مناصب اجتماعی حق یا تکلیف؟

کد خبر: ۲۷۲۲۷۷

تاریخ: ۱۰ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۹:۲۸

فرق است بين حق و تكليف، حق يعنى استفاده و بهره؛

تكليف يعنى وظيفه؛

اگر ما سوءاستفاده‌‏ها را از مناصب اجتماعى بگيريم آن‏وقت مى‏ بينيم نمى‏‌توانيم عنوان «حق» به آنها بدهيم، بايد عنوان «تكليف» به آنها بدهيم.

براى على(ع) كه هيچ‌گونه سوءاستفاده‌اى از خلافت نمى‏‌كرد، خلافت و حكومت تكليف بود نه حق.

اگر بنا شود از تكليف و وظيفه‌‏اى‌، استفاده‏‌هاى نامشروع بشود، هر تكليفى را مى‌شود به غلط نام «حق» رويش گذاشت.

اگر نماز خواندن- كه صد درصد تكليف است- مورد سوءاستفاده واقع شود و منبع درآمد زندگى كسى بشود.

از نظر آن شخص استفاده‌جو نماز خواندن يا امامت جماعت‌، حق است نه تكليف، بزرگ‌ترين حق‌ها هم ممكن است باشد، اما حقيقت اين‌طور نيست.

وقتى علىّ مرتضى‌(ع) را مى‌‏بينيم حتى حاضر نيست اين‌قدر از عنوان خود استفاده كند كه وقتى چيزى مى‌خواهد بخرد از كسى مى‏‌خرد كه او را نشناسد،

مبادا به احترام مقام خلافت به او ارزان‌تر بفروشد، بايد بگوييم حتى خلافت هم تكليف است نه حق، چه تكليفى كه بالاتر از آن تكليفى نيست! از تكليف هم بالاتر است، رياضت است.

در روزهاى گرم مى‌‏آمد بيرون دارالاماره و در سايه مى‌نشست،

مبادا مراجعه‌كننده‌اى بيايد و در آن هواى گرم به او دسترسى پيدا نكند.

اين در واقع رياضت بود، پرمشقت‌‏ترين تكليف‌ها بود.

* مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى (عدالت از نظر على(ع) (بيست گفتار)) ج‏25، صص: 237-236- با تلخیص و ویرایش