«بریکس» کلید دور زدن تحریم‌های آمریکا و غرب

کد خبر: ۲۹۸۷۰۰

تاریخ: ۰۹ آبان ۱۴۰۳ - ۲۱:۴۱

ایران به عنوان عضو دائم جدید سازمان بریکس می‌تواند با بهره‌مندی از فرصت‌های بین‌المللی آن مانند تجارت دوجانبه با ارز بریکس و «دلارزدایی»، نسبت به «خنثی‌سازی تحریم‌های ظالمانه ایالات متحده آمریکا و غرب» اقدامات مؤثری را پیش گیرد.

به گزارش ایسنا، بریکس که در ابتدا برای برجسته‌سازی فرصت‌های سرمایه‌گذاری شکل گرفت، به شکل یک بلوک ژئوپلیتیک تکامل پیدا کرد و از سال ۲۰۰۹ دولت‌های عضو آن سالانه نشست‌های رسمی برگزار می‌کنند و سیاست‌های چندجانبه را با هم هماهنگ می‌کنند. روابط میان اعضای بریکس عمدتاً بر اساس عدم مداخله، برابری و یاری متقابل انجام می‌شود.

هرچند پنج کشور مؤسس گروه بریکس همگی در رده کشورهای درحال توسعه یا اقتصادهای در حال ظهور هستند، اما عموماً به‌واسطه اقتصادهایی با رشد پرشتاب و فراگیر و نفوذ تأثیرگذار بر امور جهانی و منطقه‌ای، از دیگر کشورها متمایز می‌شوند.

بریکس با فراوانی سه و نیم میلیارد نفر جمعیت، نمایانگر نیمی از جمعیت جهان است و با مجموع ۲۸ هزار و ۴۰۰ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی حدود ۴۵ درصد قدرت اقتصادی دنیا را در اختیار دارد.

هم‌اکنون ساختار مالی بریکس دارای دو بخش است: بانک توسعه جدید (NDB) که آن‌را با عنوان «بانک توسعه بریکس» هم می‌شناسند و قرارداد اندوخته احتیاطی (CRA) که هر دو بخش در سال ۲۰۱۴ در قالب معاهده امضاء شده و از ۲۰۱۵ عملیاتی شدند.

بانک توسعه جدید یک بانک توسعه چندملیتی است که توسط کشورهای عضو بریکس مدیریت می‌شود. تمرکز اصلی این بانک در بخش وام، تأمین مالی طرح‌های زیربنایی است و در این بخش سالانه تا سقف ۳۴ میلیارد دلار مجوز کلی تأمین مالی دارد.

آفریقای جنوبی نمایندگی آفریقایی این بانک را تحت عنوان «مرکز منطقه آفریقای بانک جدید توسعه» برعهده ‌دارد.

این بانک با سرمایه اولیه ۵۰ میلیارد دلار تأسیس شد که قرار بود در طول زمان تا ۱۰۰ میلیارد دلار افزایش یابد. هر کدام از پنج کشور مؤسس، موظف به تأمین ۱۰ میلیارد دلار برای تأسیس بانک بودند. در سال ۲۰۲۰ این بانک ۵۳ طرح به ارزش تقریبی ۱۵ میلیارد دلار را در دست بررسی داشت.

خودکفایی بریکس در تجارت بین‌الملل

قرار بود کشورهای عضو بریکس در اجلاس ۲۰۲۳ در آفریقای جنوبی پیرامون امکان ایجاد یک ارز مشترک یا چیزی مشابه آن بحث کنند.

به گفته‌ «میکاتکیسو کوبایی» کارشناس بریکس، مزایایی چون منصفانه‌تر شدن و آسان‌تر شدن تجارت خارجی و همچنین کاهش عمده در هزینه معاملات می‌توانند از جمله دلایل تشکیل یک اتحادیه ارزی باشند.

«جوزف سالیوان» مشاور ارشد سابق کاخ سفید در مجله آمریکایی فارین پالیسی نوشت: ارز مشترک بریکس چیز متفاوتی خواهد بود.» چون همگی کشورهای عضو آن از رقبای نظام بین‌المللی هستند که غرب رهبری آن را بر عهده‌دارد.

در حال حاضر وزن این کشورها از نظر شاخص تولید ناخالص داخلی، نه‌تنها مجموعاً بر هژمون حاکم یعنی ایالات متحده آمریکا بلکه بر کل کشورهای گروه هفت در کنار هم، برتری دارد.

از نظر سالیوان، بریکس امکان دستیابی به سطحی از خودکفایی در تجارت بین‌الملل را دارد که دیگر اتحادیه‌های پولی مثل منطقه یورو آرزوی آن را داشتند. دلیل این موضوع، تنوع جغرافیایی کشورهای عضو است که امکان تولید کالاها و خدمات متنوع‌تری را در اختیار می‌گذارد.

خنثی‌سازی تحریم‌های غربی با بریکس

رئیس‌جمهور ایران در اجلاس اخیر این سازمان در کازان روسیه، خاطرنشان کرد: یکی از بحث‌های مهم در این اجلاس این بود که با توجه به سلطه‌ سیاست‌های آمریکا بر صندوق بین‌المللی پول، یک صندوق جداگانه ایجاد شود تا از طریق آن کشورها بتوانند به یکدیگر کمک کنند و تحریم‌های آمریکا را خنثی کنند.

وی همچنین به دیدار و گفت‌وگو با رؤسای‌جمهور کشورهای عضو از جمله چین، روسیه، آفریقای جنوبی و نخست‌وزیر هند در حاشیه این اجلاس اشاره کرد و گفت: بیانیه پایانی اجلاس بریکس نیز به‌ویژه در تقبیح و محکوم‌کردن جنایتگری رژیم غاصب اسرائیل در غزه و لبنان و همچنین تاکید بر توسعه‌ ارتباطات پولی، اقتصادی، فرهنگی، علمی، کارشناسی و امنیتی کشورهای عضو، مهم و قابل‌توجه بود.

پزشکیان در ادامه با اشاره به استقبال سران کشورهای عضو بریکس از مواضع جمهوری اسلامی ایران، تصریح کرد: برخی از سران کشورهای این سازمان از جمله مصر می‌گفتند، سفرای کشورهای اروپایی وقتی پیش ما می‌آیند، تصویری از شما ارائه می‌دهند که با آنچه که ما می‌بینیم بسیار تفاوت دارد. شما باید ارتباطات‌تان با کشورهای منطقه را بیشتر کنید، از طرفی امیر امارات نیز به شدت از سفر به ایران استقبال می‌کرد و معتقد بود که ما باید خودمان مشکلات‌مان را حل کنیم و اجازه ندهیم دیگران در مسائل ما دخالت کنند.

با توجه به مطالب فوق، «سازمان بین‌المللی بریکس» دارای ظرفیت اقتصادی و سیاسی فراوانی برای جمهوری اسلامی ایران در راستای توسعه‌ تجارت کشورمان و خنثی کردن تحریم‌های ظالمانه است.