روش‌های کاهش مصرف انرژی در ساختمان و وسایل سرمایشی- بخش دوم

هوای مطبوع ساختمان با تنظیم کولر روی درجه آسایش

کد خبر: ۲۷۱۲۸۵

تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۹:۳۹

با توجه ‌به محدودیت منابع و نیاز آیندگان به آنها، همه ما باید در راستای کاهش مصرف انرژی خانه و سایر مکان‌ها تلاش کنیم. صرفه‌جویی به معنای استفاده مفید و بهینه از منابع محدود و تجدیدناپذیر است. مواردی که موجب کاهش مصرف انرژی خانه و محل کار می‌شوند و در مصرف بهینه انرژی مؤثر هستند، شامل موارد زیرند:

داشتن برچسب مصرف انرژی، استفاده صحیح با توجه ‌به دفترچه راهنمای محصولات، استفاده از درزگیرها، توجه به درجه حرارت و سرمایش لوازم، خاموش‌کردن لوازم بلااستفاده، استفاده از ظرفیت کامل لوازم، چک‌ کردن سلامت لوازم، در نهایت، توجه به ساعات اوج مصرف (در فصول مختلف متفاوت است) و فرهنگ‌سازی در زمینه مصرف انرژی، به کاهش مصرف انرژی در خانه و محل کار و نیز کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند.

عادت‌های نادرست اتلاف انرژی

رضا حسین‌نژاد، شهروند تهرانی گله‌مندانه به گزارشگر کیهان می‌گوید: «عده‌ای عادت کرده‌اند هنگام خواب حتماً از پتو استفاده کنند و حتی در فصل تابستان نیز از پتو استفاده می‌کنند و برای رفع گرما، کولر آبی خود را روی دور تند می‌گذارند. بهتر است این افراد تلقین را کنار بگذارند و به‌مرور این عادت خود را ترک کنند. بهترین درجه برای کولر ۲۴ است.»

وی در ادامه توصیه دارد: «هوای خانه باید متعادل باشد و خیلی سرد و یا خیلی گرم نباشد. با تغییر ۲ تا ۳ درجه‌ای دمای خانه‌ خود از هدررفتن انرژی و صرف هزینه‌های زیاد جلوگیری کنید. با پوشیدن لباس مناسب فصل و تنظیم دمای منزل، می‌‌توان تا حدود زیادی در مصرف انرژی صرفه‌‌جویی کرد. پوشیدن لباس‌های رنگ روشن در تابستان، باعث می‌شود که کمتر احساس گرما کنیم.

توجه به ساعات اوج مصرف که در فصول مختلف متفاوت است و فرهنگ‌سازی در زمینه روش مصرف انرژی و جلوگیری از اتلاف آن، به کاهش مصرف انرژی کشور و کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند.»

علی رستمی، تکنیسین وسایل سرمایشی برای صرفه‌جویی انرژی در وسایل سرمایشی راهکار می‌دهد: «ترموستات قابل‌ برنامه‌ریزی به طور خودکار دمای خانه را متناسب با نیاز تنظیم می‌کند. ترموستات قابل ‌برنامه‌ریزی می‌تواند بیش از ۱۵ درصد در هزینه‌های مربوط به سرمایش و گرمایش صرفه‌جویی ایجاد کند. با افزایش هر یک درجه دمای ترموستات، هفت تا ۱۰ درصد در هزینه سرمایش صرفه‌جویی می‌شود.

استفاده از دور تند کولر در ساعات اوج مصرف، خاموشی را افزایش می‌دهد. کولر گازی‌تان را در مسیر باد قرار بدهید تا منزل شما را بیشتر خنک کند. کولرها را در محل سایه قرار دهیم. مقابل درب ورودی خانه پرده بیاویزید. اگر در آب‌وهوای گرم زندگی می‌کنید دیوارهای خانه را رنگ روشن بزنید و اگر در آب‌وهوای سرد زندگی می‌کنید دیوارها را تیره نقاشی کنید. هنگام استفاده از وسایل سرمایشی، پس از حمام‌ کردن، از باز گذاشتن در حمام  خودداری کنید.»

خرید وسایل سرمایشی کم‌مصرف

خوشبختانه لوازمی که در این سال‌ها تولید می‌شوند دارای برچسب انرژی هستند و در راستای کاهش مصرف انرژی خانه طراحی شده‌اند. خریداران می‌توانند با آگاهی کامل از میزان مصرف انرژی لوازم مختلف، آنها را خریداری کنند.

