زیبایی‌های پیاده‌روی اربعین و آثار آن بر روح و جان زائرین-بخش دوم

غوغای شور حسینی‌(ع) و تحولات کربلایی در جهان امـروز

کد خبر: ۲۹۴۲۰۴

تاریخ: ۳۰ مرداد ۱۴۰۳ - ۲۰:۲۸

اولین سالی بود که ایران موفق شده بود راه کربلا را باز کند... خون شهدا ثمر داده بود... صدام بود، اما دیگر مانع نمی‌شد. خوب خاطرم هست که اما بسیار سخت‌گیرانه بود. مفاتیح و زیارت عاشورا در عراق یافت نمی‌شد! تازه در ایران مفاتیح‌های جامع شیخ عباس قمی در ابعاد کوچک چاپ می‌شد. سنی نداشتم. اما به‌تازگی یکی خریده بودم و خیلی دوستش داشتم.

پدربزرگم که آن را دید خیلی خوشش آمد. اجازه خواست که با خودش به کربلا ببرد. بحث این بود که کتاب را ورق‌ورق کنند یا نه؟ که نکند وسایل را بگردند و کتاب را بگیرند و دور بیندازند! تجربه تلخی از سفر حج داشت. اما گفتند: کوچک است و خلاصه کتابم را به امانت بردند. وقتی برگشتند خبری از کتاب نبود!  پدربزرگم گفت: مردی عراقی و شیعه با‌ گریه گفته ما از این کتب دعا نداریم. دسترسی نداریم. این کتاب را به من ببخش.

پدربزرگم هم دودستی تقدیم کرده بود. بعد که برگشتند، سعی می‌کرد از دل من در بیاورد. با این توضیح که نمی‌دانی چگونه‌ گریه می‌کرد، درخواست می‌کرد و من غرق خوشحالی بودم که امانتی‌ام در کربلا مانده، یعنی الان مفاتیحم کجاست؟

سال‌ها از آن روزها گذشته و هر زمان سیل و شکوه جمعیت و فراوانی زوار از اقصی نقاط جهان و راحتی حرکت به سمت کربلا با ماشین شخصی و بدون ویزا از ایران را که می‌بینم یاد این داستان می‌افتم. دو روز پیش در اخبار خواندم: یک کاروان از هلند راهی کربلا شده‌اند. آیا هنوز معلوم نیست، اتفاقی در عالم افتاده است؟ گویی تغییر بزرگ حسینی‌(ع) در جهان رخ ‌داده است.

معلوم نیست حماسه‌ای شکل‌ گرفته و واقعه‌ای کبیر و جهانی در راه است؟ کجا و چه قدرتی هر سال توانسته بیش از سال قبلش جمعیتی میلیونی و رو به ‌افزایش را از همه عالم یک‌جا جمع کند؟ معلوم نیست از دل آلودگی و سیاهی و تباهی جهان، انفجاری از نور در حال وقوع است؟ چنین روزهای تیره‌ای را عراق تجربه کرده که خیلی هم از آن نگذشته است؛ اما امروز در کربلا و نجف چه خبر است؟ مکه، مدینه، قبرستان بقیع، فلسطین اشغالی مسجد الاقصی، اروپا، آمریکا، شرق و غرب عالم، تا انتهای افق... اندکی صبر سحر نزدیک است.

مشترکات سفر اربعین و حج

امام صادق‌(ع) می‌فرماید: زائرِ حسین‌(ع) وقتى به‌قصد زیارت از خانه‏‌اش خارج می‌شود، سایه‏‌اش بر چیزى نمی‌افتد، مگر اینکه آن چیز برایش دعا می‌کند و هنگامى که آفتاب بر او بتابد، گناهانش را از بین می‌برد، همان‌طور که آتش هیزم را از بین می‌برد. (کامل‌الزیارات، ص۲۷۹)

مهدی حسینی، زائر اربعین به گزارشگر کیهان درباره حس و حالش می‌گوید: «اینجا جاده‌ای است که به حرم عشق ختم می‌گردد. قدم‌هایم را به نیابت شما نذر ظهور کردم. حال و هوای این روزها چقدر لذت‌بخش است، گویی هیچ غم و ناراحتی وجود نداشته و ندارد، شاید رمزش در کنار امام‌(ع) بودن است. شاید رمزش این باشد که این جلوه‎ کوچکی از زمان ظهور فرزند زهراست، حاضریم تمام سختی‌ها را به جان بخریم، اما فقط خودمان را اینجا برسانیم، پس برای آمدن او تلاش کن، تا جهان برای همیشه به خوشبختی و آرامش حقیقی برسد.»

