پیش‌بینی‌پذیر کردن اقتصاد با انتشار آمارهای تخصیص ارز

کد خبر: ۲۹۷۰۰۰

تاریخ: ۱۶ مهر ۱۴۰۳ - ۱۹:۵۶

بانک مرکزی از ابتدای سال جاری، براِی واردات سه گروه کالاهای اساسی و دارو، تجاری و بازرگانی، واردات در مقابل صادرات و نیازهای خدماتی، مبلغی نزدیک به ۳۴ میلیارد و ۵۲۰ میلیون دلار ارز، تامین کرده است که بخش اعظم آن یعنی ۲۶ میلیارد و ۱۲۹ میلیون دلار از ارز تامین شده به بخش صنعت اختصاص داده شده است.

از این حجم، ۱۸ میلیارد و ۵۰۷ میلیون دلار با ارز نیمایی و هفت میلیارد و ۶۲۲ میلیون دلار با نرخ توافقی تامین شده است. صنایعی که عمدتا این حجم ارز برای آنها تامین شده، شامل صنایع حمل‌ونقل و خودرو، تجهیزات برق، معدنی، ماشین آلات و تجهیزات تولید، شیمیایی، پتروشیمی و منسوجات و پوشاک است.

واردات کالاهای اساسی و دارو نیز هفت میلیارد و ۵۵۵ میلیون دلار ارز را به خود اختصاص داده است. پنج میلیارد و ۹۰۶ میلیون دلار از این گروه به کالاهای اساسی و کشاورزی شامل گندم، دانه‌های روغنی و نهاده‌های دامی، یک میلیارد و ۶۴۹ میلیون دلار دیگر نیز به دارو، مواد اولیه دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص داده شد. همچنین، ۸۳۶ میلیون دلار نیز به تقاضای خدماتی تخصیص داده شده است.

از ابتدای سال جاری، براِی واردات سه گروه کالاهای اساسی و دارو، تجاری و بازرگانی، واردات در مقابل صادرات و نیازهای خدماتی، مبلغی نزدیک به ۳۴ میلیارد و ۵۲۰ میلیون دلار ارز، تامین کرده است که بخش اعظم آن یعنی ۲۶ میلیارد و ۱۲۹ میلیون دلار از ارز تامین شده به بخش صنعت اختصاص داده شده است.

رویکرد جدید در ارائه آمارهای تخصیص ارز

اطلاع‌رسانی از میزان و حجم تامین ارز مورد نیاز واردات از زمان تاسیس مرکز مبادله ارز و طلا، با یک تغییر رویکرد مطلوب رو‌به‌رو شده، به طوری که انتشار این اطلاعات به صورت متناوب و تفکیکی از سوی بانک مرکزی، از زمان تاسیس در سال ۱۳۳۹ تا امروز بی‌سابقه است.

بانک مرکزی از ابتدای سال جاری شروع به انتشار اطلاعات تامین و تخصیص ارز به صورت متناوب در مرکز مبادله ارز و طلای ایران کرده و این شیوه ارائه آمار ارزی، طی سال‌ها فعالیت بانک مرکزی، تجربه نشده بود.

به عبارت دیگر، پیش از این، اطلاعات و آمار ارزی به صورت دوره‌ای و کلی منتشر می‌شد اما امروز با گزارش‌های مرکز مبادله ارز و طلای ایران، مردم، فعالان و کارشناسان اقتصادی و نهادهای نظارتی می‌توانند به راحتی و مرتب آمار تامین ارز را هر هفته و به صورت تفکیک شده مشاهده کنند.

شفافیت آماری؛ اعتماد اقتصادی

برنامه بانک مرکزی درخصوص شفافیت آماری، از سال گذشته و با اعلام تفکیکی آمار تامین ارز براساس وزارتخانه‌ها آغاز شد. در واقع بانک مرکزی با راه‌اندازی مرکز مبادله ارز و طلای ایران به عنوان بازوی اجرائی در حوزه سیاست‌گذاری و تنظیم‌گری بازار ارز، با تعریف مرجعیت رسمی آمار ارز و طلا، گام مهمی در حوزه شفافیت آماری برداشته است.

از سوی دیگر، باتوجه به اهمیت منابع ارزی و محل هزینه کردهای آن در اقتصاد، این موضوع در دوران تحریم رنگ و بوی دیگری داشته و از آنجایی که اقتصاد ایران به دلیل تنگناهای تجارت بین‌الملل و تحریم‌ها، با محدودیت‌هایی در دست یابی به منابع ارزی بین‌المللی رو‌به‌رو است. این محدودیت، محل هزینه کرد منابع ارزی را به شدت مورد توجه عموم قرار می‌دهد.

باتوجه به اهمیت منابع ارزی و محل هزینه کردهای آن در اقتصاد، این موضوع در دوران تحریم رنگ و بوی دیگری داشته و از آنجایی که اقتصاد ایران به دلیل تنگناهای تجارت بین‌الملل و تحریم‌ها، با محدودیت‌هایی در دست یابی به منابع ارزی بین‌المللی رو‌به‌رو است. این محدودیت، محل هزینه کرد منابع ارزی را به شدت مورد توجه عموم قرار می‌دهد.

هدف از انتشار آمارهای ارزی

به نظر می‌رسد که بانک مرکزی، انتشار آمار ارزی، به صورت متناوب، تفکیکی و با جزئیات را با دو هدف انجام می‌دهد. یکی اینکه، با ارائه آمار در محضر افکار عمومی، کارشناسان، متخصصان و نهادهای نظارتی، موجب فعال سازی نوعی نظارت عمومی شده که سازوکار پیشگیری از وقوع تخلفات ارزی را تقویت و نتیجه این سازوکار می‌تواند کاهش زمینه‌های ایجاد رانت و فساد به حداقل و افزایش کارایی فرآیندهای تخصیص و تامین ارز را بستر سازی کند.

در نهایت به نظر می‌رسد، تلاش برای پیش‌بینی پذیرکردن اقتصاد یکی دیگر از اهداف بانک مرکزی باشد. انتشار آمار تفکیکی تامین ارز در سال ۱۴۰۲ براساس وزارتخانه‌ها و همچنین، ارائه آمار تامین ارز براساس گروه‌های کالاهای اساسی، دارو، صنایع و نیازهای خدماتی در سال ۱۴۰۳، نشان داده که شفافیت در اطلاعات و داده‌ها در پیش‌بینی پذیر کردن اقتصاد، نقش مهمی دارد.

ایسنا