بررسی دلایل نکوهش و ستایش دنیا

در مجموعه آیات و روایات ما، هم نکوهش و هم ستایش درباره دنیا وجود دارد.

کد خبر: ۲۹۲۵۳

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۳۹۳ - ۱۹:۰۶

ما اگر بخواهیم به آنچه که در معارف اسلامی راجع به دنیا وارد شده، یک نظر اجمالی بیندازیم، به سه عنوان کلی برخورد می‌کنیم: 1- دنیا2- حیات دنیا 3- حب به دنیا. حال باید ببینیم که کدام یک از اینها سبب و منشأ این نکوهش‌ها و ستایش‌ها است.
1- دنیا دارالمتقین است
قرآن کریم در سوره نحل آیه 30 می‌فرماید:«للذین احسنوا فی هذه الدنیا حسنه ولدار الاخره خیر ولنعم دارالمتقین» کسانی که کارهای شایسته انجام دهند، در این دنیا حسنه دارند در حالی که آخرت، سرای بهتر است، و برای متقین چه منزل خوبی است. دارالمتقین که آیه می‌فرماید کجا است؟ عبدالله بن مسکان از امام باقر(ع) در مورد این آیه شریفه روایتی نقل می‌کند که من از حضرت درمورد معنای آیه سوال کردم.حضرت فرمود:«الدنیا» منظور از دارالمتقین همین دنیاست.
(مستدرک الوسایل، ج 13،ص 16)
چه توصیف و چه مدحی بالاتر از این است که خدا درباره دنیا بگوید:«ولنعم دارالمتقین». البته در اینجا صحبت از «حیات دنیا» و «حب به دنیا» نیست،بلکه ستایش‌ها در مورد «خود دنیا» است. در نهج‌البلاغه حکمت 126 آمده است که شخصی شروع کرد به بدگویی نسبت به دنیا، حضرت به او خطاب کرد:« ایها الذام للدنیا المغتر بغرورها» ای کسی که دنیا را مذمت می‌کنی و خودت فریب آن را خورده‌ای «ان الدنیا دار صدق لمن صدقها و دار عافیه لمن فهم عنها» دنیا سرای راستی و درستی است، اما برای کسی که آن را به این معنا باور کرده باشد. دار عافیت و ایمنی است، برای کسی که این را  نسبت به دنیا فهمیده باشد. «و دار غنی لمن تزود منها»خانه و سرای توانگری است، برای کسی که از آن توشه برگیرد. و «دار موعظه لمن اتعظ بها» دارپند و موعظه است، برای کسی که از آن پند بگیرد. «مسجد احباء الله و مصلی الملائکه الله و مهبط وحی الله و متجر اولیاء الله» دنیا سجدگاه دوستان خدا و محل نمازگزاران ملائکه و فرشتگان الهی و محل فرود وحی الهی و بازار دوستان خداوند است. همچنین در روایات آمده است که اگر انسان فلان کار را انجام دهد، خدا خیر دنیا و آخرت را به او می‌دهد! از همین  تعبیرها نیز معلوم می‌شود که دنیا خیر دارد. بنابراین خود «دنیا» از آن جهت که عالمی است از عوالم وجود هستی، منشأ خیر است و هیچ «شری» در آن راه ندارد.
اگر جایی صحبت از شر می‌شود، آنجا کمبود و نقصی وجود دارد. وکمبود و نقص، عدم و نیستی است و شرارتش مربوط به جهت عدم آن است. 1
___________________
1- رسائل بندگی، آیت الله شیخ مجتبی تهرانی، ص 37