عضو هیئت‌ علمی دانشگاه فرهنگیان:

مدارس غیردولتی الزاماً بهتر نیستند؛ فشار بیش‌ از ‌اندازه این مدارس باعث افت تحصیلی می‌شود

کد خبر: ۲۶۹۲۹۶

تاریخ: ۲۶ تير ۱۴۰۲ - ۲۰:۱۷

عضو هیئت ‌علمی دانشگاه فرهنگیان گفت: نمی‌توان گفت صددرصد مدارس غیردولتی از مدارس دولتی بهتر هستند یک‌ چیزهایی را مدرسه دولتی یا غیردولتی دارد که دیگری ندارد.

دکتر تقی ابوطالبی احمدی، روانشناس تربیتی و عضو هیئت‌مدیره انجمن مطالعات کودکان پیش از دبستان ایران و عضو هیئت ‌علمی دانشگاه فرهنگیان در گفت‌وگو با خبرگزاری ایرنا با‌اشاره به تأثیر مدرسه در موفقیت و قبولی دانش‌آموزان در کنکور اظهار داشت: مدرسه عرصه تعلیم و تربیت است و معلم، مدرسه، والدین و مربی همه تسهیل‌گر امر تعلیم و تربیت و ایجادگر شرایط مطلوب برای تحصیل هستند. وظیفه والدین، معلم، مربی و استاد ایجاد استعداد و توانایی برای دانش‌آموز نیست بلکه کار آنها ایجاد فرصت برای بروز توانایی و استعدادها است؛ بنابراین، مدرسه قرار نیست استعداد را در دانش‌آموز ایجاد کند بلکه استعداد نهفته در فرد را از بالقوه به بالفعل تبدیل می‌کند.

ابوطالبی با بیان این‌که ما سه نوع مدیریت مدرسه یعنی سبک رهاشده، سبک استبدادی و سبک اقتدار منطقی داریم؛ افزود: مدرسه دانش‌آموز را از خانواده به‌عنوان فرزند تحویل می‌گیرد که او را تحت تعلیم و تربیت قرار دهد و به‌عنوان شهروند موفق به جامعه تحویل دهد؛ لذا بر اساس سند تحول بنیادین نظام آموزش ‌و پرورش، مدرسه باید دانش‌آموز چند ساحتی تربیت نماید، یعنی دانش‌آموز باید در همه ابعاد ازجمله شناختی، عقلانی، عاطفی، روانی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و معنوی رشد کند. به این سبب، اگر مدرسه رهاشده باشد، قطعاً مسئولیت‌پذیری، ایفای نقش، کنترل رفتار و بروز استعدادها و توانایی در دانش‌آموز محقق نمی‌شود و اگر مدرسه سخت‌گیر باشد، دانش‌آموز مستبد، خشن و فرصت‌طلب بار می‌آید.

وی، بهترین روش تربیتی در مدرسه را سبک اقتدار منطقی دانسته و بیان داشت: هر مدرسه‌ای که بتواند این سبک تربیتی را ترویج دهد و تمام ابعاد رشد را در نظر بگیرد، آن مدرسه، مدرسه موفقی خواهد بود. همچنین یک مدرسه خوب باید دارای معلمان باتجربه، دلسوز، توانمند، متعهد و علمی باشد؛ خواه مدرسه دولتی باشد یا غیردولتی.

معلم باید انگیزه درونی در دانش‌آموز را فراهم کند

این استاد دانشگاه، انگیزه درونی را شرط موفقیت در دانش‌آموزان دانست و افزود: فرقی نمی‌کند مدرسه دولتی باشد یا غیردولتی، برای ایجاد انگیزه درونی در دانش‌آموز، معلم و والدین بایستی انگیزه لازم برای فراگیری مطلوب و درس خواندن را به‌صورت غیرمستقیم در بچه‌ها ایجاد نمایند.

ابوطالبی با تأکید بر نقش معلم در ایجاد انگیزه درونی گفت: معلمِ پرشور، باانگیزه، متعهد و دلسوزی که درک درستی از فضای علم و دانش و معرفت انسانی داشته باشد، قطعاً در کلاس درس می‌تواند عامل اساسی ایجاد انگیزه درونی و مدرسه‌خواهی شود. متأسفانه برخورد نامناسب برخی از مربیان و معلمان و همچنین نگاه‌های منفی به تعلیم و تربیت در محیط‌های مختلف باعث مدرسه‌گریزی بچه‌ها می‌شود. این در حالی است که مدرسه به‌تنهایی می‌تواند با داشتن کادر مسئول، علم دوست، خیرخواه و همچنین تشویق و برگزاری اردوهای علمی، انگیزه دانش‌آموزان را افزایش دهد.

