، اعلام کرد که افزایش قیمت بنزین می‌تواند به کاهش ۳۶۰ تا ۴۸۰ هزارنفری اشتغال منجر شود و رشد اقتصادی را
75 صدم تا یک درصد کاهش دهد. همچنین کارشناسان این مرکز درباره احتمال تورم ناشی از این افزایش قیمت هشدار بسیاری داده بودند اما دولت وقت مدعی شد که بررسی سابقه افزایش قیمت بنزین در ادوار گذشته ثابت می‌کند که اثر این افزایش قیمت بر تورم چشمگیر نیست!
کارشناسان در شرایط فعلی و با لحاظ انتظارات تورمی و آثار روانی، می‌گویند هر یک درصد افزایش قیمت بنزین، هشت درصد تورم به دنبال دارد؛ یعنی با افزایش ۴۰ درصدی قیمت بنزین باید منتظر بنزین ۲۱۰۰ تومانی یارانه‌ای و ۴۲۰۰ سهمیه آزاد باشیم که تورم ۲۰۰ درصدی را به دنبال دارد و زندگی مردم را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.
یک سؤال مهم
سؤالی که این روزها مطرح شده، این است که افزایش 40 درصدی یا حتی مثلاً 100 درصدی قیمت بنزین، شاید بخشی از کسری بودجه و ناترازی مصرف بنزین را حل کند، اما تبعات آن برای اقتصاد بیشتر است؛ آن‌هم در حالی که 1750 هزار میلیارد تومان به بودجه شرکت‌های دولتی افزوده شده است؛ منابعی که صرف ضرر و زیان این شرکت‌ها می‌شود. اگرچه برخی از این شرکت‌ها وظایف حاکمیتی دارند و زیان آنها از سوی دولت تحمیل می‌شود، اما شرکت‌های بسیاری وجود دارد که باید به بخش خصوصی واگذار شود یا بعضاً واگذار شده اما همچنان تحت مدیریت دولت است و برای آن از منابع بیت‌المال هزینه می‌شود!
افزایش قیمت بنزین، اگر به قصد رفع ناترازی تولید و مصرف مطرح شده که باید تصریح کرد؛ خودروهای داخلی دو تا سه برابر استاندارد جهانی، بنزین مصرف می‌کنند و موجب ناترازی در مصرف شده‌اند اما سازندگان همیشه زیانده آنها از انحصار و حمایت‌های آشکار و پنهان برخوردارند و واردات قطره‌چکانی و عمدتاً مورد استقبال طبقه مرفه، خیال آنها را از هرگونه تغییر راحت کرده است.
جالب است که دولت در حالی دو 1750 هزار میلیارد تومان بودجه شرکت‌های دولتی (حیاط خلوت برخی سیاسیون) را افزایش داده که سال آینده برای جبران کسری بودجه می‌خواهد 700 هزار میلیارد تومان اوراق منتشر و 540 هزار میلیارد تومان از صندوق توسعه ملی دریافت
کند.