نقش فعال حزب‌الله و نصرالله در جنـــگ غـــــزه

کد خبر: ۲۷۶۷۵۲

تاریخ: ۱۷ آبان ۱۴۰۲ - ۱۹:۲۰

امین‌الاسلام تهرانی

اشاره: حزب‌الله لبنان طی روزهای اخیر و در پی جنایات هولناک رژیم صهیونیستی در نوار غزه و به خاک و خون کشیدن شمار زیادی از فلسطینیان در این منطقه، در کنار هدف قرار دادن تعداد زیادی از ‌تانک‌ها و خودروهای نظامی اسرائیل، ده‌ها پایگاه نظامی و جاسوسی این رژیم را در شمال سرزمین‌های اشغالی هدف قرار داده است، موضوعی که سبب هراس صهیونیست‌های شهرک‌نشین در این مناطق شده است. تاکنون ده‌ها هزار صهیونیست از ترس حملات مقاومت لبنان از شهرک‌های صهیونیست‌نشین نزدیک مرزهای لبنان فرار کرده‌اند و آن‌طور که خبرنگار شبکه 14 رژیم صهیونیستی گفته بود، نظامیان اسرائیلی مثل اردک در مرزهای با لبنان شکار می‌شوند. این گزارش به نقش فعال حزب‌الله و رهبر آن در جنگ اخیر غزه می‌پردازد.

سرویس خارجی

در واکنش به بیش از هفت دهه اشغالگری و نسل‌کُشی تدریجی فلسطینیان توسط رژیم صهیونیستی، نیروهای مقاومت فلسطین روز شنبه ۱۵ مهرماه برابر با هفتم اکتبر ۲۰۲۳، عملیات غافلگیرکننده‌ای با نام «طوفان‌الاقصی» را از غزه (جنوب فلسطین) علیه مواضع رژیم اشغالگر قدس آغاز کردند و ضربه‌ای مهلک به این رژیم زدند. این رژیم که ناتوان از جلوگیری از این عملیات بود برای تلافی و جبران شکست خود و توقف عملیات مقاومت، تمام گذرگاه‌های نوار غزه را بست و شروع به بمباران این منطقه کرد تا انتقامش را از کودکان غزه بگیرد. حمایت غرب از رژیم صهیونیستی به بهانه دفاع از خود، عملاً چراغ سبز و مجوزی برای تل‌آویو در ادامه کشتار بی‌رحمانه کودکان و زنان فلسطینی است. اما تمام این حمایت‌ها یک نگرانی را مرتفع نکرده است، و آن گشوده شدن جبهه شمال و وارد شدن حزب‌الله به یک نبرد گسترده و کامل است.

شاید یکی از پربازدیدترین سخنرانی‌های «سیدحسن نصرالله» روز جمعه (12 آبان) برگزار شد. وقتی دشمنان پیش و بیش از دوستان منتظر حضورش هستند، غیبتِ او باعث وحشت و سردرگمی دشمنانش می‌شود، صهیونیست‌ها به‌ویژه شهرک‌نشینانِ شهرک‌های نزدیک به مرز لبنان به سخنان او بیش از سخنان رهبرانِ رژیمِ خود اعتماد دارند زیرا آنها می‌دانند که هر وقت وعده داده به وعده‌اش عمل کرده است و با اشاره کوچک انگشت او اتفاق بزرگی رخ خواهد داد، روشن است که پس از مدت‌ها سکوت، آن هم در بحبوحه یک جنگ، سخنرانی او چه بازتابی خواهد داشت. پیش از سخنرانی سید مقاومت لبنان، رسانه‌های رژیم صهیونیستی اعلام کرده بودند ارتش این رژیم پیش از سخنرانی دبیرکل حزب‌الله به حال آماده‌باش کامل درآمده است! به هر حال این سخنرانی برگزار شد. سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، ساعت 16 و 30 دقیقه به وقت تهران، سخنرانی خود را در بیست‌و‌هشتمین روز عملیات «طوفان‌الاقصی» آغاز کرد. در واقع عنوان این گزارش در مفاد این سخنرانی آمده است.

