نشنال اینترست: موشک‌های ایران سراسر منطقه را پُر کرده است (خبر ویژه)

در حالی که دولت آمریکا مأیوسانه می‌کوشد حمله موشکی و پهپادی ایران را به اسرائیل متوقف یا محدود کند، باید توجه داشت که سراسر خاورمیانه مملو از موشک‌های ایرانی شده‌ است.

کد خبر: ۲۹۴۰۱۸

تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۴۰۳ - ۲۲:۰۱

نشریه آمریکایی نشنال اینترست در تحلیلی با اشاره به عبور ایران از تحریم‌های تسلیحاتی و تبدیل شدن به صادر‌کننده بزرگ نوشت: در حالی‌که سامانه‌های تهاجمی برد بلند عنصر بنیادین استراتژی «حلقه آتش» ایران علیه اسرائیل است، مسئله‌ای که دولت آمریکا باید الان با آن مواجه شود، فقط اشاعه تسلیحات نیست. ایران در حال سرمایه‌گذاری در فضای آسان‌گیرانه‌تر بین‌المللی است تا با استفاده از تجربه موفقش در تسلیح بازیگران غیردولتی‌، خودش را به‌عنوان یک فروشنده بین‌المللی سلاح مطرح کند.

یکی از روش‌هایی که ایران می‌تواند براساس آن طمع کشورها را برانگیزد، نشان دادن نقش مؤثر سامانه‌های ارزان‌قیمت، مانند پهپادها، در میدان جنگ است.  پهپادهای بدنام شاهد ۱۳۶ ایران که در روسیه به گران ۲ مشهور هستند، در حال حاضر نقش اساسی در جنگ جاری روسیه با اوکراین بازی می‌کنند. گفته می‌شود که روسیه در دو سال نخست جنگ ۴۶۰۰ فروند پهپاد شلیک کرده ‌است.

همین پهپادها در حمله ۱۳‌ آوریل ایران به اسرائیل استفاده شدند. علاوه‌ بر اسرائیل و اوکراین، پهپادهای ایران دست‌کم در دو کشور دیگر هم دیده ‌شده‌اند. در ونزوئلا، گزارشی از سال ۲۰۱۲ برملا کرد که ایران تأسیسات تولید پهپاد در کاراکاس راه‌اندازی کرده ‌است. حالا پس از ۱۲ سال، مشاهده می‌شود که ارتش ونزوئلا از پهپادهای مهاجر ۲ ایران با عنوان ANSU-۱۰۰ و مدل‌های جدیدتر ANSU-۲۰۰ (که بسیار شبیه پهپاد شاهد ۱۷۱ ایران است) استفاده می‌کنند. در اتیوپی هم ایران نقش بسیار مهمی در جنگ منطقه تیگرای بازی کرد و ارتش اتیوپی از پهپادهای مهاجر ۶ ایران استفاده می‌کرد. در جنگ داخلی سودان هم پهپادهای مهاجر ۶ ایران به ارتش سودان کمک کرد که جلوی پیشروی نیروهای اقدام سریع را بگیرند. تصور می‌شود که ممکن است ایران پشت تلاش‌های اخیر کره شمالی برای توسعه توان هوائی باشد. غافلگیرکننده نیست که پهپادهای ایرانی احتمالاً در توافقنامه نظامی ۵۰۰ میلیون دلاری اخیر میان ایران و ارمنستان هم حضور داشته ‌باشند.

تهران و ایروان به صورت رسمی وجود چنین توافقی را انکار کرده‌اند، اما تکذیب از سوی تهران، ممکن است انگیزه‌های داخلی، از جمله تلاش برای بهبود روابط با باکو، داشته ‌باشد.  ماه ژوئیه یک نماینده مجلس ایران از افزایش چشمگیر صادرات تسلیحات ایران سخن گفت و در گفت‌وگویی  از

دو و نیم برابر شدن تولید تسلیحات ایران به سبب تقاضای صادرات سخن گفت. ایران می‌خواهد جایگاه ترکیه را در منطقه به عنوان فروشنده اصلی پهپادها تا سال ۲۰۲۸ بگیرد و دست‌کم یک چهارم این بازار را به خود اختصاص دهد که معادل 6/5 میلیارد دلار در سال خواهد شد. ایران سال ۲۰۲۲ کارخانه تولید پهپادهای ابابیل ۲ را در تاجیکستان راه‌اندازی کرد. ایران همچنین حضور خود را در نمایشگاه‌های دفاعی تقویت کرده ‌است.  ایران سال ۲۰۲۴ تولیدات خود را در نمایشگاه‌های مالزی، قطر و عراق به نمایش گذاشت و هیئتی برای شرکت در نمایشگاه دفاعی عربستان سعودی اعزام کرد.

نمایشگاه‌هایی در مسکو و بلگراد هم شاهد نمایش تولیدات دفاعی ایران بودند. به جز تحریم‌های اروپایی و آمریکایی، جمهوری اسلامی در حال حاضر با هیچ محدودیتی برای مشارکت در بازار جهانی سلاح مواجه نیست. با لغو تحریم‌های تسلیحات متعارف و ممنوعیت آزمایش و انتقال فناوری موشک‌ها در اکتبر ۲۰۲۰ و اکتبر ۲۰۲۳ بر اساس قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد بر مبنای برجام، محدودیت حضور ایران در بازارهای جهانی کاملاً از بین رفت.  هرچند وجود این تحریم‌ها قبلاً باعث نشده ‌بود که جلوی حضور ایران در نمایشگاه‌های نظامی از جمله بغداد گرفته‌ شود، اما وجود این تحریم‌ها می‌توانست اجازه اقدام مشترک بین‌المللی علیه ایران را بدهد.

دسترسی گسترده ایران به بازارهای بین‌المللی تسلیحات، باعث می‌شود که اقدام جمعی بین‌المللی برای بازدارندگی و تنبیه ایران ضروری شود. اما زمانی که یک عضو دائم شورای امنیت سازمان ملل از پهپادهای ایران منفعت می‌برد، احتمال تصویب قطعنامه‌ای علیه ایران از بین می‌رود.