اکثریت‌ معیار حقیقت نیست

کد خبر: ۲۷۳۳۶۷

تاریخ: ۲۹ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۹:۵۷

قرآن [معيار قرار دادن‏] كثرت را مذمّت مى‏كند و مى‏گويد كثرت‌، معيار- حقیقت- نيست.

امام کاظم‌(ع) در حدیثی - خطاب به هشام- مى‏فرمايد: قرآن كثرت را مذمت كرده است آن‌جا كه مى‏فرمايد: اگر اكثر مردم را پيروى كنى تو را گمراه مى‏كنند؛ چون اكثر مردم تابع عقل نيستند، تابع گمان و تخمينند، همين‌كه چيزى در خيالشان پيدا مى‏شود دنبالش مى‏روند.(انعام/ 116)

چون اكثر مردم اينگونه هستند، پس به اكثریت اعتماد نكن.

اين هم خودش نوعى ديگر استقلال بخشيدن به عقل است و دعوت به اينكه عقل بايد معيار باشد.

امام‌(ع) در- ادامه خطاب به هشام- مى‏فرمايد كه: هشام! به حرف مردم اعتنا نكن، به تشخيص مردم اعتنا نكن؛ تشخيص، تشخيص خودت باشد.

اى هشام! اگر در دست تو يك گردو باشد و هركس به تو برسد بگويد: به‌به! چه گوهر عالي‌اى! در هيچ خزانه‏اى پيدا نمى‏شود، تو كه مى‏بينى گوهر نيست نبايد گول آنها را بخورى.

نقطه مقابلش اگر در دست تو گوهرى باشد و هركس به تو برسد بگويد: اين گردو را از كجا آورده‏اى؟ تو نبايد اعتنا كنى. اگر همه مردم به اين گوهر گفتند گردو، تو تابع تشخيص و عقل و فكر خودت باش و عقل را راهنماى خود قرار بده.

* مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى

(تعليم و تربيت در اسلام)، ج‏22، صص: 867- 866

با تلخیص و ویرایش جزئی