گزارش خبری تحلیلی کیهان

جنگ داخلی و حکومت نظامی در 20 شهر فرانسه

اعتراض‌ها به قتل ناجوانمردانه نوجوان 17 ساله به دست پلیس فرانسه، دیگر شکل یک شورش بزرگ و سراسری -و به اعتقاد برخی رسانه‌های غربی- حتی شکل یک «جنگ داخلی» به خود گرفته است. دولت ماکرون برای کنترل اوضاع نیروهای ویژه و ده‌ها هزار نیروی پلیس را در سرتاسر این کشور مستقر کرده و در دست کم 20 شهر نیز حکومت نظامی اعلام کرده است.

کد خبر: ۲۶۸۲۰۴

تاریخ: ۱۱ تير ۱۴۰۲ - ۲۲:۰۰

سرویس خارجی-

فرانسه این روزها شاهد شدیدترین، خشن‌ترین و کم‌سابقه‌ترین شورش در تاریخ معاصر خود است. قتل یک نوجوان 17 ساله الجزایری‌تبار سه‌شنبه هفته گذشته آن هم در روز روشن آتش زیر خاکستر خشم مردم این کشور را علیه نظام استعماری و نژادپرست پلیس این کشور دوباره شعله‌ور کرد. شعله‌های این آتش روز به روز بیشتر زبانه می‌کشد و هشدارها نیز درباره خروج اوضاع از کنترل دولت و حرکت فرانسه در مسیر جنگ داخلی و فروپاشی از درون بیش از پیش شنیده می‌شود.
شنبه نیز شورش‌ها در پنجمین شب اعتراضات با شدت و حدت هرچه تمام ادامه ادامه یافت. پلیس می‌گوید برای کنترل اوضاع نیروهای ویژه و بیش از 45 هزار پلیس و خودروهای زرهی را در سرتاسر این کشور مستقر کرده است و پرواز هلیکوپترها نیز بر فراز شهرها همچنان ادامه دارد که تداعی‌گر چیزی نیست جز یک جنگ داخلی. دامنه خشونت نیروهای نظامی برای سرکوب تا‌ اندازه‌ای بالاست که حتی نهادهای حقوق‌بشری غربی هم بیانیه‌های اعتراضی را منتشر کرده‌اند. حجم اعتراض‌های مردمی و نحوه اعمال خشونت و خونریزی از سوی نیروهای نظامی فرانسه تا ‌اندازه‌ای گسترده‌ است که برخی کارشناسان نیز از احتمال وقوع یک انقلاب جدید در این کشور خبر داده‌اند. این مسئله از آن‌جایی دارای اهمیت است که فرانسه سرزمین‌ انقلاب‌هاست و در دویست سال اخیر، شاهد چندین شورش گسترده اجتماعی و سیاسی منجر به انقلاب بنیادین بوده است.
2000 نفر به زندان رفتند
رسانه‌های فرانسوی می‌گویند، پلیس و نیروهای امنیتی برای جلوگیری از حملات معترضان در به آتش کشیدن اماکن عمومی و خصوصی، تخریب خودروها و غارت فروشگاه‌ها، از تجهیزات ضدشورش شامل گاز‌اشک‌آور، نارنجک‌های صوتی و خودروهای زرهی استفاده می‌کند. «جرالد دارمانین» وزیر کشور فرانسه دیروز یکشنبه اعلام کرد تاکنون بیش از 2 هزار نفر در سراسر این کشور بازداشت شده‌اند و به گفته وی، تنها شنبه شب، در جریان پنجمین شب اعتراضات و آشوب‌ها در فرانسه، ۷۱۹ نفر بازداشت و ۴۵ مامور پلیس زخمی شدند. در جریان آشوب‌های شنبه شب همچنین‌، ۵۷۷ خودرو و ۷۴ بنا به آتش کشیده شد.۸۷۱ آتش‌سوزی پراکنده نیز در معابر و سطح شهرها گزارش شده است. همچنین ۱۰ کمیساریا، ۱۰ ژاندارمری و ۶ پست پلیس شهری مورد حمله آشوبگران قرار گرفته است. برخی گزارش‌ها نیز نشان می‌دهد دانش‌آموزان معترض فرانسوی نیز شبانه وارد مدارس خود شده و کلاس‌های درس را به آتش می‌کشند! گزارش‌هایی نیز منتشر شده که نشان می‌دهد معترضان فرانسوی در شهرهای مختلف‌، اقدام به شناسایی نیروهای اطلاعاتی و لباس شخصی کرده و آنها را به باد کتک می‌گیرند.
