کاهش انتظارات تورمی دو ساله نویدبخش کاهش بیشتر تورم در آینده(خبر ویژه)

انتظارات تورمی به عنوان یکی از مهم‏ترین متغیرهای تاثیرگذار بر شاخص تورم، ضمن اُفت قابل توجه، به کف خود در دو سال اخیر رسید.

کد خبر: ۲۷۷۰۷۹

تاریخ: ۲۱ آبان ۱۴۰۲ - ۲۲:۲۵

روزنامه ایران در این‌باره در گزارشی نوشت: در اردیبهشت‌ماه سال گذشته و همزمان با اجرائی‌شدن برنامه دولت برای حذف ارز 4200 تومانی، شاهد اوج‏گیری انتظارات تورمی بودیم، روندی که به سرعت در شاخص قیمت مصرف‌کننده نیز نمایان شد. اما به سرعت این انتظارات کاهش یافت. این در شرایطی است که با اجرای سیاست تثبیت اقتصادی بانک مرکزی، انتظارات تورمی به کمترین میزان خود در بیش از دو سال گذشته رسیده است.
در کنار نوسانات تورمی و همچنین دورقمی بودن شاخص تورم در طول چند دهه اخیر، ذهن عموم جامعه با توجه به رخدادهای اقتصادی، سیاسی و... نسبت به آینده پیش‏بینی ارائه می‏دهد. زمانی که تصور کلی قاطبه افراد جامعه بر این احساس باشد که قیمت‏ها در یک بازار یا چندین بازار افزایش می‏یابد، با تغییر میزان تقاضا تاثیر مستقیمی بر قیمت و در نهایت شاخص قیمت تولیدکننده و مصرف‌کننده خواهد داشت.
برای مثال وقتی بخش عمده‏ای از افراد جامعه این تصور را داشته باشند که قیمت یک محصول به دلایل مختلف افزایش می‏یابد، به سرعت روی میزان تقاضای آن کالا اثر می‌گذارد. بدین ترتیب مردم تقاضای خود را جلو می‏اندازند و به جای اینکه براساس نیاز واقعی خود در سال‏های آینده نسبت به خریداری آن کالا اقدام کنند در اولین فرصت اقدام به خرید می‏کنند که برآیند این رفتار موجب تشدید تقاضا، فشار بر تولید و در نهایت برهم خوردن تعادل میان عرضه و تقاضا و افزایش قیمت آن کالا می‏شود. این در شرایطی است که در مواقعی که انتظارات تورمی افزایش می‏یابد، تقاضاهای غیرمصرفی و با نگاه سرمایه‏گذاری و کسب سود نیز به حجم تقاضا افزوده می‏شود و وضعیت را بغرنج‏تر می‏کند. تاثیر انتظارات تورمی بر اقتصاد تا جایی است که اگر مردم انتظار داشته باشند تورم افزایش یابد، نرخ تورم نیز افزایش خواهد یافت و اگر مردم انتظار داشته باشند نرخ تورم کاهش یابد، این نرخ کاهش خواهد یافت. در هر حال اگر انتظارات تورمی یک درصد افزایش یابد، تورم واقعی نیز یک واحد درصد افزایش خواهد یافت. در این میان یکی از عوامل مؤثر بر انتظارات تورمی سیاست‌گذاری دولت است که گاه سیگنال‏های منفی به جامعه ارسال می‏کند.
تمام آمارها و شاخص‏های اصلی اقتصادی نزولی‌شدن انتظارات تورمی را تایید می‏کند. در کنار روند نزولی شاخص تورم که طی ماه‏های گذشته شاهد آن هستیم، شاخص‏های منتشرشده از سوی بانک مرکزی درخصوص متغیرهای پولی نیز این موضوع را تایید می‏کند. رشد حجم پول به عنوان یکی از متغیرهای مهم سطح انتظارات تورمی نشان‌دهنده فروکش کردن انتظارات است.
پس از آنکه رشد نقدینگی به سطح بلندمدت خود بازگشت و
به زیر 27 درصد رسید، سیالیت نقدینگی با کاهش شدیدی مواجه شده است، به طوری که رشد پول نیز روندی مشابه را طی کرده و با افت 36 واحد درصدی نسبت به قله خود، در مهرماه به 39 درصد رسیده است رشد نقطه به نقطه پول در مهرماه با ثبت عدد 39 درصد، به پایین‏ترین میزان در دو سال اخیر یعنی از آبان‏ماه سال 1400 رسیده است. این در حالی است که این عدد در فروردین امسال بیش از 75 درصد بود. تنزل 36 واحد درصدی رشد پول در شش ماه از کاهش قابل توجه انتظارات تورمی حکایت کرده و نشان می‏دهد میل مردم و فعالان اقتصادی برای کاهش سپرده‏های جاری و تبدیل آن به سپرده‏های مدت‏دار افزایش یافته است.
در کنار متغیرهای پولی، تاثیر افت انتظارات تورمی را در شاخص تورم مصرف‌کننده نیز می‏توان مشاهده کرد. طبق تازه‏ترین گزارش مرکز آمار، نرخ تورم میانگین در مهرماه به 45.5 درصد رسیده است که کمترین رقم از بهمن 1401 محسوب می‏شود. نرخ تورم نقطه به نقطه نیز در مهرماه امسال به 39.2 درصد رسید که پایین‏ترین رقم این شاخص از اردیبهشت 1401 به بعد به شمار می‏رود. نرخ تورم نقطه به نقطه در فروردین امسال 55.5 درصد بود و رسیدن آن به 39.2 درصد در مهرماه به معنای کاهش بیش از 16 واحد درصدی این شاخص در 6 ماه گذشته است. چنین سرعتی در کاهش نرخ تورم نقطه به نقطه در سالیان اخیر سابقه نداشته است.