مجهول بودن زمان وقوع قیامت(پرسش و پاسخ)

کد خبر: ۲۸۹۲۵۶

تاریخ: ۱۱ خرداد ۱۴۰۳ - ۲۲:۱۸

پرسش:
چرا قرآن کریم سؤال از وقوع زمان قیامت را بی‌پاسخ می‌گذارد، حکمت آن چیست؟
پاسخ:
قرآن کریم به دلیل اینکه این سؤال جواب ندارد، زمان و تاریخ آن را تعیین نمی‌کند، ولی خصوصیاتی را که از وقوع قیامت حکایت می‌کند، بیان می‌کند. به طور کلی اعم دلایل بی‌پاسخ گذاشتن این سؤال در قرآن به شرح ذیل است:
1- مسئله قیامت به یک اعتبار که علم‌الساعهًْ است. مطلبی است که در قرآن مکرر آمده است و آن علمی است که خدا آن را پنهان کرده است، حتی از انبیا و اولیا، یعنی جز ذات حضرت حق کسی آن را نمی‌داند، به تعبیر دیگر جزو اسرار عالم هستی است که حتی به پیغمبران نیز گفته می‌شود که علم‌الساعهًْ را به مردم بگویید نزد خداست.
2- این گونه سؤال‌ها، یک سؤال‌هایی است که جواب ندارد، به معنی اینکه شما جواب صحیحش را هم که بدهید، برای طرف مقابل قابل اثبات نیست.
3- اینکه مسئله قیامت قابل تعیین و تقدیر با زمان دنیا باشد، از یک فکر سطحی و ظاهری برمی‌خیزد، یعنی اینکه قیامت به معنی زمانی دنیایی اصلا تاریخ ندارد، زیرا قیامت یک حقیقت مافوق تاریخ است، و برخی از روی جهالت و نادانی خودشان خیال می‌کنند، قیامت هم یک واقعه و یک حادثه‌ای نظیر حوادث دنیایی است و همین طور که این حوادث دنیایی را می‌شود اندازه‌گیری کرد، حادثه عظیم روز قیامت را هم می‌توان با تقویم اندازه‌گیری کرد. بنابراین اصل این طرح سؤال جای تامل دارد!
4- انسان باید چیزی را بپرسد و بداند، و به دنبال آگاهی و علمی برود که در عمل برای او مفید باشد.
لذا چیزی که برای انسان مفید نباشد، از یک طرف لغو است، ولی از یک جنبه دیگر می‌توان گفت مضر است. یعنی به همان اندازه که ذهن انسان را به خود مشغول می‌سازد، انسان را از حقیقت و واقعیت باز می‌دارد. بنابراین انسان باید در مسئله کسب اطلاع و دانایی نهایت صرفه‌جویی را به کار ببرد قرآن حتی مخصوصا ابا می‌کند از اینکه به یک سلسله سؤالاتی که دانستن آنها به حال شخص فایده نمی‌رساند، جواب بدهد، برای اینکه آن شخص عادت می‌کند که دنبال این ‌گونه سؤالات برود، ولذا شما می‌بینید هرکجا خداوند در قرآن، قصه، حکایت، تاریخ را نقل می‌کند، از طرح جزئیات و خصوصیات و پرداختن به مسایل ریز جزئی و اوصافی که دانستن و ندانستن آنها به حال انسان فایده‌ای نمی‌رساند، احتراز می‌کند. پس در باب قیامت چه چیزی برای ما مفید و مؤثر است؟ قرآن کریم پاسخ این سؤال را داده و می‌فرماید: «و ان الساعه اتیه لا ریب فیها» قیامت به درستی که در آینده خواهد آمد و هیچ شکی در آن نیست. (حج- 7)
اشراط الساعه
اشراط جمع شرط به معنی علامت است و «اشراط الساعه» نشانه‌های نزدیک شدن وقوع قیامت را می‌گویند که در منابع شیعه و اهل سنت در روایات بسیاری از آن بحث شده است و در قرآن کریم در همین مورد به آن در آیات بسیاری اشاره شده است. «الساعه» در اصل به دو معنا اطلاق می‌شود: 1- یک جزء از بیست و چهار جزء که یک شبانه روز را تشکیل می‌دهد 2- به وقت و فرصت اندکی از شب و یا روز اطلاق می‌شود. اما در اصطلاح این معنا از ساعت برای روز قیامت به استعاره گرفته شده و به وقتی اطلاق می‌شود که قیامت در آن برپا می‌شود. و لذا «اشراط الساعه» مجموعه حوادثی است که تحقق آنها نشانه وقوع قیامت است. (المیزان- ج 8، ص 236)
تعبیر اشراط الساعهًْ در قرآن
این تعبیر تنها یک بار در قرآن به کار رفته است: «فهل ینظرون الا الساعهًْ ان تاتیهم بغتته فقد جاء اشراطها فانی لهم اذ جاءتهم ذکریهم» آیا آنها (کافران) جز این انتظاری دارند که قیامت ناگهان فرا رسد (آنگاه ایمان آورند) در حالی که هم‌اکنون نشانه‌های آن آمده است. اما هنگامی که بیاید، تذکر (و ایمان) آنها سودی نخواهد داشت.(محمد- 18)
نشانه‌های قیامت
در اینجا به دوازده نشانه قیامت به نحو اجمال می‌پردازیم: 1- بعثت پیامبر(ص) و نزول آخرین کتاب آسمانی 2- قیام قائم(عج) 3- پدید آمدن دخان 4- خروج دابه‌الارض 5- طلوع خورشید از مغرب 6- خروج يأجوج و مأجوج 7- خروج دجال 8- نزول عیسی(ع) 9- وقوع سه خسوف 10- خروج آتش از یمن 11- ظهور فسادهای بزرگ در دنیا 12- دمیده شدن در صور.