به بهانه سالگرد شهادت سردار حسن طهرانی مقدم

از آرزوی یک موشک اسکاد تا زرادخانه موشک‌های هوشمند بالستیک

کد خبر: ۲۷۶۹۸۴

تاریخ: ۲۰ آبان ۱۴۰۲ - ۲۱:۴۴

دفتر پژوهش‌های مؤسسه کیهان

وقتی در ساعت 1/20 بامداد چهارشنبه 18 دی ماه 1398 به انتقام خون پاک سردار حاج قاسم سلیمانی و ابومهدی المهندس و یارانشان که هفته قبلش توسط تروریست‌های آمریکایی به شهادت رسیده بودند،

12 فروند موشک واحد هوا فضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، از نوع موشک‌های بالستیک میان برد قیام و فاتح 313، پایگاه نظامی عین الاسد آمریکا در استان الانبار عراق را هدف قرار داد و بنا به گزارش‌های منابع داخلی و خارجی، خسارات بسیار هنگفتی به آنها وارد آورد، خیلی‌ها به یاد روزهایی افتادند که صدام عفلقی، با موشک‌های «اسکاد بی» مناطق مسکونی ایران را هدف قرار می‌داد و زنان و کودکان و مردان ما را به خاک و خون می‌کشید و ما فاقد حتی یک موشک، توانایی پاسخگویی به صدام را نداشتیم تا حداقل عامل بازدارنده‌ای برای توقف جنایاتش باشد.

وقتی در نخستین ساعات آن بامداد زمستانی، برای اولین بار پس از جنگ جهانی دوم کشوری مستقل نه تنها جرات حمله نظامی به یک پایگاه آمریکایی را پیدا کرد بلکه به قصد انهدام آن، موشک‌های بالستیک به سویش شلیک نمود، بدون آنکه آمریکاییان قادر باشند با تکنولوژی پیشرفته مورد ادعایشان ولو یک فروند از آنها را منهدم و یا حتی ردیابی کنند، برخی از دست‌اندرکاران صنعت موشکی ایران به یاد روزهایی افتادند که سردار حسن طهرانی مقدم و یارانش، یکی از چند عدد موشک زمین به زمین را که با هزار ترفند از لیبی گرفته شده بود‌، نگاه داشتند تا بتوانند به صورت مخفیانه سیستم‌های مختلف آن را بررسی کرده و سپس با مهندسی معکوس نمونه داخلی‌اش را بسازند، کاری که باعث شد کارشناسان لیبیایی که برای پرتاب موشک‌ها به ایران آمده بودند نه تنها به کشور خود بازگردند (در حالی که طهرانی مقدم و دوستانش به هیچ وجه از کار با موشک‌های زمین به زمین سر در نمی‌آوردند)، بلکه برخی از قسمت‌های حساس موشک‌ها را جدا کنند تا هرگونه عملیات بر روی آنها ناممکن شود.

حاصل کوشش‌های 35 ساله

پس از آن بود که طهرانی مقدم و همکارانش با مجاهدات و خون دل خوردن بسیار و در حالی که از داخل و از سوی برخی مسئولین هم مورد مؤاخذه متعدد قرار گرفته بودند، بالاخره توانستند نخستین موشک‌های زمین به زمین را در اسفندماه 1363 راهی اهداف تعیین شده در عراق کرده و صدام را از ادامه جنایات موشکی‌اش بازدارند.

اما پس از آن، 35 سال کار سخت و طاقت فرسای سردار طهرانی مقدم و گروهش علی‌رغم تحریم‌های شدید، سامانه موشکی ایران را به آنجا رساند که به جای آرزوی در اختیار داشتن تنها یک موشک «اسکاد بی» برای پاسخ به جنایات صدام و دفاع از هموطنان در سال 63، در دی ماه 98 با پیشرفته‌ترین موشک‌های زمین به زمین و با دقت بسیار بالا، اهداف مورد نظر خود را در پایگاه مهم منطقه‌ای آمریکاییان هدف قرار داد.

توصیفاتی که از سوی مقامات آمریکایی و دیگر کارشناسان بین‌المللی و همچنین رسانه‌های جهانی درباره حمله موشکی به پایگاه نظامی عین‌الاسد منتشر شد، مؤید این پیشرفت شگفت‌انگیز بود، اغلب آنها به اتفاق به پیشرفته بودن، دقت نظر و مهیب بودن قدرت موشکی ایران و ناتوانی و ضعف مقابله آمریکا با این قدرت موشکی اذعان داشتند.