سیدحسن نصرالله در این سخنرانی تأکید کرد: «مردم گفته بودند که سید می‌خواهد وارد جنگ شود، ما سال‌های طولانی است که وارد این جنگ شده‌ایم، ما از 8 اکتبر [مصادف با 16 مهر، فردای عملیات طوفان‌الاقصی] وارد این جنگ شده‌ایم. مقاومت اسلامی لبنان عملیات خود را از روز دوم طوفان‌الاقصی آغاز کرد و به تمامی مرزهای لبنان و فلسطین اشغالی امتداد پیدا کرد و حتما اخبار آن را پیگیری کرده‌اید. آنچه که اتفاق می‌افتد خیلی مهم است، شاید برخی تصور می‌کنند که حزب‌الله باید وارد جنگ تمام‌عیار شود و کاری که ما در مرزها انجام دادیم کم بوده است، البته ما به این مقدار بسنده نخواهیم کرد، اما چیزی که در جبهه ما اتفاق می‌افتد، اتفاقاتی است که سابقه نداشته است.» دبیرکل حزب‌الله ادامه داد: «حتی در جنگ 33 روزه نیز این اتفاقات بی‌سابقه بود، اینکه تمامی پایگاه‌های اسرائیل در تمامی طول مرزها و نیز ‌تانک‌ها و خودروهای زرهی و پهپادها و تجهیزات فنی آنها مورد حمله قرار بگیرند، اتفاقی بی‌سابقه است. مقاومت اسلامی لبنان از 8 اکتبر تاکنون جنگ بی‌سابقه‌ و واقعی را به راه انداخته که متفاوت از جنگ‌های گذشته است.»

نصرالله تصریح کرد: «اسرائیل بعد از عملیات طوفان‌الاقصی برخی نیروهای خود را جابه‌جا کرد، ما تاکنون 57 شهید تقدیم کرده‌ایم که برخی از آنها از رزمندگان مقاومت القدس و القسام بودند، شنبه 7 اکتبر اسرائیل برخی از نیروهای خود را عقب کشید و در حال فروپاشی کامل بود و می‌خواست تمام نیروهای ذخیره و آماده خود را به سمت غزه ببرد. عملیاتی که آغاز و روز به روز بیشتر شد دشمن صهیونیستی را مجبور کرد که نیروهای خود را در مرز لبنان مستقر نگه دارد و حتی نیروهای خود را تقویت کند، در نهایت جبهه لبنان باری از روی دوش مقاومت غزه برداشت. ما این‌جا عملیات یا به قول برخی‌ها ماجراجویی می‌کنیم ولی این ماجراجویی محاسبه شده است.» وی تاکید کرد که اسرائیل نیمی از توان گنبد آهنین خود را در مرزهای لبنان مستقر کرده و یک‌سوم نیروهای خود را متوجه مرز لبنان کرده است. نکته دیگر اینکه ده‌ها شهرک‌نشین در شهرک‌های شمال فلسطین اشغالی آواره شده‌اند و 43 شهرک خالی شده و کسانی که در این شهرک‌ها حضور دارند همگی نظامی هستند. 58 شهرک نیز در مرزهای غزه تخلیه شده و تمام این روندها به اسرائیل فشار وارد می‌کند تا جنگ را متوقف کند. سید نصرالله افزود: «عملیات‌های مقاومت در مزارع شبعا ترس و وحشتی را به جان اسرائیلی‌ها و آمریکایی‌ها انداخت و آنها را نگران آن کرده که این افزایش تنش‌ها به سمت جنگ واقعی پیش برود که احتمال این روند نیز وجود دارد. دشمن باید در برابر لبنان با احتیاط رفتار کند.»

دبیرکل حزب‌الله لبنان ضمن اشاره به این‌که اسرائیل از باتلاق غزه سالم بیرون نخواهد آمد، در ادامه گفت: «نتایج حضور ما خسارت‌های انسانی و مالی است که به دشمن وارد شده است، ما در این عملیات با خون شهدا و بی‌خوابی مجاهدان فشارها را از غزه کم می‌کنیم و دیوانگی دشمن را مهار می‌کنیم. ما این‌جا به یک نقطه مهم می‌رسیم. طی هفته‌های اخیر پیام‌های زیادی به ما رسیده که اگر جبهه‌ای جدید را باز کنیم ناوهای آمریکایی برای برخورد با ما آماده‌اند. آنها همواره ما را تهدید می‌کنند ولی عملیات ما ادامه یافت و مواضع ما تغییر نکرد و کار خود را در جبهه آغاز کردیم.»