علت گرایش خانواده‌ها به سمت مدارس غیردولتی

وی درباره علت گرایش خانواده‌ها به سمت مدارس غیردولتی اظهارداشت: اگرچه مقررات موجود در مدارس دولتی، مرزبندی‌های منطقه‌ای در ثبت‌نام و تراکم جمعیت دانش‌آموزان در کلاس درس بخشی از دلایل گرایش خانواده‌ها به سمت مدارس غیردولتی است اما متأسفانه مقایسه و تعمیم‌های ناروا هم در این مسئله بی‌تأثیر نبوده است. تعمیم ناروا و مقایسه کردن تنها مختص مدرسه دولتی و غیردولتی نمی‌شود؛ گاهی حتی بیمارستان‌های دولتی و خصوصی هم مورد مقایسه قرار می‌گیرند و این باور و نگرش افراد باعث می‌شود تا بخش‌های خصوصی را در اولویت بالاتری نسبت به بخش‌های دولتی بدانند اما حقیقت امر این است که نمی‌توان گفت صددرصد مدارس غیردولتی از مدارس دولتی بهتر هستند بلکه این دو با یکدیگر همپوشانی دارند و یک‌چیزهایی را مدرسه دولتی یا غیردولتی دارد که دیگری ندارد.

شلوغی کلاس در مدارس دولتی نقطه‌ضعف نیست

این استاد دانشگاه گفت: اینکه برخی والدین شلوغی کلاس‌های مدارس دولتی را یکی از معضلات این مدارس می‌دانند، موردپذیرش است اما ازنظر بنده، توانمندی و کلاس‌داری معلم بیش از شلوغی و خلوتی کلاس اهمیت دارد.

وی، شلوغی کلاس‌های درس در مدارس دولتی را نقطه مثبتی برای دانش‌آموزان دانسته و اظهار داشت: تعداد زیاد دانش‌آموزان در مدارس دولتی باعث می‌شود تا دانش‌آموز با انواع رفتارها آشنا شود و تجربه ارتباط با انواع منش‌ها، روش‌ها و شخصیت‌ها را پیدا کند. او یاد می‌گیرد کجا و چگونه «نه» بگوید، کجا و چگونه «بله» بگوید و چطور با بچه‌های مختلف ارتباط متفاوت برقرار کند. تعداد زیاد دانش‌آموزان و ارتباط با همکلاسی‌های متعدد با رفتارهای متفاوت در مدرسه، مخصوصاً در دوره ابتدایی، بسیار به این قضیه کمک می‌کند.

فشار بیش‌ از ‌اندازه مدارس غیردولتی

باعث افت تحصیلی می‌شود

طول تحصیل و تابستان دانش‌آموزان در مدارس دولتی مشخص است اما در مدارس غیرانتفاعی دانش‌آموزان در تابستان هم باید به مدرسه بروند؛ ابوطالبی در پاسخ به این سؤال که آیا این مسئله باعث زده شدن دانش‌آموزان از درس و افت تحصیلی می‌شود یا خیر، گفت: این مسئله باید از زاویه دید دانش‌آموز بررسی شود؛ گاهی شرکت در کلاس‌های تابستانی مدارس برای دانش‌آموز اثربخش است و او با تمایل در این کلاس‌ها شرکت می‌کند، گاهی دانش‌آموز بالاجبار در این کلاس‌ها شرکت می‌کند و بعد از سه ماه تابستان با خستگی سال تحصیلی جدید را آغاز می‌کند. اگر ما دانش‌آموز محور حرکت کنیم و اولویت را نگاه و نیاز دانش‌آموز قرار دهیم، موفق می‌شویم. اگر دانش‌آموز نیازی به کلاس‌های تابستانی مدارس غیردولتی نداشته باشد، طبیعتاً این کلاس‌ها تحمیل‌اندیشه است و می‌تواند باعث افت تحصیلی و حتی زده شدن او از درس و مدرسه شود.

ایجاد توازن آموزشی میان مدارس

ضروری است

این عضو هیئت ‌علمی دانشگاه فرهنگیان با‌اشاره به اثرات گرایش به مدارس غیردولتی ادامه داد: گرایش خانواده‌ها به سمت مدارس غیردولتی، باعث کاهش تراکم جمعیت و بازخورد بهتر مدارس دولتی می‌شود؛ بنابراین این مسئله تا حدی به نفع مدارس دولتی و قشر متوسط و کم‌درآمد جامعه است اما چنانچه گرایش به مدارس غیردولتی باعث توسعه و رشد روزافزون مدارس غیردولتی و تعطیلی مدارس دولتی شود، این آسیب‌زا خواهد بود و از این‌ جهت وزارت آموزش‌وپرورش باید با نظارت و توازن بر مدارس، عدالت آموزشی بین مدارس دولتی و غیردولتی را توسعه دهد.

قبل از ثبت‌نام درباره مدرسه تحقیق کنید

ابوطالبی به والدین توصیه کرد: قبل از ثبت‌نام در مدارس حتماً کادر مدرسه، معلمان، محیط آموزشی و پرورشی مدرسه را بررسی کنید و برای ثبت‌نام در مدارس دولتی خیلی درگیر شرایط فیزیکی نشوید، چیزی که بیش از همه در رشد و تربیت فرزند شما اثرگذار است محیط آموزشی و پرورشی مدرسه است نه امکانات موجود در آن.