از جایزه پژوهش سال سینمای ایران چه خبر؟

کد خبر: ۲۸۰۳۰۵

تاریخ: ۱۰ دی ۱۴۰۲ - ۲۰:۰۲

مراسم تقدیر از برگزیدگان ششمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران، روز سه‌شنبه ۱۲ دی‌ماه جاری ساعت ۱۰ صبح در تالار رودکی برگزار خواهد شد.

قادر آشنا، دبیر ششمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران در نشست خبری این رویداد بیان کرد: جایزه پژوهش سال سینما یکی از فعالیت‌های کلیدی سازمان امور سینمایی است؛ در سازمان سینمایی اگر بخواهیم تولیداتی داشته باشیم که مخاطب را جذب کرده و تاثیرگذاری داخلی و بین‌المللی داشته باشد، بهترین راه عبور از مسیر پژوهش است. بنابراین در سازمان سینمایی علاوه‌بر جایزه پژوهش سال، فعالیت‌های پژوهشی سالانه هم داریم.

وی درباره اهداف برگزاری جایزه پژوهش سال سینما، توضیح داد: برای تجلیل از پژوهش به معنای دریچه علم و نوآوری، تقدیر از پژوهشگران، ارتقای جایگاه سینما در حوزه تولید و سیاست‌گذاری و جهت‌دهی مولفان، این رویداد برگزار می‌شود.

آشنا افزود: محورهای ما در این رویداد سینما، امید‌آفرینی و اعتمادسازی، سینمای دین و انقلاب و دفاع مقدس، اشتغال و کارآفرینی، صنعت زیرساخت، سبک زندگی اسلامی، اقتدار و هویت ملی، آینده‌نگری و تمدن نوین اسلامی است.

دبیر ششمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران درباره آثار رسیده به این دوره توضیح داد: آثار امسال نسبت به سال قبل ۳۰ درصد افزایش داشته و ۱۲۵ اثر پژوهشی به دبیرخانه رسید که ۵۲ مقاله، ۳۳ پژوهش، ۲۰ پروپزال، ۱۶ پایان‌نامه کارشناسی ارشد و ۴ پایان‌نامه دکترا بوده است. از مجموع ۱۲۵ نفر شرکت‌کننده ۴۶ نفر از بانوان و ۷۹ نفر آقایان بودند. میانگین سنی بانوان ۳۰ سال و آقایان ۳۵ سال بود و ۱۵ درصد شرکت‌کنندگان از شهرستان‌ها و ۸۵ درصد از تهران بود. دانشگاه تهران، دانشگاه  هنر، دانشگاه امام صادق(ع)‌، پژوهشگاه فرهنگ و ارتباطات و دانشگاه کاشان بیشترین مشارکت را داشتند.

وی درباره برنامه‌ریزی پژوهشی در طول سال اظهار کرد: ابتدای هر سال از مراکز علمی اولویت‌های پژوهشی را دریافت می‌کنیم. نزدیک به ۱۱۵ طرح پژوهشی از ابتدای سال تاکنون به دست ما رسیده و ۱۸ مورد به قرارداد رسیده است.

در ادامه این نشست معاون مطالعات و فناوری‌های نوین سازمان سینمایی گفت: پژوهش‌هایی که انجام می‌شود در سایت سازمان سینمایی بارگذاری شده اما درباره جایزه پژوهش سینمایی سال مجموع مقالات چاپ خواهد شد، طرح‌های پژوهشی به پژوهش تبدیل می‌شود و آثار منتخب را نیز در قالب قرارداد به سرانجام می‌رسانیم. در بخش زیرساخت، به شکل نظری و عملی به پژوهش توجه شده است.

از درون سینما

تقاضایی برای پژوهش وجود ندارد

در همین حال، عضو شورای سیاست‌گذاری جایزه پژوهش سال سینمای ایران گفت: شرایط تولید ما در سینما کمپانی‌محور نیست؛ کمپانی‌ها در سراسر دنیا دو تا سه سال قبل از تولید هر فیلم درباره قصه و شرایط تولید فیلم و هزینه‌ها پژوهش می‌کنند. لذا به پژوهش فراتر از سرفصل‌های کلان درباره هنر صنعت سینما و موضوعات میان‌رشته‌ای با آن نگاه می‌شود.

سعید الهی عضو شورای سیاست‌گذاری ششمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران، در آستانه مراسم اهدای جایزه پژوهش سال سینما گفت: کارکرد پژوهش برای اهالی سینما به درستی تبیین نشده و روشن نیست. بسیاری از فعالان سینما که در سطوح مختلف کار می‌کنند، از کارکردهای پژوهش در تولید اثر اطلاع ندارند و اغلب آثار تولید شده مبتنی بر پژوهش را ندیده و تنها به ذهن خود بسنده می‌کنند و قائل به مسائل آکادمیک نیستند.

