لباس فرم مدرسه از دغدغه هزینه خرید والدین تا یکرنگی دانش‌آموزان

کد خبر: ۲۹۴۱۲۵

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۴۰۳ - ۲۰:۲۶

یکپارچه‌کردن پوشش و متحدالشکل‌بودن دانش‌آموزان در مدارس برای ایجاد نظم، از جمله دلایلی است که پای لباس فرم را حدود سه دهه است به مدارس باز کرده تا دانش‌آموزان فارغ از تفاوت در جنس و رنگ لباس به امر آموزش بپردازند.

به گزارش ایرنا، لباس‌های یک مدل و یک رنگ که از آن به عنوان لباس فرم نام برده می‌شود، برای دختران و پسران از ویژگی‌های خاصی برخوردار است، برخی با استفاده از چند رنگ و ترکیب پارچه‌های ساده و طرح دار به ویژه برای دختران طراحی شده که هر یک می‌تواند برای بچه‌ها جذاب باشد و ضمن بالابردن اعتماد به نفس آنان، دغدغه والدین در رابطه با اینکه هر روز یک نوع لباس بر تن فرزندانشان برای حاضر شدن در مدرسه داشته باشند را رفع کرده است.

پوشاک مدارس در اکثر کشورها وجود دارد و هر کشوری سعی دارد تا با بهره‌گیری از فرهنگ و نماد ملی خود، لباس‌های مناسبی برای دانش‌آموزان طراحی کند و شاید بتوان گفت که به نوعی فرهنگسازی و استفاده از طرح‌های سنتی است تا آنها از همان دوران کودکی و نوجوانی با این نمادها آشنا شوند.

در کشورمان نیز که طی چند سال اخیر به موضوع لباس فرم مدارس توجه ویژه شده است، هر مدرسه متناسب با تصمیم شورای مدرسه متشکل از رئیس انجمن اولیا و مربیان، نماینده معلمان و مدیر مدرسه اقدام به انتخاب یک لباس مناسب با بهره‌گیری از رنگ، جنس و مدل می‌کند تا دانش‌آموزان سال تحصیلی را در عین حال که با پوشاک نو آغاز می‌کنند، در طول سال نیز از این لباس استفاده کرده و متحدالشکل بودن را از دست ندهند.

در اهمیت لباس فرم دانش‌آموزان باید به این مطلب هم اشاره کنیم که در راهکار ۵- ۳ سند تحول بنیادین وزارت آموزش و پرورش طراحی و ارائه الگوی لباس و پوشش مناسب، متنوع، زیبا و آراسته مبتنی بر فرهنگ اسلامی- ایرانی برای مربیان و دانش‌آموزان پسر و دختر در راستای تقویت هویت اسلامی- ایرانی مورد تاکید قرار گرفته است.

جنس و کیفیت و نوع دوخت و وسایل جانبی از مواردی است که در انتخاب پوشاک مدارس باید مدنظر قرار گیرد، اما آنچه در این سال‌ها مورد چالش قرار گرفته، کیفیت پایین پارچه و دوخت است که با قیمت بالا در بین دانش‌آموزان توزیع می‌شود و این امر موجب نارضایتی و گلایه خانواده‌ها شده است.

صرف نظر از اهداف تعیین شده برای استفاده از لباس فرم در مدارس، آنچه این طرح را زیر سؤال برده است اینکه خانواده‌ها معتقدند نظارت دقیقی بر پوشاک مدارس وجود ندارد و اولیای مدارس در بستن قرارداد با واحدهای تولیدی به بسیاری از مسائل توجه ندارند و در نهایت نتیجه این می‌شود که لباسی با کیفیت پایین و البته قیمت بالا به دست مصرف‌کننده می‌رسد.

آنها همچنین می‌گویند که این طرح از اهداف خود دور شده است چراکه تلاش بر این بود تا دانش‌آموزان به دور از تجمل و تفاوت به لحاظ سطح طبقاتی و درآمد خانواده و با یک لباس متحدالشکل در مدارس حضور پیدا کنند اما اکنون گویی لباس فرم به کالایی لوکس و تجملی تبدیل شده که بسیاری از والدین به سختی قادر به تهیه آن هستند و بار مالی زیادی را تحمل می‌کنند.