با اراذل و اوباش می‌جنگیم!
با گسترده شدن حجم آشوب‌ها و تخریب‌ها اتحادیه پلیس فرانسه شنبه شب به وقت تهران به صراحت اعلام کرد که در حال جنگ با «جمعی اراذل و اوباش» است. به گزارش «خبرگزاری فرانسه» اتحادیه پلیس فرانسه در بیانیه‌ای اعلام کرد: «امروز ماموران پلیس در خط مقدم هستند زیرا ما در وضعیت جنگ هستیم» اتحادیه پلیس فرانسه در بیانیه خود با وحشی خطاب کردن معترضان افزود که دیگر دعوت به آرامش کافی نیست. بر اساس گزارش‌ها در 20 شهر حومه پاریس نیز مقررات منع آمد و شد وضع شده است و هزاران نیروی پلیس در این مناطق برای کنترل آشوب‌ها مستقر شده‌اند. اتحادیه پلیس فرانسه روز جمعه نیز تهدید کرده بود که اگر ماکرون نظم را برقرار نکند، به شورش متوسل می‌شود.
والدین شورشیان زندانی می‌شوند!
وزیر دادگستری فرانسه نیز با تهدید والدین فرانسوی از آنها خواسته تا فرزندان خود را مهار کنند. میانگین سنی شورشیان فرانسه 17 سال اعلام شده است. «اریک دوپوند مورتی» با صدور بخشنامه‌ای، جزئیات پاسخ کیفری «سریع، قاطع و نظام‌مند» مورد نظر خود برای مقابله با شرکت‌کنندگان در خشونت‌های خیابانی اخیر فرانسه را به مراجع ذی‌ربط منعکس کرد. براساس یادداشت اطلاعاتی که روز جمعه به رؤیت نشریه «لوپاریسین» رسیده است، یک‌سوم متهمان بازداشتی در شورش‌ها نوجوانان زیر سن قانونی و «جوانان بیکار از محله‌های آسیب‌پذیر» هستند. به گزارش مهر وزیر دادگستری فرانسه درباره این اعتراضات خشونت‌آمیز این را هم گفت که: «والدینی که به فرزندان‌شان علاقه‌ای ندارند و اجازه می‌دهند تا دیروقت در خیابان پرسه بزنند، بدانند که مقصدشان کجاست... آنها با دو سال زندان و جریمه ۳۰ هزار یورویی روبه‌رو هستند... پرورش دادن و بزرگ کردن بچه‌ها به عهده دولت نیست. دولت می‌تواند به والدین کمک کند اما نمی‌تواند جایگزین آنها باشد.» در بخشنامه‌ای که وزیر دادگستری فرانسه به منظور نظارت بر حسن اجرای آن راهی شهر کرتی و دادگاه این شهر در شهرستان ول‌دومرن شده بود، به این نکته ‌اشاره شده که ممکن است برای احضار والدینی که هنگام احضار فرزندشان به دادگاه، غیبت داشته باشند، از نیروی پلیس استفاده یا به طور مستقیم برای آنها جریمه اعمال شود. وزیر دادگستری فرانسه همچنین خاطرنشان کرده است که: «قصد داریم حساب کاربری کاربران جوان شبکه‌های اجتماعی که از این شبکه‌ها برای تعیین زمان، مکان و نحوه شلوغ‌بازی استفاده می‌کنند را از بین ببریم. احتمالاً قوه قضائیه از اپراتورها بخواهد تا آی‌پی آدرس‌ها را تحویل دهند.»
