به مناسبت سالگرد شهید آیت الله قاضی طباطبایی؛

طلایه دار شهدای محراب

از مبارزه با طاغوت تا مقابله با گروهک های نفاق

کد خبر: ۲۷۶۸۲

تاریخ: ۰۳ آبان ۱۳۹۳ - ۱۸:۰۶

سید روح‌الله امین آبادی

دهمین روز آبان ماه سالگرد شهادت آیت الله قاضی طباطبایی است . به دلیل نزدیکی به سالگرد این شهید سعید نگاهی می کنیم به زندگینامه مختصر ایشان تا بدانیم چرا آیت الله قاضی طباطبایی به دست گروهک تروریستی فرقان به شهادت رسید و اولین شهید محراب لقب گرفت .
آیت الله سید محمد علی قاضی طباطبایی که  6 جمادی الاول 1331 هجری قمری(1293 شمسی) متولد شد از سادات حسنی است که با 33 واسطه به حسن مثنی فرزند امام حسن مجتبی(ع) نسب می رساند.
تبعید به همراه پدر در سن 16 سالگی
حدود سال 1310 و در پی مخالفت برخی روحانیون تبریز از جمله میرزا باقر قاضی( پدر سیدمحمدعلی) با سیاست های اسلام ستیز رضاشاه پهلوی، سیدمحمدعلی 16 ساله به همراه پدر به تهران و سپس مشهد مقدس تبعید می‌شود. 12 سال بعد یعنی سال 1359 هجری قمری برای تکمیل مبانی علمی و دینی راهی شهر مقدس قم شد.
وی پس از ورود به شهر قم با امام خمینی (ره) و چگونگی برگزاری جلسات درس ایشان آشنا و از همان ابتدا شیفته شخصیت برجسته امام خمینی(ره) شد .
از قم تا نجف به دنبال کسب علم
شهید قاضی طباطبایی در طول اقامت 10 ساله در قم از محضر آیات عظام گلپایگانی و حاج سید محمد حجت کوه کمره ای نیز دروس فقه، اصول، درایه و رجال را فراگرفت و به مدت پنج سال از محضر آیت الله صدر هم بهره مند شد. سال 1369 هجری قمری آغاز هجرت شهید قاضی طباطبایی به نجف برای بهره گیری از محضر علمای بزرگ این دیار است.
وی در حوزه نجف نیز به محضر بزرگانی چون آیات عظام سید محسن حکیم، سید ابوالقاسم خویی و محمد حسین کاشف الغطاء مشرف شد و در محضر آنان تلمذ کرد و پس از سه سال اقامت در نجف به درجات عالی فقاهت رسید و از مراجع بزرگی همچون آیت الله حکیم و آیت الله کاشف الغطاء و دیگران به اخذ اجازه اجتهاد نایل شد و اواخر سال 1372 هجری قمری (1331 شمسی ) به سبب پاره ای مشکلات و به رغم میل باطنی به تبریز مراجعت کرد.
دوره جدید مبارزات ملت ایران
و نقش شهید قاضی طباطبایی
با آغاز دوره جدید مبارزات ملت مسلمان ایران به رهبری حضرت امام خمینی (ره ) در سال 1342 شمسی ، شهید قاضی نیز به عنوان یکی از ارکان مبارزه، رهبری مردم غیور آذربایجان را در آن سالها به عهده گرفت. وی در آن دوران که حتی ذکر نام امام خمینی جرم محسوب می شد، در منابر و سخنرانی‌های خود از امام یاد و علناً از رژیم انتقاد می‌کرد.
به دنبال سخنرانی های آتشین و افشاگرانه آیت الله قاضی طباطبایی ساواک 13 آذر1342 او را دستگیر و به همراه برخی علمای تبریز راهی زندان قزل قلعه کرد و با گذشت دو ماه و 15 روز به سلطنت آباد تهران برده و بعد از چند روز با ضمانت برادرشان مبنی بر عدم خروج از حوزه قضایی تهران آزاد می شود.
پس از چهارماه به ساواک خبر می رسد که آیت الله قاضی به شهر مقدس قم رفته و با امام خمینی دیدار کرده است. وی پس از دیدار با امام برای زیارت حضرت رضا (ع) به شهر مقدس مشهد مشرف شد و بعد از آن به رغم اینکه در تبعید بود، بدون اجازه رژیم ، تهران را ترک و به تبریز بازگشت.