برخی خانواده‌ها قیمت یک دست لباس فرم برای دانش‌آموز خود را تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان هم اعلام کرده و معتقدند این رقم در کنار دیگر وسایل اعم از لوازم التحریر و کوله پشتی که باید برای آغاز سال تحصیلی تهیه شود، مبلغ بالایی است.

از دیگر موضوعات مورد گلایه خانواده‌ها این است که هر سال برخلاف دستورالعمل ابلاغی وزارت آموزش و پرورش مبنی بر اینکه اجباری در تهیه لباس فرم جدید نیست و دانش‌آموزان می‌توانند از لباس سال قبل خود استفاده کنند، اولیای مدرسه اجبار به تهیه لباس جدید با طرح و رنگ متفاوت کرده و عملا هزینه آن را به خانواده‌ها تحمیل می‌کنند این در شرایطی است که به عنوان مثال یک خانواده با سطح درآمد پایین، ممکن است دو یا سه فرزند در سنین مدرسه داشته باشد که این کار علاوه‌بر دیگر هزینه‌ها، برای آن خانواده مشکل ساز است.

تاکید مسئولان وزارت آموزش و پرورش نیز در قالب دستورالعمل ابلاغی به مدارس و اعلام سیاست کلی کشور برای انتخاب یا تعیین لباس فرم دانش‌آموزان، عدم تحمیل و تعیین لباس متناسب با شرایط سنی، جنس و رعایت ارزش‌های دینی و فرهنگی است اما گویا به این موضوع در برخی مدارس چندان توجهی نمی‌شود.

در اردیبهشت ماه امسال نیز دستورالعمل ساماندهی و نظارت بر لباس فرم دانش‌آموزان از سوی وزارت آموزش و پرورش به همه استان‌های کشور ابلاغ و تاکید شده است که مدارس نباید به صورت سالانه طرح و رنگ لباس را تغییر دهند و برای آنکه خانواده‌ها تحت فشار قرار نگیرند، اگر لباس سال قبل امکان استفاده دارد، مدارس نباید خانواده‌ها را اجبار به تهیه روپوش جدید کنند.

مسئله دیگری که خانواده‌ها در تهیه لباس فرم مدارس به آن اشاره می‌کنند تفاوت در قیمت لباس متناسب با سایز فرزندشان است به گونه‌ای که سایزهای بزرگ‌تر که چندان تفاوتی در استفاده از میزان پارچه ندارد، قیمت بالاتری دارد و در مواقعی نیز لباس‌های دوخته شده توسط واحدهای تولیدی فاقد استاندارد لازم است به نحوی که به عنوان مثال در شرایط عادی سایز لباس برای دانش‌آموز ۴ است اما برای لباس مدرسه باید سایز ۵ خریداری شود و کیفیت پایین پارچه نیز باعث شده که دانش‌آموزان به ویژه در مقاطع پایین تر، به دلیل تحرک بیشتر و زمین خوردگی و پاره شدن لباس، نتوانند از آن برای دو سال تحصیلی استفاده کنند و مجبور به تهیه لباس در آغاز هر سال تحصیلی هستند.

از دیگر موضوعات چالش برانگیزی که خانواده‌ها در تهیه لباس فرم با آن مواجه هستند این است که برخی از آنها عنوان می‌کنند توانایی و مهارت دوخت لباس برای فرزندشان متناسب با نوع پارچه و مدل مدنظر مدرسه را دارند اما اولیای مدرسه با این امر مخالفت کرده و آنها را مجبور به خرید لباس از واحد تولیدی مشخص می‌کنند.

پیشنهاد مناسبی که اخیرا مورد توجه قرار گرفته این است که در راستای تقویت کارآفرینی و ایجاد اشتغال، برای دوخت لباس مدارس با هنرستان‌ها همکاری شود تا از یک‌ سو مهارت آموزی در این مراکز به سمت تجاری سازی حرکت کند و از همان دوران آموزش، هنرجویان وارد بازار کار شوند و از سوی دیگر لباس فرم با کیفیت و قیمت مناسب تری در اختیار دانش‌آموزان قرار گیرد که برای تحقق این مهم نیز راه طولانی در پیش است.