خسارت را از والدین می‌گیریم
همچنین در این بخشنامه ‌اشاره شده که برای ممانعت از حضور در صحنه اعتراضات و تظاهرات، تدابیری ‌اندیشیده شده است و همچنین والدین ملزم به پرداخت جریمه خسارت‌هایی هستند که فرزندان‌شان به بار می‌آورند. «مورتی» همچنین خواستار اعمال فشار بر شبکه‌های اجتماعی از جمله «اسنپ‌چت» شد که در بین جوانان فرانسوی محبوبیت زیادی دارد. وزیر دادگستری فرانسه دراین‌باره تاکید کرد: از دادستانی عمومی می‌خواهم تا اسنپ‌چت و اپراتورهای مشابه آن را توقیف کند؛ اپراتورهایی که جوانان را تحریک کرده و آنها را قادر می‌سازند تا زمان و مکان قرار برای آشوب را تعیین و تبادل کنند. مورتی همچنین یادآور شد که مقامات ذی‌ربط قادرند تا هویت کاربران اینترنتی که ویدئوی آشوب‌ها را در فضای مجازی منتشر می‌کنند را شناسایی کرده و تحویل مراجع قضائی دهند. این اظهارات که با تشدید تنش، رنگ تهدید به خود گرفته، در حالی مطرح شده که امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه نیز درباره مسئولیت والدین در این اعتراضات هشدار داده است. ماکرون گفته است: از والدین درخواست مسئولیت‌پذیری دارم تا فرزندان‌شان را در خانه نگه دارند. پلتفرم‌ها و شبکه‌های اینترنتی نقش عمده‌ای در رویدادهای روزهای اخیر داشته‌اند.
فروپاشی از درون
روزنامه انگلیسی «دیلی تلگراف» نیز تصویر بسیار رعب‌آوری از آشوب‌های این روزهای فرانسه ارائه داده و در گزارشی نوشته است: «ماکرون در حال از دست دادن کنترل فرانسه است. هزاران تن دستگیر شده‌اند. مدارس، مراکز اجتماعی، سالن‌های شهر، مجتمع‌های ورزشی، دفاتر پست به آتش کشیده شده‌اند. غارت‌ها از سوپرمارکت‌های لیدل گرفته تا فروشگاه‌های اپل رویت می‌شوند. ژاندارم‌ها و نیروهای ویژه، علاوه‌بر نیروی انتظامی مستاصل، برای گشت‌زنی شبانه به خیابان‌ها آمده‌اند. در این هیاهو، خشم مغازه‌دارانی که فریاد می‌زنند منع آمد و شد ایجاد کنید وگرنه خودمان امور را به دست می‌گیریم، رو به افزایش است.» به گزارش ایسنا، دیلی‌تلگراف می‌افزاید: «ویدیوی وایرال شده از نائل المرزوقی ۱۷ ساله که نشان می‌دهد پلیس او را در خیابانی متوقف کرده و نهایتا از فاصله نزدیک و مستقیم به قفسه سینه او شلیک می‌کند، اکثریت فرانسه را در شوک فرو برده است، راهپیمایی ۶۰۰۰ نفری که روز بعد آن به راه افتاده و خواستار برقراری عدالت شد، کاملا مشروع تلقی می‌شد تا اینکه به شکل فاجعه‌باری به شیوه‌ همیشگی تشدید شد. شورش، اتهامات آتش‌افروزانه و سپس به معنای واقعی کلمه آتش‌افروزی شامل برافروختن آتش، خرابکاری‌های بی‌معنی و تخریب از ایستگاه‌های اتوبوس تا فروشگاه‌ها، مهدکودک‌ها و خانه‌های سازمانی ارزان به راه افتاد. همچنین اموال خصوصی و عمومی در هیچ جا در امان نماند. درهم و برهم؛ از سرقت یک بسته شش‌تایی شیر نیمه چرب گرفته تا ساعت، جواهرات، کفش نایک و کالسکه بچه.»
