نگاهی به مستند «دوئل بوکمال»

ورود به حریم فرماندهی حاج قاسم

کد خبر: ۲۸۰۳۰۷

تاریخ: ۱۰ دی ۱۴۰۲ - ۲۰:۰۲

آرش فهیم

برای بسیاری جالب است که بدانند حاج قاسم سلیمانی در لحظات سخت و نفس‌گیر عملیات‌ها و نبردها چه می‌گفت و چه حالی داشت و چه می‌کرد! مستند «دوئل بوکمال» در کنار پرداختن به عملیات مهم آزادسازی شهر بوکمال در سوریه، به حاج قاسم هم نزدیک شده و حرکات و احساسات و سخنان او در حین فرماندهی این عملیات را هم در‌نمایی بسته‌تر از مستندهای مشابه، به تصویر کشیده است. درواقع آنچه به این فیلم خاصیت و جذابیت بیشتری بخشیده، همین چسبندگی دوربین این فیلم به سردار دل‌هاست.

پیش از این مستند دیگری هم درباره این عملیات با عنوان «بوکمال، کابوس آمریکا» توسط صداوسیما تولید شده بود. آن فیلم، با استفاده از تصاویر آرشیوی و همچنین مصاحبه با کارشناسان و مستشاران حاضر در آن میدان پدیدار شده بود. اما در مستند «دوئل بوکمال» دوربین، از ابتدا تا انتها در متن عملیات حضور دارد و نوعی نگاه از درون و نزدیک به واقعه را عرضه می‌دارد. طوری که مخاطب، لحظات ملتهب و پراضطراب آن عملیات را به خوبی درک می‌کند و روایتی مهیج و دلهره‌آور را می‌بیند.

آنچه به این مستند برجستگی بخشیده، حضور دائمی دوربین به فرمانده عملیات، یعنی شهید حاج قاسم سلیمانی است. ما در این مستند صحبت‌های این فرمانده با نیروها، نگرانی‌ها و اضطراب‌ها، شوخی‌ها و سایر جزئیات و حالات حاج قاسم را می‌بینیم. از این نظر، مستند «نبرد بوکمال» را می‌توان یکی از دقیق‌ترین آثار برای شناخت سپهبد قاسم سلیمانی در میدان نبرد و تدبیر و مدیریت پرفروغ و آمیخته با نبوغ او دانست. کار بزرگ حاج قاسم این بود که در این عملیات فقط با تروریست‌های داعشی رو در رو نبود، بلکه آمریکا نیز یک طرف ماجرا بود و او توانست در نبرد بوکمال، هر دو جبهه مقابلش را شکست دهد. «دوئل بوکمال» درواقع تصویری از اوج ایمان و قدرت فرماندهی شهید سلیمانی و صداقت و اخلاص نیروهای او بود. فرماندهی که بیش از هر چیز در میدان نبرد، خدای خودش را در نظر داشت و هر پیروزی و گشایشی را نه حاصل خود، بلکه محصول یاری خدا می‌دانست و در طول عملیات نیز بارها بر آن تأکید می‌کرد. این مستند همچنین رویکرد اخلاقی و انسانی حاج قاسم را هم برجسته می‌سازد. آنجا که سردار دل‌ها در آستانه فتحی بزرگ، دغدغه حفظ خانه و اموال مردم بوکمال را دارد و در نتیجه مرحله نهائی عملیات را طوری طراحی می‌کند که از توپ استفاده نشود تا به خانه‌های شهروندان آن شهر آسیبی وارد نشود.

برخلاف بی‌تفاوتی سینمای داستانی نسبت به دوران آتش‌بازی گروه‌های تروریستی چون داعش و النصره در منطقه، مستندسازها در این زمینه فعالیت قابل توجهی داشته‌اند و مستندهای خوب و قابل توجهی در این حوزه ساخته شده است. نمونه اخیر چنین آثاری «دوئل بوکمال» است. این فیلم مستند در قالب نیمه بلند و در ژانر مستند بحران به کارگردانی محمدرضا ابوالحسنی، محصول جدید مرکز مستند حقیقت، به تهیه‌کنندگی مرتضی شعبانی است. این مستند در هفدهمین جشنواره بین‌المللی سینماحقیقت هم حضور داشت و جایزه‌های بهترین نویسنده گفتار متن و بهترین تدوین را دریافت کرد و این روزها در استان‌های مختلف کشور به اکران عمومی درآمده است. نویسندگی گفتار متن این مستند را خود ابوالحسنی نوشته است و کار تدوین را هم حجت‌الاسلام ساسان فلاح‌فر انجام داده که از مستندسازهای پرکار در حوزه مقاومت است. در کل، حاصل زحمات گروه تولید «دوئل بوکمال» مستندی دوست‌داشتنی و تماشایی است.