فاجعه‌ای به نــام رانت اطلاعــاتی

کد خبر: ۲۶۴۸۹۷

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۲ - ۲۰:۳۴

یکی از گناهانی که تبعات آن استمراری است و هر لحظه بر دفتر سیئات انسان اضافه می‌کند استفاده از رانت اطلاعاتی است.

کاملاً طبیعی است که اگر مسئول از رانت اطلاعاتی استفاده نکند، بخشی از ملت به طور مشروع و قانونی به ثروت و نعمت و گشایش خواهند رسید، ولی مسئول مطلع از اطلاعات با رانت اطلاعاتی در حق مسلم بخشی از ملت تصرف عدوانی می‌کند.

مثل اینکه مسئولی اطلاع دارد که چند روز دیگر واردات خودرو خارجی ممنوع می‌شود و او در حد وسیعی اقدام به خرید و جمع‌آوری خودرو خارجی می‌کند و به آلاف و الوف می‌رسد. این آلاف الوف قطعاً و قطعاً اكل مال باطل است.

مثال بارز دیگر این است که دولت می‌خواهد در نقطه‌ای «منطقه ‌آزاد» ایجاد کند.

متصدیان این کار وارد منطقه می‌شوند و اراضی مردم را می‌خرند و هنگام تعیین حدود منطقه آزاد‌، اراضی خود را برای این کار انتخاب می‌کنند و به آلاف و الوف می‌رسند. در این‌جا آنها دو گناه بزرگ انجام داده‌اند.

اول اینکه بناحق در مال مردم تصرف کرده و آنها را از حق مسلم خود محروم کرده‌اند و دوم اینکه بعد از تصویب حدود منطقه آزاد صاحبان آن اراضی که می‌بینند قیمت زمین آنها سرسام آور بالا رفته، ولی سود آن به جیب دیگری رفته، تا مغز استخوان می‌سوزند و این سوزش آتشی می‌شود که در روز قیامت از قلب فرد غاصب، شعله می‌کشد. همچنان‌که خداوند فرموده است: نارُ اللَّهِ الْمُوقَدَهًُْ الَّتى تَطَّلِعُ عَلَى الْأَفْئِدَهًِْ إِنَّهَا عَلَيْهِمْ مُؤْصَدَهًْ فِي عَمَدٍ مُمَدَّدَهًٍْ. آتش برافروخته الهی است که بر دلها چیره می‌شود و جان آدمیان را می‌سوزاند.

آن آتش برآنان دربسته خواهد بود و راه خلاصی از آن نخواهند داشت. این درحالی است که آنان در ستون‌هایی بسیار دراز به بند کشیده شده‌اند.(همزه، آیات 6 تا 9) معنى« عَمَدٍ مُمَدَّدَهًٍْ» این است که آنها را در دیگ سربسته قرار می‌دهند تا صدایشان به جایی نرسد و این ملکوت جنایت آنها در دنیاست.

آن بدبخت بیچاره‌ای که املاک خود را از دست داد تا آخر عمر سوخت، ولی نتوانست صدای خود را به جایی برساند. گفتنی است که وقتی خبر خیانت فوق و خیانتهای دیگر در منطقهٔ آزاد، که مجال بیان آنها در این وجیزه نیست، برای مسئولان بلندپایه نظام رسید آنها مانع توسعه مناطق آزاد شدند در نتیجه بخش عمده‌ای از استان‌های مرزی از مزایا و برکات منطقه آزاد محروم شدند و این محرومیت نیز گناهی دیگر بر گناهان آن دزدان سر گردنه است.

آیت‌الله سید حسن عاملی

جوانمردی برادر سپاهی

در برابر رانت اطلاعاتی

سال‌های اول انقلاب بود، یکی از برادران سپاه در پی آن بود که خودرو پدرش را که بنز قدیمی بود بفروشد. می‌گفت خودرو سالم و روبه‌راهی است و ترجیح می‌دهم به برادران همکارم در سپاه فروخته شود. بر و بچه‌ها چند روزی می‌آمدند و می‌رفتند. صبح یکی از روزهای چهارشنبه بود که برادری برای خرید خودرو به وی مراجعه کرد اما، برادری که قصد فروش ماشین پدرش را داشت از مراجعه‌کننده پوزش خواست و گفت: از فروش منصرف شده‌ام! با تعجب پرسیدم؛ چرا؟! به جای پاسخ، تلکس محرمانه خبرگزاری را نشانم داد که در آن آمده بود که قرار است از روز شنبه بنزین کوپنی شود و گفت: با کوپنی شدن بنزین قیمت خودروها به شدت کاهش پیدا می‌کند و توضیح داد؛ این خبر، امانت نظام است که به علت جایگاه و مسئولیتمان در اختیار ما قرار گرفته است. حق ندارم از این خبر به نفع خود استفاده کنم. پیشانی‌اش را بوسیدم (آن برادر سپاهی اگرچه خبر محرمانه را بعد از نیت فروش ماشین دریافت کرده بود، اما با این حال می‌دانست که بعد از کوپنی شدن بنزین، قیمت ماشین مثل گذشته نخواهد بود و کاهش زیاد پیدا می‌کند بنابراین راضی به ضرر دیگران نشد و در این شرایط از خود جوانمردی نشان داد و از فروش ماشین صرف‌نظر کرد و از منافع شخصی‌اش به نفع دیگران چشم‌پوشی نمود).

آری این است درس بزرگمنشی که وقتی با استفاده از جایگاه و موقعیت خود (رانت اطلاعاتی) یقین حاصل می‌کنیم که قیمت کالاها و اجناس و خدمات، بالا و پایین می‌شود، به هیچ وجه از این محمل و موقعیت به نفع شخصی، قبیله‌ای و جناحی خود سوءاستفاده نکنیم و راضی به ضرر و فشار بر کسی نشویم. این درس را امروزه مسئولین و دولتمردانی که از رانت اطلاعاتی برخوردارند باید سرلوحه فعالیت‌های خود قرار دهند و مخلصانه و صادقانه همچون صدر انقلاب به مردم خدمت کنند.

خاطره از: حسین شریعتمداری

سرمقاله کیهان مورخ 1397/5/28