جوزپ بورل: روسیه یک خطر است و هژمونی آمریکا هم از بین رفته است

کد خبر: ۲۸۷۵۴۴

تاریخ: ۱۶ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۲۱:۴۱

سرویس خارجی-
رئیس‌ سیاست خارجی اتحادیه اروپا با بیان این که «روسیه یک خطر جدی برای غرب است» اعلام کرد، اروپا باید توجه داشته باشد که «آمریکا نیز موقعیت هژمونی خود را از دست داده است.»(!)
«امانوئل ماکرون»، رئیس‌جمهور فرانسه طی ماه‌های گذشته بارها از «افول هژمونی آمریکا» و «لزوم استقلال امنیتی اروپا از آمریکا» گفته است. افول هژمونی آمریکا طی چند دهه گذشته موضوعی مهم برای پژوهش در آکادمی‌های روابط بین‌الملل و اقتصاد سیاسی بین‌الملل بوده است. رئالیست‌ها بر این باورند که با افول این هژمونی، نظم لیبرال کنونی و نهادها و رژیم‌های آن نیز از بین خواهد رفت و هژمون آینده- احتمالاً- چین، بعد از صعود به رأس هرم قدرت، نهادها و رژیم‌های وابسته به خود را ساخته و نظمی که هژمون قبلی ایجاد کرده بود را از بین خواهد برد.
در مقابل شماری از نهادگرایان لیبرال نیز بر این باورند که با افول هژمون آمریکا، نهادها و رژیم‌های بین‌المللی از بین نرفته و این نهادها با مرگ هژمون نیز به حیات خود ادامه خواهند داد لذا چندان هم نباید از افول هژمونی آمریکا نگران بود. اما افول هژمونی آمریکا به گفته واقع‌گرایان بیشتر از همه کشورهایی که پیش از این زیر چتر حمایت امنیتی و اقتصادی آمریکا قرار داشتند را نگران کرده است. اروپا در این میان بیشتر از سایرین نگران است و طی دو و نیم سال گذشته و به دنبال شروع جنگ اوکراین، دولت‌های اروپایی به چشم خود دیده‌اند که بدون حمایت آمریکا قادر به کمک به اوکراین و مقابله قدرت روسیه نیستند. مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در جریان یک سخنرانی در دانشگاه «آکسفورد» از افول هژمونی آمریکا آن هم در شرایطی که «تنش‌های امنیتی در جهان رو به گسترش است» ابراز نگرانی کرده است.
«جوزپ بورل» در جریان این سخنرانی گفت: «من تقابل بیشتر و همکاری کمتر در جهان را شاهد هستم. این یک روند رو به رشد در سال‌های گذشته بوده است؛ رویارویی بسیار بیشتر و همکاری بسیار کمتر. من دنیا را بسیار پراکنده‌تر می‌بینم. من دنیایی را می‌بینم که در آن قوانین رعایت نمی‌شود. من قطبیت بیشتر و چندجانبه‌گرایی کمتر می‌بینم. من می‌بینم که چگونه وابستگی‌ها تبدیل به سلاح می‌شوند. من شاهد هستم که سیستم بین‌المللی که پس از جنگ سرد به آن عادت کرده بودیم، دیگر وجود ندارد. آمریکا موقعیت هژمونی خود را از دست داده و نظم جهانی چندجانبه پس از ۱۹۴۵ در حال از دست دادن جایگاه خود است.»
«بورل» سپس با ابراز نگرانی از تبدیل چین به هژمون آینده جهان گفت: «من چین را می‌بینم که به جایگاه ابرقدرتی می‌رسد. آنچه چین در ۴۰ سال گذشته انجام داده در تاریخ بشریت بی‌نظیر است. در ۳۰ سال گذشته، سهم چین از تولید ناخالص داخلی جهان، از ۶درصد به تقریبا ۲۰درصد رسیده است، در حالی که ما اروپایی‌ها از ۲۱درصد به ۱۴درصد و آمریکا از ۲۰درصد به ۱۵درصد رسیده‌ است. این یک تغییر چشمگیر در چشم‌انداز اقتصادی است. چین در حال تبدیل‌شدن به یک رقیب برای ما و آمریکا است. نه‌تنها در تولید کالاهای ارزان، بلکه به عنوان یک قدرت نظامی.»
پوتین و خطر مرگ اروپا
«بورل» با اشاره به چالش‌های امروز جهانی ادامه داد: «در عین حال شاهد شتاب روندهای جهانی هستیم. تغییرات اقلیمی دیگر مشکلی برای آینده نیست. فروپاشی آب‌وهوا در حال حاضر رخ داده- برای فردا نیست، برای امروز است. تحولات تکنولوژیکی- به ویژه، هوش مصنوعی؛ اینها تغییراتی را ایجاد می‌کند که ما نمی‌توانیم به طور کامل درک کنیم. ما هشدارهایی می‌شنویم مبنی بر اینکه اروپا ممکن است بمیرد، باید چکار کنیم؟... ما نیاز به ارزیابی روشنی از خطرات روسیه داریم. روسیه به عنوان وجودی‌ترین تهدید برای اروپا در نظر گرفته می‌شود. شاید همه اعضای شورای اروپا با آن موافق نباشند، اما اکثریت پشت این ایده هستند. روسیه برای ما یک تهدید وجودی است و ما باید ارزیابی شفافی از این خطر داشته باشیم. در مواجهه با روسیه، وابستگی متقابل صلح به ارمغان نیاورد. برعکس، به وابستگی به ویژه به سوخت‌های فسیلی تبدیل شد و بعداً این وابستگی تبدیل به یک سلاح شد. امروز پوتین یک تهدید وجودی برای همه ماست. اگر پوتین در اوکراین موفق شود، به همین‌جا بسنده نخواهد کرد. چشم‌انداز داشتن یک دولت دست‌نشانده در کی‌یف مانند دولت بلاروس، و نیروهای روسی در مرز لهستان، و کنترل روسیه بر ۴۴درصد از بازار غلات جهان، چیزی است که اروپایی‌ها باید از آن آگاه باشند. همه بیشتر و بیشتر از آن آگاه می‌شوند. اما من می‌دانم که همه در اتحادیه اروپا این ارزیابی را ندارند.»
تداوم سیاست دوگانه ماکرون در مقابل روسیه
از سوی دیگر امانوئل ماکرون رئیس‌جمهوری فرانسه که طی روزهای اخیر اظهارات تنش‌زایی را درباره روسیه از جمله از امکان کاربرد سلاح اتمی علیه مسکو و یا اعزام نیرو به اوکراین مطرح کرده بود، اکنون بر لزوم باز بودن درهای مذاکره و ادامه گفت‌وگوها با روسیه سخن گفته است. به گزارش ایرنا به نقل از خبرگزاری تاس، ماکرون  در مصاحبه با هفته‌نامه «لاتربیون» گفت: «ما با باز نگه داشتن درهای گفت‌وگو با روسیه کار صحیح را انجام می‌دهیم چراکه در غیر این صورت نظم جهانی و همچنین صلح و امنیت را نادیده گرفته‌ایم.»