در پایان این گزارش آمده است: امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه هم از سناریویی که بعد از مرگ جورج فلوید به راه افتاد و اعتراضات موسوم به زندگی سیاه‌پوستان مهم است را رقم زد، آگاه است. از همین رو، او دو دل بود و پیش از اعزام ژاندارم‌ها سه روز تمام صبر کرد و در نهایت منع آمد و شد اعلام کرده و ارتش به خیابان‌ها آمد.در همین حال به نظر نمی‌رسد که اوضاع چندان آرام شده باشد؛ رئیس‌جمهوری فرانسه مجبور شد تا سفر رسمی خودش به آلمان را لغو کند. کنترل اوضاع هم به سرعت از دستان او خارج می‌شود.»
جنگ داخلی
اوضاع در فرانسه به قدری بحرانی است که مقامات و سران احزاب این کشور نسبت به جنگ داخلی در کشور هشدار می‌دهند.«اریک زمور»، رهبر حزب دست راستی «تسخیر مجدد» اعلام کرد که این وضعیت «بسیار جدی‌تر» از سال ۲۰۰۵ است. به گزارش ایسنا، به نقل از فیگارو، اریک زمور در این رابطه گفت: ما در آستانه یک جنگ داخلی هستیم. این یک جنگ قومی و نژادی است، ما به وضوح می‌توانیم نیروهای درگیر را ببینیم. به نظر زمور، ماکرون در این ارتباط از خود ضعف نشان داده است. وی ادامه می‌دهد: «شما به فردی مصمم و محکم نیاز دارید. اگر من در قدرت بودم، اول از همه جلوی مهاجرت را می‌گرفتم. اعطای تابعیت با محل تولد و جمع شدن خانواده به واسطه شهروندی را حذف می‌کردم، ورود دانشجویان را به نزدیکی صفر می‌رساندم و افراد شرور، مجرمان بعد از سپری کردن محکومیت‌شان و بیکاران بیش از شش ماه را اخراج می‌کردم.»
جنگ با سیستم حاکم
روزنامه انگلیسی گاردین نیز در گزارشی وضعیت کنونی فرانسه را جنگ معترضان با سیستم این کشور عنوان کرده و از قول یک شهروند فرانسوی نوشته است: من جدا فکر می‌کنم که جوانان این‌جا خودشان را در یک جنگ در نظر می‌گیرند. آنها این موقعیت را به‌مثابه جنگ با سیستم کشور تلقی می‌کنند. این جنگ فقط علیه پلیس فرانسه نیست و بلکه چیزی فرای آن است. این فقط نیروهای پلیس نیستند که مورد هدف قرار می‌گیرند، بلکه سالن‌ها و ساختمان‌های شهر نیز مورد حمله و هدف معترضان هستند... در واقع یک بعد سیاسی وجود دارد؛ حسی که انگار سیستم هیچ کاری نمی‌کند. جوانان مورد تبعیض قرار گرفته‌اند و همچنین نادیده گرفته شده‌اند.»
