تکامل طبيعي و تکامل اکتسابي

کد خبر: ۲۹۵۴۳۳

تاریخ: ۲۴ شهريور ۱۴۰۳ - ۲۰:۱۰

علما براي انسان قائل به تکاملند. يکي تکامل طبيعي و زيستي که در زيست‌شناسي خوانده و ديده‌ايد، که انسان را کامل‌ترين حيوان و آخرين حلقه تکامل طبيعي حيوانات دانسته‌اند. معني تکامل طبيعي روشن است‌، يعني تکاملي که آن را جريان طبيعت بدون دخالت و خواست خود انسان به‌وجود آورده است.

از اين جهت ميان انسان و سايرحيوانات تفاوتي نيست يعني يک مسير طبيعي جبري قهري‌، هر حيوان را به مرحله‌اي رسانده است، انسان را هم‌، همان جريان به مرحله‌اي که امروز ما او را انسان مي‌ناميم و او را نوعي خاص در مقابل ساير انواع مي دانيم رسانده است.

ولي تکامل تاريخي يا تکامل اجتماعي يعني مسير جديدي از تکامل که دراين مسير جديد، طبيعت به آن شکل دخالت ندارد. اين تکاملَ‌، تکامل اکتسابي است. يعني تکاملي است که انسان با دست خود آن را کسب کرده است و دوره به دوره هم آن را از طريق تعليم و تعلم منتقل کرده است‌، نه از طريق وراثت. تکامل طبيعي بدون اختيار و اکتساب انسان رخ داده است و با يک سلسله قوانين ارثي دوره به دوره

طي شده است. ولي تکامل اجتماعي يا تاريخي انسان چون اکتسابي است و به دست خود انسان به وجود آمده است انتقالش از نسلي به نسلي و از دوره‌اي به دوره‌اي و احيانا از منطقه‌اي به منطقه‌اي‌، به وسيله توارث نبوده و امکان هم نداشته است، بلکه به وسیله تعليم و تعلم و ياد دادن و ياد گرفتن، و در درجه اول به وسيله فن نوشتن انجام شده است....

* شهید مرتضی مطهری، تکامل اجتماعي انسان،ص 9