گمانه‌زنی اتاق فکر آمریکایی از اهداف سفر نخست‌وزیر قطر به تهران

«بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها» با ویژه خواندن روابط ایران و قطر با حماس، سفر مقام ارشد این کشور به تهران را با تحولات منطقه‌ به ویژه تصمیم ایران برای انتقام از اسرائیل مرتبط دانست.

کد خبر: ۲۹۴۵۹۳

تاریخ: ۰۵ شهريور ۱۴۰۳ - ۲۱:۲۶

«محمد بن عبدالرحمن آل ثانی» نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر با سفر به تهران، نخستین دیدار رسمی دولت چهاردهم پس از استقرار را رقم خواهد زد. این که در شرایط خاص منطقه‌ای، قطر به عنوان اولین همسایه ایران سیاست خارجی خود را به سمت تهران فعال می‌کند، نشان از ارتقا و تثبیت روابط همسایگی دو کشور در چند سال اخیر دارد.

اگرچه حمایت تهران از دوحه در زمان تنش این کشور با همسایگان عرب آن از جمله نقاط عطف در روابط دوکشور در دوره معاصر محسوب می‌شود اما تحولات در فلسطین و نقشی که قطر در روند مذاکرات برای توافق آتش‌بس بر عهده ‌دارد در کنار روابط نزدیک دوحه با حماس و به ویژه موضع ایران در قبال انتقام ترور اسماعیل هنیه این سفر را از چند جهت برجسته و قابل توجه کرده است.

اندیشکده «بنیاد دفاع از دموکراسی‌ها» در مورد این سفر نوشت، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل‌ثانی، نخست‌وزیر قطر برای گفت‌و‌گو با مقام‌های ایرانی به تهران سفر می‌کند. نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه قطر در تلاش است با مقامات ارشد ایرانی از جمله «عباس عراقچی» وزیر امور خارجه تازه منصوب شده، درباره روابط دوحه و تهران و مسائل مهم منطقه‌ای گفت وگو کند.

طبق این گزارش، خبر سفر فوق پس از آن منتشر شد که تیم‌های مذاکره‌کننده آمریکایی، اسرائیلی، مصری و قطری در ۱۵ اوت در دوحه برای دور دیگری از مذاکرات آتش‌بس و حل موضوع گروگان‌ها دور هم جمع شدند. گروه مورد حمایت ایران، حماس که در دوحه دفتر دارد، اعلام کرد در این مذاکرات شرکت نمی‌کند ولی روند مذاکرات را از طریق هیئت‌های قطری و مصری دریافت کرده است. دور جدید گفت‌وگوها در ۲۲ و ۲۳ اوت در قاهره برگزار شد.

«ریچارد گلدبرگ» مشاور ارشد دفاع از دموکراسی‌ها معتقد است: قطر و ایران دیدگاه مشترکی در مورد حماس دارند. اگرچه جایگاه و موضع قطر نسبت به واشنگتن با ترور هنیه به میزان قابل توجهی تضعیف شده، اما این احتمال مطرح است که آل ثانی اکنون پیام‌هایی را از طرف دولت بایدن به ایران منتقل کند و در عین حال گام‌های بعدی را در قبال شریک استراتژیک خود در غزه (با ایران) طراحی نماید.

«سعید قاسمی نژاد» دیگر کارشناس ارشد FDD در امور ایران نیز مدعی است: دوحه و تهران هر دو از گروه‌های اسلام‌گرای رادیکال در سطح جهان حمایت می‌کنند و دو روی یک سکه هستند. تهران آموزش و هدایت آن‌ها را ارائه می‌کند. این در حالی است که قطر منابع مالی و پوشش دیپلماتیک را از طریق شبکه نفوذ گسترده خود که با هزینه‌های هنگفت ایجاد کرده است، به سرانجام می‌رساند.

این اتاق فکر آمریکایی در مورد رابطه دوحه با حماس عنوان داشت: قطر از حماس که از سال ۲۰۰۷ در غزه مستقر شد، حمایت کرده است. از آن زمان، دوحه کمک‌های سیاسی و مالی را به این گروه اسلام‌گرا ارائه می‌دهد به نحوی که گفته می‌شود حداقل

۱.۸ میلیارد دلار به دولت تحت مدیریت حماس در غزه تزریق کرده است. با اینکه قطر از حماس حمایت می‌کند و فقط اسرائیل را مسئول حمله ۷ اکتبر حماس می‌داند، با موافقت ایالات متحده خود را به عنوان میانجی بین حماس و اسرائیل قرار داده است.

به گزارش ایرنا، این گزارش در زمینه رابطه این کشور با آمریکا نیز آورده است که جو بایدن در سال ۲۰۲۲ قطر را به عنوان متحد اصلی غیرناتوی خود تعیین کرد. قطر همچنین به عنوان یک مرکز استراتژیک برای عملیات نظامی ایالات متحده در منطقه خلیج‌فارس عمل می‌کند و میزبان پایگاه نیروی هوائی العدید است که بزرگ‌ترین پایگاه ایالات متحده در منطقه به شمار می‌رود. با این حال، چند قانونگذار آمریکایی بعد از عملیات ۷ اکتبر، دولت بایدن را تحت فشار قرار داده‌اند تا با توجه به حمایت قطر از حماس، روابط واشنگتن با دوحه را کاهش دهد. در نخستین روز ماه می‌ گذشته هم چند نماینده قانون دو حزبی را جهت بررسی وضعیت متحدان غیرناتوی آمریکا به کنگره و سنا ارائه دادند.