برچسب انرژی برچسبی است که بر روی کالاها نصب می‌شود. این برچسب با حروف انگلیسی A تا G رتبه‌بندی شده است. حرف A نشان‌دهنده بهترین کیفیت مصرف انرژی است که با رنگ سبز مشخص شده و حرف G نشانه پایین‌ترین کیفیت مصرف انرژی است که با رنگ قرمز مشخص است.

در برچسب‌های جدیدتر، این رتبه‌بندی از A+++  شروع می‌شود و تا D ادامه دارد. این رده‌بندی در برچسب انرژی نشانه میزان مصرف و بازدهی است به این معنا که وسیله‌ای با نشان انرژی A علاوه بر مصرف پایین انرژی، بازدهی بالایی را در قبال آن مصرف دارد.

با استفاده از این برچسب می‌توانید میزان مصرف انرژی لوازم را با یکدیگر مقایسه کنید. بهتر است از لوازمی استفاده کنید که میزان مصرف انرژی آنها A+ ، ++A و +++A است.

اسدالله قاضیان، فروشنده نسل جدید وسایل سرمایشی برایمان توضیح می‌دهد: «اگر به عملکرد موتور (کمپرسور) یخچال منزلتان توجه کرده باشید، می‌دانید که پس از مدتی کار و در سیکل‌های زمانی مشخصی خاموش شده و می‌ایستد. طرز کار کمپرسور کولر گازی‌های قدیمی نیز به این صورت است که با صددرصد توان، روشن می‌شوند و فعالیت خود را آغاز کرده و پس از مدتی با فرمان ترموستات خاموش می‌شوند. در نتیجه زمانی که کمپرسور روشن است با اینکه دستگاه خنکی مطلوبی را ایجاد می‌کند، مصرف انرژی آن بالا بوده و هنگام غیرفعال‌ شدن کمپرسور (موتور) نیز، خنکی دستگاه کاهش می‌یابد. اما تکنولوژی به‌کاررفته در کولر گازی‌های کم‌مصرف نسل جدید که اینورتر(inverter)  نام دارد، این قابلیت را ایجاد کرده که کمپرسور توانایی تنظیم دور و عملکرد متغیر داشته باشد. این امر باعث می‌شود که کمپرسور تا زمانی که شما دستگاه را خاموش نکنید همچنان به کار خود ادامه دهد و با توجه‌ به اینکه در طول فعالیت از صددرصد توان خود استفاده نمی‌کند و خاموش نمی‌شود، کیفیت خنک‌کنندگی دستگاه و مصرف انرژی (برق) کولر گازی نیز بهینه ‌شود.»

وی می‌افزاید: «به ‌عبارت‌ دیگر در کولرهای گازی و اسپلیت کم‌مصرف (اینورتر)، موتور یا کمپرسور کولر با دور آرام و بدون شک الکتریکی کار خود را آغاز می‌کند و پس از رسیدن دمای محیط به محدوده دمایی تعیین شده روی پنل دستگاه نیز به‌آرامی دور خود را کاهش داده و با حداقل دور و انرژی الکتریکی مصرفی، خنکی محیط را حفظ می‌کند.»

مصرف انرژی برق در تابستان

5/6 درصد بیشتر از پارسال

همواره توسط کارشناسان برق توصیه شده که دمای وسایل سرمایشی روی دمای آسایش  24 درجه سانتی‌گراد تنظیم گردد. کاهش یک ‌درجه‌ای دمای کولر و خاموش‌ کردن نیم‌ساعته آن در ساعات پیک، بسیار کمک‌کننده است.

در روزهای عادی فصولی که وسایل سرمایشی در کشور فعالیت ندارد، مصرف انرژی یک روز کشور بین 720 تا 800 کیلووات ساعت متغیر است؛ اما در بازه زمانی کنونی که با ثبت رکوردهای مصرف همراه شده است، برق مصرفی یک روز به ‌اندازه 2 روز عادی است. بین 40 تا 50 درصد از مصرف برق کشور در روزهای جاری مرتبط با وسایل سرمایشی نظیر کولر گازی و کولر آبی است. در این راستا اقداماتی نظیر تنظیم دمای کولر گازی روی عدد 24 درجه، استفاده از دور کند کولر آبی و همچنین جایگزینی موتورهای کم‌مصرف BLDC به‌ جای موتورهای کنونی کولرهای آبی از جمله راهکارهایی است که پایداری شبکه برق در شرایط فعلی را تضمین می‌کند.