باید توجه داشت که سردرگمی و دلواپسی زیادی که سکوت سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان، در میان نهادهای دشمنِ صهیونیستی ایجاد کرده بود، اعلام سخنرانی جمعه (12 آبان) نصرالله این نهادها را برانگیخته بود تا به ارزیابی و بررسی احتمالاتی درخصوص مواضع وی یا زمان‌بندی و تأثیر آن بر عملکرد میدانی بپردازند. پس همان‌طور که انتظار می‌رفت، این سخنرانی بازتاب فراوانی، به ویژه در رسانه‌های غربی و اسرائیلی، به دنبال داشت. تارنمای نشریه آمریکایی فارین پالیسی با اشاره به سخنان دبیرکل حزب‌الله لبنان نوشته بود: «او مسیر مشخصی را در سخنان خود مطرح کرد و خط خوبی را مطرح کرد.» در متن این گزارش آمده بود: «سیدحسن نصرالله در سخنان خود مضامین مشترک را تکرار کرد و دشمنان حزب‌الله را تحقیر کرد و از دوستان آن و ایران تمجید کرد. او ارتش ظاهراً شکست‌ناپذیر اسرائیل و نیاز اسرائیل به حمایت ایالات متحده را به سخره گرفت و در عین حال استدلال دیرینه‌اش را تکرار کرد که اسرائیل واقعاً یک تار عنکبوتِ ضعیف است که می‌توان با مقاومتِ مؤثر آن را از بین برد.»

این سخنرانی برای خود اسرائیلی‌ها نیز بسیار مهم بود. «یوسی امروسی»، یکی از مقامات عالی‌رتبه سابق شاباک (سرویس امنیت داخلی رژیم صهیونیستی)، در واکنش به سخنرانی روز جمعه دبیرکل حزب‌الله لبنان، عنوان کرده بود: «به نهادهای امنیتی و نظامی پیشنهاد می‌کنم با دقت و جدیت به سخنان نصرالله گوش فرا دهند.» وی افزوده بود: «من نمی‌دانم چه در سر نصرالله می‌گذرد و فکر نمی‌کنم کارشناسی وجود داشته باشد که بتواند به شما بگوید وی چه اهدافی را مدنظر دارد، اما معتقدم نهادهای امنیتی و نظامی باید با دقت به سخنان نصرالله گوش دهند. آن را خوب تجزیه و تحلیل کرده و با جدیت با این مواضع برخورد کنند.» وزیر جنگ سابق رژیم صهیونیستی نیز تأکید کرده بود که تا وقتی نیروهای حزب‌الله در نوار مرزی هستند هیچ صهیونیستی به شهرک‌های شمال اراضی اشغالی بازنمی‌گردد. «آویگدور لیبرمن»، وزیر جنگ سابق رژیم صهیونیستی، گفته بود که تا وقتی نیروهای حزب‌الله در کنار دیوار مرزی هستند هیچ صهیونیستی به شهرک‌های شمال اراضی اشغالی بازنمی‌گردد.

تبعات سخنرانی روز جمعه دبیرکل حزب‌الله لبنان اما همچنان ادامه داشت. «ایهود باراک»، نخست‌وزیر اسبق رژیم آپارتاید اسرائیل، روز یکشنبه (14 آبان) در این‌باره گفت: «[سیدحسن] نصرالله [دبیرکل حزب‌الله لبنان] فردی باهوش است و باید برای این احتمال آماده شویم که او ما را آرام کند زیرا قصد حمله‌ای غافلگیرانه را دارد.» وی همچنین اذعان کرد: «جنگ همزمان در جبهه‌های شمال با حزب‌الله و غزه به مصلحت اسرائیل نیست.» گفتنی است، این‌ اظهارات نیز نشان می‌دهد که وحشتِ گشوده شدنِ جبهه شمال همچنان اسرائیلی‌ها را مشغول خود کرده است.

سخنرانی دبیرکل حزب‌الله لبنان در روز جمعه، اولین اظهارنظر وی از زمان شروع عملیات طوفان‌الاقصی بود. بسیاری از کارشناسان سخنرانی سیدحسن نصرالله را پیش از انجام آن، تعیین‌کننده استراتژی آینده جنگ غزه اعلام کرده بودند. دبیرکل حزب‌الله لبنان، تداوم حملات علیه مقاومت فلسطین در غزه و حمله پیشدستانه به لبنان را خط قرمز مقاومت اعلام و احتمال ورود جدی‌تر به جنگ را رد نکرده بود. به هر حال حزب‌الله گرچه یک نبرد گسترده را آغاز نکرده است، اما عملیاتش در مرزها رژیم آپارتاید را مشغول خود کرده است، از این‌رو هرگونه موضع‌گیری دبیرکل این جنبش برای صهیونیست‌ها مهم است. بعضی از تحلیلگران شاید از روی ناآشنایی با نصرالله گفته بودند که سیدحسن نصرالله در سخنرانی خود اعلام ورود به یک جنگ فراگیر خواهد کرد! اما همان‌‎طور که کارشناسان زبده انتظار داشتند، نصرالله در آخرین بخش از سخنرانی خود به این پرسش که «آیا حزب‌الله وارد جنگ خواهد شد؟» پاسخ داد و گفت که حزب‌الله از یک روز بعد از آغاز عملیات حماس، یعنی از 8 اکتبر (16 مهرماه) وارد جنگ شد و ضربه‌های سختی به ارتش صهیونیستی وارد آورد به‌طوری که این رژیم وادار شده است حدود 30 درصد از نیروهای خود را در جبهه شمالی متمرکز کند و تلفات زیادی را متحمل شود. این اقدام حزب‌الله به هدف کاهش فشار نظامی از جبهه جنوب بوده ومقاومت در لبنان در این مدت 57 شهید داده است. اما وارد شدن حزب‌الله در یک جنگ فراگیر بستگی به سیر تحولات در نوار غزه دارد. او ورود به یک جنگ فراگیر را نفی نکرد و حالت ابهام وحشت‌انگیز را همچنان حفظ کرد. این سخنان باراک در واقع در نتیجه همین ابهام است.