ناصر لاهیجی مدیر یک کاروان حسینی‌(ع) نیز با بیان اینکه یک حقیقت مشترک بین سفر حج و پیاده‌روی اربعین وجود دارد، می‌گوید: «حقیقت هر دو لبیک است، یکی به خدا و دیگری به ولی خدا. حج با لبیک شروع می‌شود، یعنی به خدا می‌گویید: من آمده‌ام. من آماده‌ام. من برای پاسخ ‌دادن و اجابت‌ کردن به آنچه خواسته‌ای. به شناخت تو به‌عنوان خدا و خودم به‌عنوان مخلوق تو و بنده تو. ماهیت محرم هم یک چنین چیزی است. محرم ماهیتش لبیک یا حسین‌(ع) است. یعنی پاسخ‌ گفتن به درخواست حسین که در مسیر او قرار بگیریم و با او به خدا برسیم.»

وی در ادامه می‌افزاید: «ما با مشارکت در عزای حسین محبت او را در دل خود زنده می‌کنیم و به‌تدریج آن را با پوست و گوشت خود عجین می‌سازیم. وقتی محبت شعله‌ور شد، با او همدلی می‌کنیم و آرزو می‌کنیم که «یا لیتنی کنت معکم فافوز فوزاً عظیما» این فوز عظیم چیزی جز رسیدن به خدا از طریق ولی خدا نیست. گام بعد از آرزو کردن و تمنا کردن، مستعد شدن برای لبیک گفتن است که ما آماده اجابت می‌شویم و حسین را که ولی خداست به‌عنوان ولی خود می‌پذیریم و در همه زندگی و در هر زمان و مکان به او لبیک می‌گوییم که کل ارض کربلا و کل یوم عاشورا. این ماهیت عزاداری است که می‌تواند ما را حسینی کند و ما را به مقام اصحاب الحسینی برساند.  «لبیک یا حسین» مصداق بارزی از «لبیک اللهم لبیک» در حج است. لبیک گفتن به ولی خدا راه عملی لبیک گفتن به خدا است.»

نگو جا مانده‌ام!

آیت‌الله جوادی آملی می‌فرمایند: «نگویید: جا مانده‌ایم! کسی که قلب و روحش رفته، جامانده نیست. جامانده کسی است که عشق و شور و طلب زیارت ‎اربعین، به ذهنش هم نمی‌رسد و علاقه‌ای ندارد. اگر به هر دلیلی اشتیاق رفتن هست و شرایطش نیست، خیری بوده و ثواب نیت را برده‌اید. شاکر باشید و نگویید جامانده‌ایم.

خوب است روزهایی که قادر به زیارت نیستیم حداقل با کمک به افراد کم‌درآمد که عاشق و حسرت‌به‌دل زیارت هستند، در ثواب زیارت آنها شریک باشیم. هشام می‌گوید: از امام صادق‌(ع) پرسیدم: کسی که خودش به‌واسطه بیماری یا مشکلی نتواند به زیارت امام حسین‌(ع) برود و در عوض شخصی دیگر را روانه کند (هزینه‌هایش را بدهد) چه اجری دارد؟

امام صادق‌(ع) فرمودند: به ازای هر درهمى که خرج کند، خداوند همانند کوه اُحد برایش حسنه می‌نویسد. چندین برابر آنچه هزینه کرده را در همین دنیا به او برمی‌گرداند! بلاهایى را که فرود آمده تا به او برسد، از او می‌گرداند، از وى دور می‌کند و مالش حفظ می‌‏شود. (کامل‌الزیارت، ص ۱۲۹)

تجربیات سال‌های گذشته در سفر اربعین

قبل از سفر در شهر خودتان روزانه یک مسافت کوتاه را پیاده‌روی کنید تا ماهیچه‌های پا آماده ‌باشند.

ساعت حرکت پیاده‌روی از ۳ سحر الی ۱۰ یا ۱۱ صبح انتخاب کنید. مابین این زمان، ساعتی یک‌بار حتماً یک توقف ۱۰ دقیقه‌ای داشته باشید.

ساعت ۱۱ صبح وقت استراحت در یک موکب خنک تا ساعت ۵ یا ۶ عصراست. در این فاصله حمام دوش آب سرد بگیرید.

باز از ۵ و ۶ عصر تا ساعت ۱۲ شب پیاده‌روی کنید و بعد تا 3 سحر استراحت کنید.

رضا وکیلی، مسافر اربعین ضمن بیان توصیه بالا می‌گوید: «کوله سبک داشته باید و از حمل اضافه‌بار بپرهیزید. هر بار ۱۰۰ گرمی در پیاده‌روی به علت خستگی برابر با یک کیلو می‌شود.

مواد غذایی همه چیز موجود است، فقط یک مقدار کم آجیل مقوی مثل ۴ مغز داشته باشید و در مواقع اضطرار مصرف کنید.

از لباس راحتی و آزاد و نخی استفاده کنید.