وی افزود: یکی از معضلات مهم حوزه پژوهش این است که از درون سینما نسبت به این امر تقاضا وجود ندارد. دلیل آن هم از دو وجه قابل تحلیل است.

یکی اینکه بین دانشگاهیان و اهل مطالعه و محیط‌های دانشگاهی و پژوهشگاه‌ها، به ضرورت این امر در تولیدات تصویری برای فعالان این حوزه به‌طور ملموس پرداخته نشده است و از سویی مسئولان دولتی و حکومتی نیز نگاه ویژه‌ای به پژوهش ندارند و بیشتر جنبه ویترینی پژوهش را برای خود حفظ کرده‌اند.

الهی ادامه داد: از سویی در محیط‌های جشنواره‌ای نیز نگاه ویژه‌ای به محصولات پژوهش‌محور نشده و اگر بوده در اعطای یک جایزه خلاصه شده است و فیلم‌های مبتنی بر پژوهش جریان‌ساز نشده‌اند. از منظری دیگر، در اکثر تولیدات، مطالعه دقیقی از سوی سینماگران در قالب یک پژوهش کلاسیک و مؤثر نداشته‌ایم و حتی یک مطالعه تطبیقی هم صورت نگرفته که از تاثیر پژوهش در فیلم‌ها در وسعت جهانی مطلع باشیم. لذا این عدم مطالعه و کسب دانش کافی ما را به جایی رسانده که پژوهش در تولیدات سینمایی جایگاه حقیقی خود را پیدا نکرده است.

وی افزود: شرایط تولید در سینمای ما کمپانی‌محور نیست؛ کمپانی‌ها در سراسر دنیا دو تا سه سال قبل از تولید هر فیلم درباره قصه و شرایط تولید فیلم و هزینه‌ها پژوهش می‌کنند. لذا به پژوهش فراتر از سرفصل‌های کلان درباره هنرصنعت سینما و موضوعات میان‌رشته‌ای با آن نگاه می‌شود. به تعبیری وجه کاربردی پژوهش به کار گرفته می‌شود به‌گونه‌ای که پژوهش اولویت قبل از تولید خواهد بود و در این نگاه همه امورات تولید از فیلمنامه تا انتها براساس پژوهش پیش می‌رود.

عضو شورای سیاست‌گذاری ششمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران اظهار داشت: قبل از دستیابی به راهکار برای نهادینه‌سازی پژوهش در سینما ابتدا باید آسیب‌ها را شناسایی کنیم تا پس از رفع آن بتوانیم به نتیجه مطلوب برسیم. لزوم پژوهش در یک اثر هنری آن ‌هم از نوع بصری همواره محدود به دایره بسته‌ای است؛ نهایتاً چند استاد فرهیخته و پژوهشگر دانشگاهی و تجربی و افراد مرتبط با محافل مطالعاتی و گفتمانی، دغدغه پژوهش را دارند و این در بین اهالی سینما هرگز در طول صد و اندی سال از ورود سینما به ایران بسط پیدا نکرده است.

وی تأکید کرد: این روند در حوزه راهبردها و سیاست‌های کلان کشور در حوزه فرهنگی نیز دیده می‌شود. در آن‌جا هم نیز به کلید‌واژه‌های ثقیل و رؤیایی و انتزاعی بسنده می‌کنند و لذا اکثر فیلمسازان براساس راهبردهای فرهنگی فیلم تولید نمی‌کنند. شاید همین امر، دلیل فاصله نظری بین توقعات حاکمیت و فیلمسازان در حوزه تولید و تکثیر تولیدات بصری است.

الهی یادآور شد: البته ناگفته نماند که در حوزه پژوهش تاثیرات مثبت را هم هرچند اندک دیده‌ایم. به عنوان مثال در سینمای ایران افرادی همچون خانم پوران درخشنده را داریم که در موضوعات اجتماعی چند سال تحقیق می‌کند و پس از کسب نتیجه و فارغ از تسلط سطحی به موضوع از موتورهای جست‌وجوگر و اینترنت و.... فیلم خود را با تکیه بر منابع قوی مشورتی می‌سازد که نتایج مثبت این اتفاق را در فروش آثار این فیلمساز در ایران و بازارهای جهانی هم مشاهده کرده‌ایم.

این تهیه‌کننده سینما با مهم دانستن اهدای جایزه پژوهش سال سینمای ایران، خاطرنشان کرد: جایزه پژوهش بهانه‌ای برای این تلنگرها است که جایگاه واقعی پژوهش را پیدا کنیم. باید بر محور سیاست اقناعی بین فعالان سینما حرکت کنیم و از شعار بپرهیزیم. هنرمندان، نخبگان جامعه هستند و تا نسبت به کارکرد یک پدیده قانع نشوند آثارشان را با پژوهش شروع نمی‌کنند.