شاید برخی منتظر بودند که اطلاعات خاصی در این سخنرانی داده شود که شامل چگونگی درگیری با رژیم صهیونیستی، حتی حمله به آن رژیم یا نوع واکنش حزب‌الله لبنان به این شرایط باشد، اما با هوشمندی این مسئله صورت نگرفت. نکته دوم سخنرانی هم این بود که نصرالله به نوعی «بازدارندگی غیرمتقارنی» را ایجاد کرد که این بدان معنا است که از سمت حزب‌الله لبنان اطلاعات ناقصی به طرف مقابل رسیده و همچنان آنها در یک ابهام قرار دارند. شاید طرف مقابل انتظار داشت که نصرالله از تهدید اسرائیل، حمله مستقیم و واکنش تند و غیرمنطقی در این سخنرانی استفاده کند که این اتفاق نیفتاد و همین موضوع آنها را بیشتر نگران کرده است. آنها نگران این هستند که «هیچ تصویر واضح و آشکاری از معادله به دست نیاوردند» و همین نقطه قوت سخنرانی سیدحسن نصرالله بود که اسرائیلی‌ها تصویر واضحی از ادامه درگیری ندارند. نکته مهم این است که حزب‌الله اعلام کرده که رفتارش در قبال آمریکا و اسرائیل متناسب با رفتار آنها در غزه خواهد بود، در واقع در این سخنرانی سیدحسن نصرالله بیشتر از آنکه اسرائیل را مورد خطاب قرار دهد، تاکید بر نقش آمریکا هم برای دخالت در جنگ، هم حمایت از اسرائیل و هم پایان دادن به این نسل‌کشی بود که این را می‌توان در قالب «بازدارندگی ممانعت» تحلیل کرد. بازدارندگی ممانعت به این معنا است که اگر آمریکا به حمایت از اسرائیل پایان دهد و رژیم صهیونیستی هم به رفتارش در غزه پایان دهد، این مسئله به‌عنوان یک موضوع می‌تواند قابل مذاکره باشد. به‌طور قطع باید گفت اینکه لحن سیدحسن نصرالله از دید خیلی‌ها لحن تهدید مستقیم علیه رژیم صهیونیستی نبود خودش یک نقطه قوت است و «اساساً این سخنرانی بر مبنای برنامه و کاملاً حساب‌شده تنظیم و ارائه شد». نکته دیگر اینکه «قرار نبود که اطلاعات نظامی در این سخنرانی داده شود» چرا که حزب‌الله از همان روز هشتم اکتبر وارد درگیری شده بود. همچنین، پس از این سخنرانی هنوز اسرائیل نمی‌داند که صحنه درگیری چگونه خواهد بوده و هیچ‌گونه نگاه درست و تصویر درستی را ندارد. آنها منتظر بودند که داده‌ای به آنها در این سخنرانی ارائه شود تا براساس آن خود را آماده کنند و افکار عمومی را علیه جریان مقاومت در منطقه مدیریت کنند، اما اتفاقی که افتاد برخلاف خواست آنها رقم خورد.

