رمضان؛ فرصت تصفيه‌ روح انسان و كسب طهارت قلبي

کد خبر: ۲۸۵۰۷۴

تاریخ: ۲۳ اسفند ۱۴۰۲ - ۲۰:۴۲

هدف از روزه‌ ماه رمضان، بنا بر تصريح آيه‌ قرآن، عبارت است از تقوا و افزايش اين ذخيره‌ معنوى در وجود انسان.

اين ماه، ماه ضيافت الهى است. پذيرايى خداوند از بندگان خود در اين ماه ‌ـ كه يك پذيرايى معنوى است ‌ـ عبارت است از گشودن درهاى رحمت و مغفرت و مضاعف كردن اجر و ثواب اعمال خيرى كه بندگان در اين ماه انجام مى‌دهند. روزه‌ ماه رمضان هم يكى از مواد همين ضيافت عظيم الهى است كه مايه‌ تصفيه‌ روح انسان و ايجاد زمينه‌ طهارت قلبى روزه‌دار است. امام سجّاد‌(ع) در خطبه‌ اى فرمود: شهر الطّهور و شهر التمحيص (صحيفه‌ سجّاديه، دعاي 44)؛ رمضان، ماه پاك شدن و طهارت قلب و ماه مغفرت است؛ چون خداى متعال استغفار را در اين ماه بيش از ديگر ايّام سال مورد لطف و عنايت خود قرار مى‌دهد. لذا در يك روايت وارد شده است كه: فمن لم يغفر له فى رمضان ففى اىّ شهر يغفر له(امالي (صدوق)، ص 53.)؛ اگر كسى در ماه رمضان ‌ـ كه درهاى رحمت و مغفرت الهى به روى انسانها گشوده است ‌ـ نتواند به مغفرت و رحمت الهى دست پيدا كند، پس كِى چنين توفيقى نصيب او خواهد شد؟ (1)

رمضان؛ بهترين فرصت براي بازگشت به خدا

چقدر مناسب و بجاست كه با تحوّل سال و با ورود در آستانه‏ ماه مبارك رمضان كه ماه رحمت و مغفرت الهى است ما هم از كاستي‌ها و كجى‏ها و زشتي‌ها و بدي‌ها در درون و وجود خودمان رو برگردانيم؛ يعنى استغفار كنيم. استغفار و توبه، يعنى برگشتن به خدا، يعنى پشت كردن به بديها، يعنى همين ايجاد تحوّل. و ان استغفروا ربّكم ثمّ توبوا اليه يمتّعكم متاعاً حسناً الى اجلٍ مسمّى و يؤت كلّ ذى فضل فضله؛ و از پروردگارتان آمرزش بخواهيد، سپس به درگاه او توبه كنيد، [تا اينكه‌] شما را با بهره‌مندى نيكويى تا زمانى معيّن بهره‌مند سازد و به هر شايسته نعمتى از كَرَم خود عطا كند، ‏(هود، آيه‏ 3) استغفار و برگشتن به خدا و اصلاح درونى در وجود خود ما، موجب خواهد شد كه خداى متعال فضل و رحمت و بركت و قوّت و عزّت خود را بيش از پيش بر ما نازل كند. همه‏ قشرها، چه امثال من و كسانى كه مسئوليتى دارند ـ كه ما بيش از ديگران بايد به خودمان برگرديم و در خود تجديد نظر كنيم و حاكميت هوى و هوس را در وجود خويش از بين ببريم ـ و چه آحاد مردم، به اين برگشت و اصلاح نياز دارند.

رمضان؛ بهار انس با خدا

امسال اتّفاقاً بهار طبيعت، با بهار دعا و قرآن، همزمان شده است. ماه مبارك رمضان شروع بهار نوسازى و خودسازى انسان و بهار انس با خداست. مگر مى‏شود از اين جنبه‏ كار غافل ماند؟ همه‏ خطاها و اشتباهات، ناشى ‏از نپرداختن به اين جنبه‏ كار است. آن كه خطايش كمتر بود، آن كه دلش به نور معرفت و هدايت خدا منوّر بود، آن كه اشاره‏اش براى اين ملّت و براى ما و براى عشّاق اسلام در عالم، راهگشا و راهنما بود يعنى امام راحل عظيم ما، به اين جهت اين‏طور بود كه رابطه‏ او با خدا، تأمين شده بود.

در دنيا، انقلابها، حكومتها، اداره‏ها و رياست‏ها از آنجا عيب پيدا مى‏كند و منحرف مى‏شود كه از اين جنبه يعنى جنبه‏ معنويّت، جنبه‏ رابطه‏ با خدا، جنبه‏ ارتباط و اتّصال قلب به خدا غافل ماندند و غافل مى‏مانند. ما هم اگر دقّت كنيم، آنجايى كه پيش رفتيم، موفق شديم، خوب عمل كرديم و راضى هستيم، آنجايى است كه اين جنبه را تأمين كرديم. هرجا هم ضربه خورديم، به‏خاطر ضعف در اين جنبه‏ كار است.(2)

____________

1. بیانات در خطبه‌هاي نماز جمعه‌ تهران ـ 29/7/1384.

2. بیانات در خطبه‏هاى نماز جمعه‏ تهران‏ ـ 10/ 01/ 1369.