گزارش اکونومیست از فشار فزاینده متحدان ایران به آمریکا (خبر ویژه)

«جنگ غزه کابوس جو بایدن از ایران را تشدید کرده و ایران در حال افزایش فشار بر آمریکاست».

کد خبر: ۲۷۶۶۴۹

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۴۰۲ - ۲۱:۳۸

نشریه اکونومیست با انتشار این تحلیل نوشت: هنگامی که جو بایدن رئیس‌جمهور آمریکا، پس از حمله حماس به اسرائیل، ناوهای هواپیمابر را به خاورمیانه اعزام کرد، یک کلمه به ایران و متحدانش گفت: «نکن». از آن زمان تاکنون حملات راکتی، پهپادی و موشکی به اسرائیل و نیروهای آمریکایی از سوی شبکه شبه‌نظامیان متحد ایران در سراسر منطقه صورت گرفته‌، اما تاکنون به یک آتش درگیری منطقه‌ای تبدیل نشده است.

در ۳ نوامبر، سیدحسن نصرالله، رهبر حزب‌الله، قدرتمندترین گروه شبه‌نظامی مورد حمایت ایران، در لبنان سخنرانی کرد اما به نظر می‌رسید که وی از تشدید تنش فوری عقب‌نشینی کرد.

با این حال، در بحبوحه مبارزات خونین غزه بین اسرائیل و حماس، رقابت گسترده‌تر و بالقوه خطرناک‌تر با ایران در حال افزایش است. دولت بایدن پس از کنار گذاشتن رویکرد فشار حداکثری بر ایران در دوره ترامپ، در ماه‌های اخیر بی‌سروصدا به دنبال کاهش تنش‌ها بود. اما امروز ایران نه‌ تنها حملات حماس را جشن گرفته، بلکه از طریق نیروهای نیابتی‌ خود منافع آمریکا را تهدید نیز کرده است. همچنین به نظر می‌رسد که ایران با همکاری ضمنی روسیه و حتی چین، در یک گروه آزاد از خودکامه‌ها عمل می‌کند. این شرایط، سؤالات جدی را در مورد اینکه آیا بایدن می‌تواند استراتژی جدیدی برای خاورمیانه خلق کند یا خیر، ایجاد می‌کند.

از ۷ اکتبر، رویکرد ایران افزایش تنش بدون ایجاد یک رویارویی همه‌جانبه بوده است. ایران می‌گوید که هیچ دخالت مستقیمی در برنامه‌ریزی یا اجرای جنایات حماس نداشته است، ادعایی که بیانیه‌های عمومی آمریکا و اسرائیل عمدتاً بر آن تأیید دارند. حملات پراکنده علیه اسرائیل توسط جنگجویان حوثی طرفدار ایران در یمن، و حملات پهپادی به پایگاه‌های آمریکایی در عراق و سوریه توسط شبه‌نظامیان محلی در آنجا، دما را بدون رسیدن به نقطه جوش افزایش داده است. نصرالله خاطرنشان کرد که خشونت تنظیم‌شده حزب‌الله که عمدتاً شامل حملات موشکی به شمال اسرائیل می‌شود، با تخلیه اجباری اسرائیلی‌ها از نزدیک مرز لبنان و ایجاد عدم اطمینان نظامی، همچنان به اقتصاد اسرائیل آسیب وارد می‌کند.

ایران در حال حاضر در تلاش برای به حداکثر رساندن تعاملات دیپلماتیک است. وزیر امور خارجه ایران، به اندازه بلینکن در رایزنی‌های منطقه‌ای فعال بوده است. بسیاری از کشورها از ایران می‌خواهند که هم برای مهار درگیری و هم کمک به آزادی گروگان‌ها اقدامی صورت دهد. ایران امیدوار است که نفوذ خود را تقویت کند و برنامه‌های مورد حمایت آمریکا برای پیوندهای نزدیک‌تر بین آمریکا، اسرائیل و کشورهای خلیج‌فارس ذیل توافق ابراهیم را خدشه‌دار کند. ایران با خرسندی، شاهد فشار روزافزون بر روی اردوگاه طرفدار آمریکاست. اسرائیل و کشورهای عربی، سفرای خود را از پایتخت‌های یکدیگر فراخواندند. تظاهرات طرفداران فلسطین در غرب، در حال افزایش است. ده‌ها هزار نفر در واشنگتن دی‌سی راهپیمایی کردند و خواستار آتش‌بس شدند.

با این حال برای ایران خیلی زود است که به خود مغرور شود. در آمریکا یک تغییر سریع و بالقوه عمیق در سیاست در قبال ایران در حال انجام است. این یک مشکل عصبی از زمان سرنگونی شاه در سال ۱۹۷۹ بوده است.

۴۴ سال پیش در این ماه، فعالان دانشجویی اسلامگرا ۵۲ نفر را در سفارت آمریکا در تهران گروگان گرفتند. باراک اوباما از طریق برجام به دنبال خنثی کردن خطرناک‌ترین جنبه دشمنی آمریکا و ایران یعنی برنامه هسته‌ای رو به رشد ایران، بود. این توافق در سال ۲۰۱۸ توسط دونالد ترامپ کنار گذاشته شد و وی در عوض شروع به اعمال تحریم‌ها کرد. دولت بایدن پس از تلاش ناکام برای بازگرداندن توافق هسته‌ای، دیپلماسی مهارشده را انتخاب کرد.