مشاهده استقبال باشکوه از آیت الله قاضی رژیم را به وحشت انداخت لذا در موضع انفعالی قرار گرفت و نیمه شب همان روز او را مجدداً دستگیر و به یکی از خانه های امن ساواک در سلطنت آباد تهران منتقل کردند.
در اثر فعالیت و نامه آیت الله حاج سید محمد هادی میلانی، شهید قاضی طباطبایی بعد از 40  روز حصر در سلطنت آباد، به قید عدم خروج از حوزه قضایی تهران ، مرخص شد و به منزل عموزاده اش در تهران رفت. اما پس‌از چهار ماه مجدداً به تبریز مراجعت کرد ولی این بار نیز که ساواک تحمل سخنان این سید جلیل القدر را نداشت ، برای بار سوم وی را 29 مرداد 1343 دستگیر و به تهران منتقل کرد .
شکنجه شدید، شش ماه بستری در بیمارستان
و تبعید به عراق
شهید قاضی طباطبایی در تهران به علت صدمات وارده در زندان ساواک بیمار و در بیمارستان «مهر» زیر نظر و مراقبت شدید ساواک به مدت شش ماه بستری شد و تحت عمل جراحی قرار گرفت و در حالی که آثار کسالت جسمی و جراحت روحی در وجودش کاملاً مشهود بود ، 11 آذر همان سال به عراق تبعید شد.
شهید قاضی 19 تیر 1344 از تبعید خلاصی یافت و پس از حدود هشت ماه مجدداً به تبریز مراجعت کرد و در ادامه مسیر گذشته به تبلیغ و نشر معارف الهی و افشای چهره زشت رژیم پرداخت.
آیت الله قاضی طباطبایی به دلیل سخنرانی علیه اسرائیل در  30  آذر سال 1347 شمسی طی یک نشست فرمایشی به شش ماه تبعید در بافت کرمان محکوم شد.
از بافت تا زنجان ...تبعیدگاه‌هایی که عوض می شد !
آیت الله قاضی طباطبایی هفت تیر 1348 پس از تحمل شش ماه تبعید در بافت کرمان، به زنجان تبعید شد ، آیت الله قاضی بیش از چهار ماه در زنجان به حالت تبعید به سر برد تا با وساطت آیت الله سید احمد خوانساری از تبعید رها شد و 29 آبان 1348 به تهران رفت و پس از آن شش آذر 1348 به تبریز مراجعت فرمود.
وی با اوج گیری مبارزات امت بیدار و ظلم ستیز ایران که به واسطه شهادت آیت الله مصطفی خمینی و مجالس منعقده برای آن فقید شهید پیش آمد در آذربایجان سنگری مستحکم برای دفاع از حریم اسلام و مبارزه با مظاهر طاغوت بنا نهاد.
ترور به وسیله فرقان
هنوز شش ماه از طلیعه انقلاب شکوهمند اسلامی نگذشته بود که ستاره درخشانی از آسمان پرفروغ علم و فقاهت غروب کرد .
وقتی خبر شهادت مظلومانه استاد مطهری به گوش آیت الله قاضی رسید بسیار متأثر و غمگین شد و همواره به اطرافیان خود می فرمود : « کاش بنده هم مثل استاد مطهری روزی به فیض شهادت برسم.»
آرزوی این شهید بزرگوار حدود شش ماه بعد محقق شد.
طلایه دار شهدای محراب انقلاب اسلامی در دهم آبان 1358 شمسی، مصادف با عید قربان، نماز عید را اقامه کرد و در همان شب در راه مراجعت به منزل توسط گروهک افراطی فرقان مورد اصابت سه گلوله قرار گرفت و به فیض شهادت نائل ‌شد.
از «خلق مسلمان» تا فرقان؛