جدا از آنچه از سخنرانی سیدحسن نصرالله در مورد نقش حزب‌الله آمد، باید توجه داشت که بازدارندگی کلی حزب‌الله نیز در این جنگ مؤثر بوده است. چند روز پیش در گزارش روزنامه آمریکایی واشنگتن اگزماینر آمده بود، حزب‌الله لبنان با داشتن حدود ۳۰ تا ۵۰ هزار نیرو و بیش از ۱۵۰ هزار موشک و تجربه جنگی گسترده در سوریه و مناطق مختلف غرب آسیا، این قدرت را به یکی از خطرناک‌ترین دشمنان رژیم صهیونیستی تبدیل کرده ‌است. در ادامه این گزارش نیز «جاناتان ‌شانزر»، معاون رئیس مؤسسه دفاع از پژوهش‌های دموکراسی‌ها، نیز توان جنگی حزب‌الله را با آنچه در اختیار دارد با یک کشور متوسط اروپایی هم‌ردیف دانسته و گفته بود: «فکر می‌کنم سطح فعلی تنش حاکی از احتمال جدی قصد حزب‌الله برای مداخله است، در واقع حزب‌الله برای چنین زمانی ایجاد شده و تمرکز اصلی آن بر قدرت اصلی‌اش یعنی انبار بزرگ موشکی‌اش خواهد بود که با آن می‌تواند بر گنبد آهنین اسرائیل و دیگر سامانه‌های پدافند هوایی غلبه کند. در این‌جا نوبت به موشک‌هایی می‌رسد که رژیم صهیونیستی را به شکل کامل بمباران خواهند کرد چراکه هیچ راهی برای مقابله با شلیک ۱۲۰ هزار موشک و رگبار گسترده‌ای از مهمات هدایت‌شونده همزمان با موشک‌های غیرهدایت‌شونده برای غلبه بر سامانه گنبد آهنین اسرائیل وجود ندارد چراکه این رژیم تعداد زیادی موشک‌های رهگیر در اختیار ندارد و با وارد آمدن خسارات سنگین به شهرها و زیرساخت‌های اسرائیل، نتیجه آن برای اسرائیل یک فاجعه خواهد بود.» و این یعنی همان بازدارندگی حزب‌الله که در طول سال‌ها به وجود آمده است.

همان‌طور که خود مقامات و محافل اسرائیلی اعتراف می‌کنند، معادله بازدارندگی مقاومت لبنان و افزایش چشمگیر توانمندی‌های نظامی آن یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های صهیونیست‌ها در سطح چالش‌های خارجی این رژیم است. این معضل تل‌آویو زمانی تشدید شده که اکنون بعد از گذشت 16 سال از دومین شکست خفت‌بار اسرائیل مقابل حزب‌الله، صهیونیست‌ها بار دیگر خود را در معرض خطر جنگی تازه با این حزب می‌بینند. عمده علت این ترس اسرائیلی‌ها به تحولات اخیر در پرونده مناقشه مرزی با لبنان برمی‌گردد. چند ماه پیش بود که مرکز پژوهش‌های امنیت داخلی رژیم صهیونیستی با اشاره به اینکه این رژیم از ترس رویارویی با حزب‌الله مسئولیت انجام حمله موشکی از جنوب لبنان را به گردن گروه‌های فلسطینی انداخت، تاکید کرد، بازدارندگی اسرائیل مقابل حزب‌الله شکست خورده است. کارشناسان و محققان اسرائیلی در یک مطالعه تحقیقاتی که توسط مرکز پژوهش‌های امنیت داخلی رژیم صهیونیستی وابسته به دانشگاه تل‌آویو منتشر شد، اذعان کردند که اسرائیل قدرت بازدارندگی خود را در برابر حزب‌الله از دست داده و تصمیم‌سازان در تل‌آویو باید قبل از اینکه خیلی دیر شود یک استراتژی مناسب برای احیای بازدارندگی اسرائیل اتخاذ کنند. این مرکز صهیونیستی افزود، در دوره اخیر احساس قدرت در (سید) حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله بسیار افزایش یافته و این موضوع اسرائیل را با چالش‌های پیچیده‌ای مواجه می‌کند؛ به این صورت که اسرائیل بعد از این چگونه می‌تواند توان بازدارندگی خود را در برابر حزب‌الله و حماس حفظ کند، بدون اینکه این امر منجر به یک درگیری نظامی بزرگ شود. علی‌رغم نیاز اسرائیل به انجام عملیات نظامی جهت پاسخ به حزب‌الله با هدف احیای بازدارندگی خود، اما این امر پیامدهای راهبردی زیادی خواهد داشت که اسرائیلی‌ها باید به آن توجه کنند. بنابراین هرگونه عملیات نظامی علیه حزب‌الله پاسخ سختی از جانب این حزب به همراه خواهد داشت و حزب‌الله اقدام به انجام عملیاتی می‌کند که ضربه بزرگی به جبهه داخلی اسرائیل وارد کند.

* منابع در دفتر روزنامه موجود است.