گاردین می‌افزاید: مرگ نائل مرزوق، نوجوان ۱۷ ساله به دست پلیس فرانسه اتفاقی نبود که در انزوا باقی بماند، بلکه بازتاب گسترده‌اش مشکلاتی را در میان پلیس فرانسه و مسائل مربوط به نژادپرستی پررنگ‌تر کرده و جامعه باید نسبت به تمامی این‌ها هوشیار باشد. به بیان دیگر و براساس مفهومی گسترده‌تر، مرگ مرزوق سؤالات غامض و لاینحلی را درباره اصرار متعصبانه فرانسه نسبت به همگون‌‌سازی نژادی، سکولاریسم و یک هویت مطلق با قائده کلی و جهان‌شمول مطرح کرده است. به گزارش ایسنا به نقل از گاردین شکست طبقه‌های سیاسی فرانسه جهت رسیدگی به این مشکل، یکی از دلایلی است که بسیاری از جوانان به خصوص مردم رنگین‌پوست معتقدند که با سیستم در حال جنگ هستند. همچنین سیاستمداران راست فرانسه که این اعتراضات را شورش و یا جنگ داخلی خوانده‌اند، خودشان عموما نژادپرست تلقی می‌شوند. حتی امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه هم به بی‌مسئولیتی متهم شده است زیرا او به جای آنکه به این موضوع رسیدگی کند، در بحبوحه شرایط کشورش و اعتراض شهروندانش، به کنسرت التون جان، خواننده و نوازنده انگلیسی رفته بود. پلیس فرانسه نیز با توصیف معترضان تحت عنوان «دسته‌های وحشی» اقدام خود را توجیه می‌کند و همین امر بیانگر شکاف خطرناک و عمیق‌تر میان فقیر و غنی در فرانسه است. در پایان این گزارش آمده است:«فقر، محله‌های زاغه‌نشین، بیکاری، فرصت‌های محدود زندگی و انزوا در جامعه جزو مشکلاتی هستند که جوانان در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته به‌خصوص بریتانیا با آنها مواجه هستند. و هنگامی که مسائل حاد و غیرحل نشده‌ای مثل نژادپرستی به چنین ترکیب بی‌ثباتی افزوده می‌شود، عجیب نیست که انفجارهای کنترل‌نشده‌ای اتفاق بیفتد. آنچه که در فرانسه در حال رخ دادن است، هشداری برای همه می‌باشد.»
حمله به خانه شهردار
از سوی دیگر منابع خبری از هجوم یک خودروی متعلق به معترضان فرانسوی به درون خانه شهردار حومه پاریس و مجروح شدن همسر وی خبر داده‌اند. خبرگزاری فرانسه در این زمینه گزارش داده است که علاوه‌بر همسر، یکی از فرزندان وی نیز مجروح شده است.«وینسنته ژانبرون»، شهردار شهر «کرتیل» در جنوب شرقی پاریس در توئیتر خود نوشته که معترضان یک خودرو را قبل از به آتش کشیدن به خانه او زدند. وی تایید کرده که همسر و یکی از فرزندانش در این حادثه مجروح شده‌اند. دادستان محلی به خبرنگاران گفته است که تحقیقات در مورد سوء قصد به قتل آغاز شده است.
اعتراضات به سوئیس رسید
رسانه‌های سوئیسی نیز از کشیده شدن اعتراضات و ناآرامی‌های فرانسه به کشور سوئیس خبر دادند که طی آن ویترین‌های مغازه‌ها در لوزان شکسته شد و حدود ۷ نفر دستگیر شدند. به گزارش تسنیم به نقل از «اس ار اف» سوئیس بیش از صد جوان در مرکز شهر لوزان به عنوان پژواک ناآرامی در فرانسه تجمع کردند. بر اساس گزارش پلیس، خسارت‌های مالی به مغازه‌ها وارد شده است. طبق اعلام پلیس شهر لوزان در اوایل صبح یکشنبه چندین ویترین مغازه شکسته شد. درب یک فروشگاه بزرگ خرده‌فروشی هم شکسته شد. در بیانیه پلیس آمده است که هفت نفر دستگیر شده به پاسگاه پلیس منتقل شدند. شش نوجوان بین 15 تا 17 سال در بین آنها وجود دارد. این جوانان سوئیسی، پرتغالی، سومالیایی، بوسنیایی، گرجی و صربی‌الاصل هستند. پلیس همچنین یک مرد 24 ساله سوئیسی را دستگیر کرد. طی روزهای گذشته در کشور بلژیک نیز مردم در همبستگی با معترضان فرانسوی به خیابان‌ها آمدند.