بعد از پیروزی انقلاب کمیته های انقلاب در تبریز نیز تاسیس شد، کمیته‌های امام خمینی تحت نظارت و صلاحدید آیت الله قاضی فعالیت می‌کرد و کمیته‌های آیت الله شریعتمداری زیر نظر آقای بنابی بود . هنوز مدتی از تشکیل کمیته‌ها نمی‌گذشت که یکی از طرفداران آیت الله شریعتمداری به نام ایرانی که کینه عجیبی نسبت به امام خمینی و شهید قاضی داشت از قم به تبریز آمد و در اداره کمیته های طرفدار آیت الله شریعتمداری با آقای بنابی همکاری کرد.
افراد این کمیته ها به دستور این دو نفر به پادگان تبریز رفته و اسناد ساواک را که به آن جا منتقل و نگهداری می شد بار کامیون ها کرده و با خود بردند و برخی از این پرونده ها سر از بازار در آورد و به قیمت های گزافی به فروش رفت! با این اقدام عجیب اسناد مهم انقلاب اسلامی آذربایجان از بین رفت و پرونده روحانیت انقلابی آذربایجان دیگر به دست نیامد .
حمید بنابی و ایرانی به درخواست های کتبی و حضوری شهیدان آیت‌الله قاضی و آیت‌الله مدنی که خواستار تحویل پرونده های ساواک  به دادگاه بودند و می‌گفتند این ها اسناد ملی و اسناد انقلاب است ترتیب اثری ندادند و به این ترتیب پرونده ها از بین رفت .
شهید آیت الله قاضی طباطبایی پس از پیروزی انقلاب تلاش فراوانی برای ایجاد نظم و سازماندهی نهادهای انقلاب ، بازگشایی کارخانه ها و بازار، جلوگیری از تعرض به جان و مال مردم ، جلوگیری از اقدامات فردی بدون اجازه قانونی، جلوگیری از حمل اسلحه غیر مجاز ، جلوگیری از حیف و میل بیت المال ، رعایت حال مردم و ...به عمل آورد . ایشان با دیدن خیره سری ها و کارهای خلاف استاندار وقت «مقدم مراغه ای» از جمله حمایت از ضد انقلابیون و همکاری با گروهک خلق مسلمان با او به مخالفت برخاست .
آن مرحوم نمی توانست شاهد قرار گرفتن یک عنصر بد سابقه که با امام خمینی و یارانش سر ستیز داشت در سمت استانداری باشد .
با تداوم مخالفت های شهید قاضی با مقدم مراغه ای وی نتوانست در پست حساس و مهم استانداری آذربایجان شرقی بماند و ناچار به استعفا شد.
با تاسیس حزب خلق مسلمان و تلاش این حزب برای کسب قدرت بیشتر آیت الله قاضی با سیاست و متانت در جهت کنترل این گروهک اقدام نمود و آنان را به اتحاد و وحدت در راه پیشبرد اهداف انقلاب اسلامی فراخواند.
با کمک های زیادی که مقدم مراغه ای در ایام استانداری به خلق مسلمان کرده بود و نیز با حمایت های آیت الله شریعتمداری این گروهک اختیار بیشتر کمیته های انقلاب تبریز را به دست گرفت . آیت الله قاضی در این عرصه نیز وارد شده و کمیته های امام خمینی را تحت مدیریت خود انسجام داد و مانع از یکه‌تازی حزب گردید . تا ایشان زنده بودند خلق مسلمان فرصت و امکان ایجاد غائله نیافت و بلوا و آشوب حزب نیز بعد از شهادت آیت الله قاضی طباطبایی روی داد.
بدون تردید میان جریان قدرتمند مخالف با شهید آیت الله قاضی طباطبایی در تبریز و گروهک فرقان ارتباط وجود داشت چون ایشان از معدود افرادی است که در شهرستان ها به وسیله این گروهک به شهادت رسید.
در این باره گفتنی های زیادی است که علاقه‌مندان می توانند به جلد 35 و 36 مجموعه کتاب های نیمه پنهان ، جریان شناسی احزاب سیاسی ایران (حزب خلق مسلمان) نوشته اصغر حیدری که توسط انتشارات کیهان منتشر شده است مراجعه کنند.