نوت گینگریچ رئیس سابق مجلس نمایندگان آمریکا در مصاحبه با فاکس نیوز گفت:

«به نظر من کاری که انجام دادند به شدت دقیق و برنامه‌ریزی شده ‌بود و آنها عمداً از کشتن آمریکایی‌ها خودداری کردند و به نحوی آنها بدون هیچ تلفات انسانی قدرت‌نمایی کردند»1

اعتراف دشمنان به پیشرفته بودن سیستم موشکی ایران

دیوید اشمرلر کارشناس مؤسسه «جیمز مارتین سنتر» در مصاحبه با رادیو فردا گفت که موشک‌های ایران دقیق‌تر از آنچه تصور می‌شود بوده‌است.2 بنیاد بررسی‌های جهانی «میدلبری» تصاویر ماهواره‌ای از آشیانه‌های هواپیما که توسط موشک‌های ایران تخریب شده منتشر کرد.3 روزنامه وال استریت ژورنال نیز نوشت که حمله ایران به پایگاه‌های آمریکا در عراق، یک زرادخانه موشکی را معرفی کرد که با کمالِ بلوغ‌، همراه با دقت و دارای قابلیت تهدید و بازدارندگی در برابر دشمنان منطقه‌ای ایران است.4 روزنامه واشینگتن پست با استناد به سخن مقامات عالی‌رتبه دولت آمریکا اعلام کرد که ایران با سنجیدگی و دقت هدف‌گیری کرده ‌است تا از خسارت شدید و آغاز جنگ گسترده خودداری شود.5

«فردریک پلیتجن» خبرنگار شبکه «سی‌ان‌ان» بعد از سخنرانی«دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا درباره موشکباران عین الاسد گفت:

«ایرانی‌ها با این حمله موشکی نشان دادند که توان پاسخ دادن به آمریکا را دارند... ایرانی‌ها همچنین نشان دادند که تسلیحات بسیار پیشرفته‌ای ساخته‌اند که می‌توانند با دقت اهدافی در خارج از کشور را هدف قرار دهند.»

پس از خبرنگار شبکه «سی ان ان»، گزارشگر تلویزیون «بی بی‌سی»، که دومین شاهد رسانه‌ای حمله ایران به پایگاه نظامی عین الاسد، بود، اظهار داشت:

«فرماندهان آمریکایی به من گفتند که دقت موشک‌ها بالا بوده و هدف اصلی به نظر می‌آید فقط محل استقرار نیروهای هوایی و تجهیزات هوایی آمریکا بوده و بیشتر خسارت هم همین جا به بار آمده است»6

در یکی از گزارش‌های امریکن‌اینترپرایز در این زمینه تحت عنوان «آینده سیاست امنیتی ایران» و به قلم «متیو مک آینیس» کارشناس ارشد سابق ایران در ستاد فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا با اشاره به تاریخچه ساخت این موشک‌ها آمده بود:

«سازمان صنایع دفاع ایران که سال ۱۹۸۱ توسط مقامات ایران تأسیس شد، بدون آن‌که از آمریکا و اروپا تسلیحات وارد کند، تولید، تحقیق و توسعه صنایع دفاعی ایران را به عهده گرفت. وقتی مهندسان ایرانی توانستند موشک‌های اسکاد را خودشان تولید کنند، زرادخانه موشک‌های بالستیک ایران تبدیل به نگین انگشتری صنایع دفاعی این کشور شد».7

تعریف فرمانده اسرائیلی از موشک‌های پیشرفته ایران

یوزی رابین (رئیس پیشین سازمان دفاع موشکی اسرائیل) که از مهم‌ترین عوامل تعبیه سیستم دفاع موشکی موسوم به «گنبد آهنین» در اسرائیل بوده، در سمینار «بازدارندگی هسته‌ای، موشکی، کنترل تسلیحات و سیاست دفاعی» با حضور اعضای کنگره آمریکا در سال 2015 به اعتراف خودش در مقام یک «دشمن مهلک» از پیشرفت سیستم موشکی ایران تعریف کرد.

وی گفت:

«... از نظر فنی، ایرانی‌ها برای ما دشمن مهلکی هستند، ولی من مهندس هستم و نمی‌توانم یک کار مهندسی خوب را تحسین نکنم، دوباره می‌گویم که یک مهندسی بسیار هوشمندانه‌ای است. به نظر من بهترین موشک ایرانی‌ها، یک موشک کروز زمینی (سومار) است که از 10 سال پیش منتظر آن بودیم. این یک دستاورد بوده و نمی‌توان این موشک را یک کپی تلقی کرد. دوباره می‌گویم که کلاهم را به احترام آدم‌هایی که از نظر فنی این کار را انجام دادند، از سرم برمی دارم. ساخت موتورهای جت کوچک، بسیار کار فنی سطح بالا و هوشمندانه‌ای است و ما در آمریکا فقط یک شرکت داریم که می‌تواند این موتورها را تولید کند...»8

پایگاه خبریMISSLE DEFENCE ADVOCACY در ژوئن 2019 و همچنین پایگاه خبری REAL CLEAR DEFENCE در 26 نوامبر2019 طی گزارش‌هایی درباره تولید موشک در ایران نوشتند و به ساخت موشک‌های کروز اشاره کرده و آن را پیشرفتی در تولید موشک در مسیر رشد تکنولوژی دفاعی ایران دانستند.