مصطفی رجبی مشهدی سخنگوی صنعت برق ضمن تأکید بر اینکه توصیه‌های مدیریت مصرف برق جدی گرفته شود، می‌گوید: «مصرف انرژی برق در تابستان امسال ۶.۵ درصد بیشتر از سال گذشته بوده که عدد بسیار بالایی است.»

وی با بیان اینکه در روزهای گرم سال قرار گرفته‌ایم و میزان تقاضای مصرف بالا است، اظهار می‌دارد: «میزان تقاضای برقی که امروز پیش‌بینی شده ۷۲ هزار و ۵۰۰ مگاوات است که عدد بالایی به‌حساب می‌آید.»

سخنگوی صنعت برق با تأکید بر اینکه میزان تقاضای مصرف برق از ۲۵ روز گذشته در قیاس با سال قبل که عددی معادل ۶۹ هزار و ۵۰۰ مگاوات بوده روند افزایشی داشته است، توضیح می‌دهد: «در استان‌های مازندران، گیلان و آذربایجان با افزایش بالای مصرف برق مواجه بوده‌ایم.»

وی در تکمیل صحبت‌هایش می‌افزاید: «از همه مشترکان به‌ویژه مشترکان این سه استان تقاضا داریم توصیه‌های مدیریت مصرف را جدی بگیرند و نسبت به کاهش مصرف برق جدا اقدام کنند، از جمله کارهای ساده‌ای که مشترکان می‌توانند به آن توجه داشته باشند، تنظیم دمای کولرهای گازی روی دمای ۲۵ درجه، استفاده از دور کند کولرهای آبی است تا بتوانیم برق مطمئن را در اختیار همه مشترکان قرار دهیم.»

راهکارهای مهم کاهش مصرف انرژی در تابستان

کاهش مصرف انرژی در تابستان که فصل زیبای تعطیلات و خاطرات خوب است، حائز اهمیت است. در این فصل چالش کنار آمدن با گرمای طاقت‌فرسا و در کنار آن پایین نگه ‌داشتن هزینه‌های انرژی هر ساله سخت‌تر می‌شود. از آن‌جا که کشور ما روزبه‌روز گرم‌تر می‌شود، روش‌های قدیمی سرمایش خیلی کارا به نظر نمی‌رسد. کولرهای آبی و پنکه‌ها کم‌کم جای خود را به انواع کولرگازی می‌دهد، سیستم‌هایی که اکثر ما آشنایی کمی با کارکرد آنها داریم. دغدغه بسیاری از هم‌وطنان هزینه مصرف انرژی این سیستم‌های جدید و در نتیجه کاهش مصرف انرژی است.

در ادامه چند راهکار مؤثر برای کاهش مصرف انرژی ارائه شده است:

کاهش مصرف انرژی در شب با خاموش‌ کردن سیستم تهویه‌ مطبوع: این راهکار مثل روز روشن است. روزها سیستم خنک‌کننده را روشن بگذارید و شب‌ها خاموش کنید. منطق هم همین‌طور حکم می‌کند، چرا که هوای عصر طبعاً خنک‌تر است و با خاموش‌کردن سیستم و باز نمودن یک پنجره می‌توان از آن بهره‌برداری بهینه کرد. شاید شانس با شما یار بود و نسیم خنکی از پنجره بیشتر کمکتان کرد.

نقش ترموستات و تایمر - تنظیم و ذخیره - در کاهش مصرف انرژی: برای کاهش مصرف انرژی و مبالغ قبوض هر درجه دما حایز اهمیت است. یکی از بهترین روش‌های بهینه‌سازی استفاده از انرژی تنظیم ترموستات در دمایی است که فشار زیادی به سیستم وارد نمی‌کند؛ اما همچنان رضایت خاطر شما را نیز فراهم می‌آورد.

برای مثال دمایی بین 22 تا 24 درجه سلسیوس مناسب خواهد بود. به‌خاطر داشته باشید که هر درجه اضافه متضمن هزینه اضافی خواهد بود؛ بنابراین از تنظیم دما روی درجات خیلی پایین پرهیز نمایید. حتی یک درجه گرم‌تر از دمای موردنظر می‌تواند تا 10 درصد هزینه انرژی را کاهش دهد.

