عضو کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌وگو با کیهان مطرح کرد

بارنامه‌های صوری عامل تشدید قاچاق و ناترازی سوخت

استفاده از بارنامه‌های جعلی به امری سهل برای قاچاق سوخت مخصوصا گازوئیل در کشور تبدیل شده و باید سیاست‌گذاری به سمتی گرایش پیدا کند که جلوی این قاچاق سوخت گرفته شود.

کد خبر: ۲۸۷۰۷۴

تاریخ: ۰۸ ارديبهشت ۱۴۰۳ - ۲۰:۰۵

سرویس اقتصادی-

به گزارش کیهان، نوروز امسال به‌طور میانگین روزانه 121 میلیون لیتر بنزین در سراسر کشور توزیع شد که این عدد در مقایسه با رقم 114 میلیون و 900 هزار لیتر طی مدت مشابه سال گذشته، شش میلیون و 100 هزار لیتر، معادل پنج و سه دهم درصد افزایش نشان

می‌دهد.

به همین دلیل شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران با هشدار درباره روند افزایشی مصرف سوخت در کشور، از هموطنان خواست با مدیریت مصرف سوخت و رعایت موارد مربوط به مصرف بهینه، این شرکت را در سوخت‌رسانی مطلوب به هموطنان یاری کنند.

طبق آمارهای شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران، تولید بنزین کشور در ابتدای سال گذشته، روزانه 104 میلیون لیتر بود که این عدد با رشد هفت درصدی به روزانه 112 میلیون لیتر در پایان سال ۱۴۰۲ رسید.

از طرفی ظرفیت پالایشی کشور هم روزانه دو میلیون و 250 هزار بشکه است که به‌طور میانگین روزانه 112 میلیون لیتر بنزین، 111 میلیون لیتر نفت‌گاز، 65 میلیون لیتر نفت کوره، شش هزار و 500 تن گاز مایع و حدود هشت تا 9 میلیون لیتر نفت سفید و سوخت هواپیما در کشور تولید می‌شود.

از قاچاق کارت سوخت تا قاچاق خود سوخت

مصرف بالای انواع سوخت در کشور موجب شده تولید هیچ‌وقت به مصرف نرسد و این ناترازی به یک پاشنه آشیل برای اقتصاد ایران بدل شده است.

«حسین حسین‌زاده»، عضو کمیسیون انرژی مجلس سال گذشته در نطقی میان دستور اظهار کرد: امروز ناترازی انرژی کشور نگران‌کننده است. اگر با همین روند پیش برویم، پارس جنوبی در سال ۱۴۲۰ به بزرگ‌ترین موزه صنعتی دنیا تبدیل می‌شود.

وی افزود: هم‌اکنون تولید گاز در پارس جنوبی ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون مترمکعب در روز است. این عدد در سال ۱۴۱۰ به ۵۵۰ و در ۱۴۲۰ به ۲۰۰ میلیون مترمکعب می‌رسد. هم‌اکنون رقمی حدود ۲۹ میلیون و ۵۰۰ هزار کارت سوخت داریم و روزانه حدود ۲۰۰ میلیون لیتر فرآورده در این کارت‌ها شارژ می‌کنیم.

عضو کمیسیون انرژی مجلس تصریح کرد: پیش‌تر کارت هوشمند سوخت به استان‌های سیستان و هرمزگان می‌رفت (قاچاق می‌شد) اما اکنون خود سوخت می‌رود. سالانه ۵.۵ میلیارد متر مکعب قاچاق سوخت داریم و مصرف بنزین کشور از ۸۰ به ۱۲۰ میلیون لیتر در روز رسیده است. با بررسی جمیع موارد متوجه جدی بودن خطر افت شدید تولید حامل‌های انرژی در کشور خواهیم بود.

بارنامه‌های صوری برای استفاده از قاچاق گازوئیل

یکی از دلایل بروز بحران ناترازی انرژی، حجم بالای قاچاق است و در این بین یکی از روش‌های قاچاقچیان، استفاده از بارنامه‌های صوری

است.

«عبدالعلی رحیمی مظفری»، دبیردوم کمیسیون انرژی مجلس در گفت‌وگو با کیهان درخصوص دلایل ناترازی سوخت در کشور گفت: ناترازی سوخت دلایل متعددی دارد که قطعا یکی از دلایل مهم آن قاچاق سوخت است. قاچاق سوخت هم از روش‌های متعدد مثل بارنامه‌های صوری اتفاق می‌افتد که مقابله با آن حتما منجر به کاهش ناترازی خواهد شد.

نماینده سروستان فارس، تصریح کرد: یکی دیگر از دلایل مهم ناترازی سوخت، مصرف بسیار زیاد خودروها در کشور است که میانگین روزانه 120 میلیون لیتر مصرف می‌کنند که صادرات بخش اندکی از این مقدار بنزین هم درآمد کلانی نصیب کشور می‌کند. طبق آمار اعلامی شرکت ملی پخش به کمیسیون انرژی، روزانه 12 میلیون لیتر قاچاق بنزین و گازوئیل داریم.