بهترین کفش، کفش‌ کتانی ورزشی است. ترجیحاً کفش را رنگ روشن انتخاب کنید. حتماً اگر کفشتان نو هست، چند باری قبل سفر استفاده کرده باشید. برای جلوگیری از گرمازدگی و عرق‌سوز شدن در صورت امکان دوش آب سرد در طول روز داشته باشید.  برای کتف و شانه‌ها و پشت ساق پا ماساژ رفع خستگی یاد بگیرید. آب سردی که داخلش یخ هست، اصلاً توصیه نمی‌شود.

حتما از کلاه لبه‌دار استفاده کنید.»

وی توصیه اکید دارد که پرخوری ممنوع! و در ادامه می‌افزاید: «اگر غذا خوردن ‌را مدیریت کنید و هر مواد غذایی را نخورید، مطمئناً سلامت خواهید بود.  در طول سفر همه حواسمان به رفتار خودمان باشد و اصلاً روی رفتار دیگران زوم نکنیم، مگر اینکه زائری نیاز به کمک داشته باشد، چه مالی و چه جانی در حد توان کمکش کنیم.

غر زدن برای همراهان به‌خصوص نسبت به افرادی که زودجوش می‌آورند، ممنوع!  و تا جایی که برایتان امکان دارد، گذشت و سکوت داشته باشید.»

نکات سلامتی در مسیر پیاده‌روی اربعین

چند روز قبل از اربعین، پیاده‌روی منظم داشته باشید. برای سلامتی زانوهایتان، هنگام پیاده‌روی در صورت امکان از عصا استفاده کنید. از کوله‌پشتی مناسب و استاندارد استفاده کرده و از حمل بار اضافه و سنگین، خودداری کنید. در فواصل زمانی منظم به خود استراحت دهید، به طور منظم دست‌های خود را با آب و صابون بشویید.

از مواجهه طولانی‌مدت با نور خورشید خودداری کنید. برای در امان بودن از آفتاب و نور شدید خورشید از عینک ‌آفتابی استاندارد، کلاه لبه‌دار و کرم ضدآفتاب استفاده کنید. لباس مناسب، گشاد و با الیاف نخی بپوشید. در طول پیاده‌روی مایعات کافی و فراوان بنوشید. از آب سالم و فراوان، غذاهای پخته شده تازه و گرم، میوه پوست‌دار و شسته شده استفاده کنید.

از دکتر معین مسعودی، پزشک عمومی داوطلب در کاروان حسینی‌(ع) سؤال می‌کنم: «حمل چه داروهایی در پیاده‌روی اربعین ممنوع است؟» وی پاسخ می‌دهد: «داروهای فلورازپام، بوپرنورفین، دیازپام، متادون، هیدروکدون بی‌تارتارات، مپریدین هیدروکلراید، استامینوفن کدئین و ترامادول از جمله دارو‌های ممنوعه‌ در کشور عراق هستند که زائران اربعین حسینی باید به این موضوع توجه ویژه داشته باشند و هیچ یک از این داروها را همراه خود نداشته باشند. برای حمل داروهای اعصاب و روان، نسخه پزشک الزامی است. دارو‌های بیماری صرع، سرطان که به‌نوعی از مواد مخدر تشکیل شده بر اساس قوانین داخلی کشور عراق جرم محسوب می‌شود. ممکن است برخی دارو‌های تخصصی و موردنیاز زائران در مراکز درمانی و دارویی هلال‌احمر موجود نباشد؛ بنابراین لازم است که زائران مصرف‌کننده دارو‌های خاص، ۲ برابر نیاز دارویی خود در مدت‌زمان سفر، دارو به همراه داشته باشند.»

دکتر فاطمه جهانشاهی، داروساز از استان کرمان که به عنوان خادم‌الحسین در درمانگاه بستان نجف اشرف خدمت می‌کند در خصوص نگهداری انسولین می‌گوید: «انسولین قبل از اولین تزریق در یخچال نگهداری می‌شود و وقتی درب آن باز می‌شود می‌توان فقط 28 روز در دمای اتاق نگهداری کرد.»

جهانشاهی خاطرنشان می‌کند: «اما در شرایط گرمای سفر اربعین و با این حجم از گرما مولکول‌های مواد انسولین خراب شده و پایداری خود را از دست می‌دهند؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود پیش از حضور در اربعین کیف مخصوص نگهداری انسولین تهیه کرده و با این کار از فاسد شدن قلم‌های انسولین پیشگیری کرده ضمن اینکه بیش از میزان مصرف همراه داشته باشند.»

وی در پایان و در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «همچنین دیگر داروهای خاص خود را نیز به همراه داشته باشند. داروهای موجود در درمانگاه‌ها عمدتاً عمومی هستند و در صورت اجبار در خریداری هم احتمال دارند در عراق پیدا کنند و یا مجبور شوند با قیمت بالاتری تهیه کنند.»