البته مسئولان وزارت آموزش و پرورش طی سال‌های اخیر همواره تاکید کرده‌اند که لباس فرم مدارس باید متناسب با فرهنگ ایرانی- اسلامی طراحی شود و بر اساس آنچه در سند تحول بنیادین اشاره شده است طراحی مدل لباس متناسب با سن، جنس و پایه‌های مختلف تحصیلی و یک بخشی هم مربوط به تنوع لباس‌ها باشد و هیچ‌گونه اجبار و تحمیلی به خانواده‌ها برای تهیه لباس فرم مدارس نباید صورت گیرد.

در راستای تحقق این هدف سرپرست اداره کل انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش و پرورش هفتم خرداد ماه امسال درباره تهیه لباس فرم دانش‌آموزان در سال تحصیلی جدید با تاکید بر اینکه دانش‌آموزان می‌توانند از لباس‌های سالم و قابل استفاده سال‌های قبل استفاده کنند، گفت: ادارات کل آموزش و پرورش مکلفند نرخ مصوب لباس فرم را از طریق مراجع مربوطه‌ دریافت و به اطلاع والدین برسانند.

عاطفه‌سادات مدبرنژاد به این مطلب هم اشاره کرد که طبق ماده ۸۵ آیین نامه اجرائی مدارس، انتخاب نوع و رنگ لباس دانش‌آموزان با مشارکت شورای دانش‌آموزی به عهده شورای مدرسه و همچنین برنامه‌ریزی و اقدام برای تهیه آن باهماهنگی این شورا، برعهده انجمن اولیا و مربیان است و شکایات اولیا توسط مدیر مدرسه، رئیس اداره انجمن اولیا و مربیان، ارزیابی عملکرد و پاسخگویی به شکایات وزارتخانه و سایر نهادهای نظارتی، قابل پیگیری خواهد بود.

وی ادامه داد: ‌انتخاب نوع و رنگ لباس دانش‌آموزان با مشارکت شورای دانش‌آموزی، به عهده «شورای مدرسه» و برنامه‌ریزی و اقدام برای تهیه آن با هماهنگی شورای مدرسه، به عهده «انجمن اولیا و مربیان مدرسه» خواهد بود.

مدیرکل انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه نرخ نامه‌های ابلاغی از سوی مراجع مربوطه با ذکر نوع و مقدار پارچه و سایر مولفه‌ها تهیه و به مدارس و اطلاع خانواده‌ها می‌رسد، ادامه داد: رعایت این نرخ نامه از سوی تولیدی‌ها الزامی است و انجمن اولیا و مربیان به عنوان مسئول برنامه‌ریزی برای تهیه لباس دانش‌آموزان باید بر اجرای دقیق نرخ و کیفیت لباس نظارت کنند.

مدبرنژاد با بیان اینکه هزینه لباس فرم از طرف صمت و اتحادیه‌های مربوطه تعیین می‌شود، گفت: آموزش و پرورش مرجع تصمیم‌گیری برای نرخ لباس دانش‌آموزان نیست و ادارات کل صمت در استان‌ها و اتحادیه‌های مربوط نرخ را مشخص می‌کنند. وی با بیان اینکه در حال حاضر نرخ مصوب براساس کیفیت در استان‌های مختلف و مقاطع مختلف متفاوت است، افزود: برنامه‌ریزی برای روپوش مدارس از اردیبهشت ماه انجام شده است؛ اکنون نرخ‌نامه‌ها مصوب شده و والدین می‌توانند با مراجعه به تولیدی‌ها روپوش فرزندشان را تهیه کنند.

اما باید نظر داشت با وجود تاکید مسئولان وزارت آموزش و پرورش و ابلاغ دستورالعمل‌های لازم، هنوز مشکلات بسیاری در رابطه با تهیه لباس فرم مدارس وجود دارد که البته باید پای درد و دل مدیران مدارس هم نشست تا راهکار مناسبی پیدا شود تا هم خانواده‌ها و هم اولیای مدارس بتوانند در تعامل با هم این دغدغه را کاهش دهند تا دانش‌آموزان سال تحصیلی جدید را در فضای آرام آغاز کنند و خاطرات خوشی از دوران تحصیلی و اول مهرماه برای خود رقم بزنند.