ضرورت همکاری دستگاه‌های متولی

«جلیل سالاری»، معاون وزیر نفت در امور پالایش و پخش در این باره اظهار کرد: برای پایش و نظارت سامانه‌هایی در کشور تکلیف شده بود دستگاه‌های متولی آن را اجرا کنند و با توجه به قیمت‌ ناچیز گازوئیل (۳۰۰ تومان به ازای هر لیتر) و تعداد بالای بارنامه‌های جعلی، پایش و نظارت در این حوزه از طریق سامانه‌ها ضروری است.

سالاری با اشاره به اینکه دستگاه‌های متولی که برای مصرف‌کنندگان سهمیه تأیید می‌کنند، نزدیک به ۱۶ دستگاه هستند، بیان کرد: این دستگاه‌ها باید نظارت و کار پایش را به‌خوبی انجام دهند، یعنی مجموعه‌ای که درخواست سهمیه سوخت می‌کند، باید با توجه به استانداردهای تعیین‌شده کنترل کند که مجموعه فعال یا غیرفعال است، این در حالی است که شرکت پالایش و پخش با این ۱۶ دستگاه انحراف نزدیک یک و نیم میلیارد لیتری دارد.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران ادامه داد: نفرات ما محدود هستند و باید مجاری عرضه را نیز کنترل کنند، دستگاه‌های متولی باید نظارت صحیح انجام دهند تا از صدور بارنامه‌های جعلی و قاچاق سرمایه‌ ملی جلوگیری شود.

سالاری با بیان اینکه بهینه‌سازی مصرف انرژی از ضروریات مهم کشور است، گفت: مسیر تخصیص‌ها را باید مدیریت کرد و مجموعه‌هایی که عملکرد دارند، باید در سامانه جامع تجارت و مؤدیان مالیاتی فعال باشند و سوخت را برای تولید و براساس عملکرد و بازده تخصیص دهیم تا مجموعه‌های تولیدی به‌دنبال رانت سوخت نباشند و بهینه‌سازی مصرف انرژی را هم پیگیری کنند.

سهمیه گازوئیل براساس میزان پیمایش

نمایندگان مجلس شورای اسلامی بهمن سال گذشته، وزارت نفت را مکلف کردند تا سهمیه اعتباری نفت گاز کلیه وسایل نقلیه برون شهری را بر اساس میزان پیمایش هر وسیله نقلیه در دوره زمانی مشخص و متناسب با شرایط اقلیمی در سال ۱۴۰۳ محاسبه کند.

نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جریان بررسی گزارش کمیسیون تلفیق لایحه بودجه ۱۴۰۳ کل کشور، در بخش درآمدی، بند الحاقی سوم از تبصره چهارم لایحه را به تصویب رساندند.

در بخش درآمدی بند الحاقی سوم از تبصره چهارم لایحه آمده که وزارت نفت مکلف است سهمیه اعتباری نفت گاز به کلیه وسایل نقلیه برون شهری را بر اساس میزان پیمایش هر وسیله نقلیه در دوره زمانی مشخص و متناسب با شرایط اقلیمی محاسبه و تعیین کند.

همچنین وزارت راه و شهرسازی و فرماندهی نیروی انتظامی مکلفند حسب مورد، تمام تجهیزات مورد نیاز برای این اجرای حکم این بند را فراهم کنند.

سیگنال غلط یارانه انرژی به مردم

در سال گذشته میلادی طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی 100 میلیارد دلار تنها خرج یارانه انرژی در کشور شد. این مسئله می‌تواند مانع تلاش دولت‌ها برای کاهش کسری بودجه شود و سرانجام پرداخت‌کننده نهائی هزینه این یارانه‌ها خود مردم هستند که اغلب با تورم و کاهش قدرت خرید به سبب استقراض دولت روبه‌رو می‌شوند.

از سوی دیگر پرداخت یارانه به انرژی در صورتی که به‌درستی طراحی و در اقتصاد سالم پرداخت نشود، سیگنالی غلط را به جامعه مخابره می‌کند، مبنی بر اینکه نیازی به اصلاح الگوی مصرف، ارتقای بازده وسایل انرژی‌بر، افزایش بازده نیروگاه‌ها و بهره‌وری صنعت وجود ندارد، همین مسئله مصرف انرژی را بیشتر و یارانه پرداختی به آن را نیز تشدید می‌کند و اقتصاد را در دوری باطل به دام

می‌اندازد.

در مسیر رفع قاچاق، وزارتخانه‌های راه و مسکن، نفت و صمت دخیل بوده و با استفاده از ابزارهایی نظیر مالیات و نظارتی‌های سامانه‌ای موظف به کاهش قاچاق هستند.