امام حسین(ع) و ارزش بخشی به امر به ‌معروف و نهی از منکر

کد خبر: ۲۷۰۰۴۶

تاریخ: ۰۷ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۹:۵۹

در مورد حسين‌بن‌على(ع) به‌حق مى‏شود گفت كه به اصل امر به معروف و نهى از منكر ارزش و اعتبار داد؛ آبرو داد به اين اصلى كه آبروى مسلمين است. اينكه مى‏گويم اين اصل آبروى مسلمين است و به مسلمين ارزش مى‏دهد، از خودم نمى‏گويم، عين تعبير آيه قرآن است: «كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَر »(آل عمران/110)

ببينيد قرآن چه تعبيرهايى دارد! به خدا انسان حيرت مى‏كند از اين تعبيرهاى قرآن:

«كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ» شما چنين بوده‌‏ايد («بوده‌ايد» در قرآن در اين‌گونه موارد يعنى «هستيد»)، شما با ارزش‏ترين ملت‌ها و امت‌هايى هستيد كه براى مردم به وجود آمده‏‌اند. ولى چه چيز به شما ارزش داده است و مى‏دهد، كه اگر آن را داشته باشيد با ارزش‏ترين امت‌ها هستيد؟ «تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ» اگر امر به معروف و نهى از منكر در ميان شما باشد، اين اصل به شما امت مسلمان ارزش مى‏دهد. شما به اين دليل با ارزش‏ترين امت‌ها هستيد كه اين اصل را داريد (كه در صدر اول هم چنين بوده است)؛

اين اصل به شما ارزش داده است. پس آيا آن روزى كه اين اصل در ميان ما نيست، يك ملت بى‏ ارزش مى‏شويم؟ بله همين‏طور است. ولى حسين به اين اصل ارزش داد.

گاهى ما امر به معروف و نهى از منكر مى‏كنيم، ولى نه تنها به اين اصل ارزش نمى‏دهيم بلكه ارزشش را پايين مى‏آوريم. الان در ذهن عامه مردم، به چه مى‏گويند امر به معروف و نهى از منكر؟ يك مسائل جزئى، نمى‏گويم مسائل نادرست (بعضى از آنها نادرست هم هست)، ولى اينها وقتى در كلّش واقع شود زيباست. مثلًا اگر امر به معروف و نهى از منكرِ كسى فقط اين باشد كه آقا! اين انگشتر طلا را از دستت بيرون بياور، اين در جاى خودش درست است، حرف درستى است اما نه اينكه انسان هيچ منكرى را نبيند جز همين يكى، جز مسئله ريش، جز مسائل مربوط به مثلًا كت و شلوار.

ولى حسين را ببينيد! امر به معروف و نهى از منكر، كار او بود از بيخ و بن. به تمام معروف‌هاى اسلام نظر داشت و فهرست مى‏داد و نيز به تمام منكرهاى جهان اسلام.

مى‏گفت: اولين و بزرگ‌ترين منكر جهان اسلام خود يزيد است: «فَلَعَمْرى مَا الْامامُ الَّا الْعامِلُ بِالْكِتابِ، الْقائِمُ بِالْقِسْطِ وَ الدّائِنُ بِدينِ الْحَقِّ»: امام و رهبر بايد خودش عامل به كتاب باشد، خودش عدالت را به‌پا دارد و به دين خدا متديّن باشد. آنچه را كه داشت، در راه اين اصل در طبق اخلاص گذاشت. به مرگ در راه امر به معروف و نهى از منكر زينت بخشيد، به اين مرگ شكوه و جلال داد. از روز اوّلى كه مى‏خواهد بيرون بيايد، سخن از مرگ زيبا مى‏گويد. چقدر تعبير، زيباست! هر مرگى را نمى‏‌گفت زيبا، مرگ در راه حق و حقيقت را زيبا مى‏دانست: «خُطَّ الْمَوْتُ عَلى وُلْدِ آدَمَ مَخَطَّ الْقَلادَةِ عَلى جيدِ الْفَتاهِ»: چنين مرگى مانند يك گردنبند كه براى زن زينت است، براى انسان زينت است.(امام در ضمن‌اشعاری فرمود: )...اگر اين بدن‌ها، فرجامش مرگ است‌، سرانجام در بستر هم شده بايد مرد، در مبارزه با يك بيمارى و يك ميكروب هم شده بايد مرد، پس چرا انسان، زيبا نميرد؟ پس كشته شدن انسان به شمشير در راه خدا بسيار زيباتر است.

* مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى (حماسه حسينى(1 و 2))، ج‏17،

صص: 158-156- با تلخیص و ویرایش جزئی.