کاربرد هوش مصنوعی در موشک‌های بالستیک

برای اولین بار در مانور نظامی موشکی ایران که اواخر دی ماه 1399 توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی انجام گرفت، به روایت رسانه‌های خارجی از فن‌آوری هوش مصنوعی برای هدف‌گیری دقیق بهره گرفته شد.

یورونیوز نوشت:

«... بهره‌گیری از فناوری هوش مصنوعی در عملیات ترکیبی که در آن از موشک‌های بالستیک و پهپادهای تهاجمی استفاده شده،‌ سپاه پاسداران را صاحب قدرت تازه‌ای کرده است...»9

ایندیپندنت نیز در گزارشی به قلم کارشناس نظامی/دفاعی خود توضیح داد:

«... به نظر می‌رسد که فناوری هوش مصنوعی در سامانه هدفگیری و هدایت پهپادهای انتحاری یا کامیکازه توفان به کار رفته باشد.... در جریان رزمایش، انهدام سامانه‌های پدافند موشکی زمین به هوا شبیه به سام-۶ پیش از فرا رسیدن موشک‌های بالستیک دزفول و ذوالفقار، توسط این پهپادها ردیابی شد...»10

اهمیت موشک‌های پرتاب‌کننده ماهواره‌ها

ماهواره نور به عنوان نخستین ماهواره نظامی جمهوری اسلامی ایران صبح چهارشنبه ۳ اردیبهشت ماه 1399 از ماهواره‌بر سه مرحله‌ای قاصد از کویر مرکزی ایران توسط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با موفقیت پرتاب و در مدار ۴۲۵ کیلومتری زمین قرار گرفت. اما لوموند، روزنامۀ بزرگ عصر پاریس، در مقاله‌ای به قلم «الن کَوَل» به موضوع مهم‌تری در پرتاب این ماهواره اشاره کرد که بر جهش سیستم موشکی ایران تاکید داشت:

«در موقعیت ویژه‌ای که جمهوری اسلامی ایران دارد و چالش گسترش سلاح‌های هسته‌ای وابستۀ به آن، در مدار قرار دادن ماهواره به اندازه گونۀ موشک حامل آن دارای اهمیت نیست»11

این روزنامه نوشت:

«موشک به کار رفته برای پرتاب این ماهواره با آنچه تا کنون برای پرتاب ماهواره‌های غیرنظامی به کار رفته بود، متفاوت است و برای نخستین بار تسلط سپاه را برای ساختن موشک‌های دوربُرد نشان می‌دهد».12

_____________________

1-40 trump-iran-attack-newtgingrich-regime-change «Gingrich: Iran has been ‹at war› with America for

2 - Iran›s Missile Strike ‹More Accurate Than Expected› Says Analyst –‌هانا کاویانی- وب سایت انگلیسی رادیو فردا- 8 ژانویه 2020     3- Satellite Photos Allegedly Show Damage on US Iraqi Airbase from Iranian Missiles- پایگاه خبری اسپوتنیک- 9 ژانویه 2020- /    4- Iran Showcases Advanced Air-Strike Capabilities in Missile Barrage- Sune Engel Rasmussen –

وال استریت ژورنال– 8 ژانویه 2020    5- آیا هدف ایران به حداقل رساندن خسارات حمله موشکی خود به پایگاه آمریکا بود؟- واشینگتن پست- پایگاه اینترنتی اسپتنیک – 8 ژانویه 2020   6- گزارش بی‌بی‌سی فارسی از اردوگاه عین الاسد؛ ‹معجزه شد کسی کشته نشد›-15 ژانویه 2020   7- جی متیو مک آینیس – تفکرات استراتژیک درون تهران- آینده سیاست‌های امنیتی ایران – اندیشکده آمریکن اینترپرایز – مه 2017   8- ویدئوی سمینار «بازدارندگی هسته‌ای، موشکی، کنترل تسلیحات و سیاست دفاعی»- 2015   9- نسل جدید موشک‌‌های بالستیک با استفاده از فناوری هوش مصنوعی شلیک شد- یورو نیوز –

15 ژانویه 2021   10- شلیک موشک به اقیانوس هند، قدرت‌نمایی سپاه برای نیمیتز یا تمرین حمله به اسرائیل؟- بابک تقوایی – ایندیپندنت فارسی- 28 دی ماه 1399   11- رادیو ملی فرانسه (rfi) – 24‌آوریل 2020   12- همان