به ‌عنوان یک قانون ترموستات را پایین‌تر از دمای حداکثر 8 درجه متفاوت از دمای بیرون تنظیم نکنید (اگر دمای بیرون 30 درجه باشد، درجه داخل را بر 22 تا 23 درجه قرار دهید).

در راستای کاهش مبالغ قبوض، نه‌تنها از یک ترموستات کمک بگیرید، بلکه بهتر است ترموستاتی انتخاب کنید که تایمر داخلی داشته باشد؛ با این روش نه‌تنها درجه دما بلکه زمان کارکرد سیستم هم کنترل می‌شود. بدین‌ترتیب حداکثر بهره‌وری از انرژی فراهم خواهد شد.

برای کاهش مصرف انرژی انتخاب سیستمی که به طور خودکار این تنظیمات را انجام می‌دهد، منطقی‌ترین راه به نظر می‌رسد.

از سایه سود ببرید. سایه، سایه و بازهم سایه. راه‌حل آسان و کم‌مصرف کاهش انرژی خواهد بود. با استفاده از سایه از انرژی حرارتی خورشید دور می‌مانید و سیستم خنک‌کننده لازم نیست با حداکثر قدرت کار کند.

این روش ساده و کم‌هزینه است. در روزهای داغ تابستان شما نمی‌توانید خورشید را خاموش کنید؛ اما با ایجاد سایه به هر نحوی، مانند استفاده از پرده، سایه‌بان، می‌توانید از گرمای حاصله دور بمانید. ابتدا، پرده‌ها، سایه‌بان‌ها و ... را بکشید و به هر طریقی انوار زیبای خورشید را بیرون نگه دارید؛ پنجره‌ها را پوشیده نگه دارید. برای پنجره‌های رو به آفتاب پرده‌ها یا پوشش‌هایی با رنگ‌های منعکس‌کننده نور، کمک شایانی به دفع حرارت می‌کند. با بستن پنجره‌ها و کشیدن پرده‌ها، هوای گرم و اشعه خورشید بیرون می‌مانند، پس سیستم خنک‌کننده هوا برای حفظ دمای دلخواه نیاز نیست تمام مدت کار کند.

در پنجره‌هایی که عایق‌بندی مناسبی دارند، جذب گرما به طور چشمگیری کاهش می‌یابد. حتی پنجره‌های رنگ شده نیز تا حتی از ورود گرمای خورشید به داخل سیستم جلوگیری می‌کنند.

با روش‌های متفاوتی می‌توان سایه ایجاد کرد، یکی از بهترین این راه‌ها کاشتن درخت یا استفاده از درختچه‌های مصنوعی یا سایه‌بان است.

سیستم‌هایی را که گرما تولید می‌کنند، خاموش کنید. تلویزیون، کامپیوتر، پرینتر، آباژور کنار سالن، فر آشپزخانه، .... همه‌وهمه منابع اصلی تولید گرما در خانه هستند و فشار زیادی به سیستم خنک‌کننده وارد می‌کنند. با خاموش‌ کردن این منابع در کاهش مصرف انرژی به‌ صورت چشمگیری مؤثر هستند. به اطراف خود نگاهی بیندازید، وسایل زیادی خواهید یافت که با خاموش‌ کردن آنها گرمای زیادی از محیط حذف می‌شود. به طور مثال به‌ جای اجاق‌گاز آشپزخانه از باربیکیو بالکن استفاده کنید. یا غذاهایی که احتیاج به پخت‌وپز ندارند را انتخاب کنید. اجاق گرمای زیادی به محیط خانه تحمیل می‌کند. در نتیجه هزینه انرژی نیز بالا می‌رود.

برای کاهش هزینه‌ها و کاهش مصرف انرژی سیستم خنک‌کننده را تمیز نگه دارید.

در نهایت راز کاهش قبوض تابستان سرویس‌کاری مرتب سیستم تهویه ‌مطبوع است. تمیز کردن یا در صورت لزوم تعویض فیلترها کارکرد سیستم را در سطح بهینه نگه می‌دارد. فیلترهای کثیف فشار مضاعف به موتورها تحمیل می‌کنند که نتیجه آن در مورد هر دستگاهی افزایش محسوس سطح مصرف انرژی و به تبع آن افزایش مبالغ قبوض خواهد بود.