رویترز گزارش می‌دهد

بن‌سلمان از آمریکا فاصله می‌گیرد

رویترز نوشته ولی‌عهد عربستان به دنبال تنظیم روابط خارجی کشورش بدون تکیه به آمریکا است؛ گزارشی مشابه با آنچه فایننشال تایمز نیز نوشته است.

کد خبر: ۲۶۲۴۶۶

تاریخ: ۱۵ فروردين ۱۴۰۲ - ۲۳:۰۹

چندین دهه است که از برقراری رابطه عمیق میان واشنگتن – ریاض می‌گذرد، ولی سران عربستان هم پس از سال‌ها گویا به این نتیجه رسیده‌اند که نمی‌توان به آمریکا تکیه کرد. طی چند دهه اخیر مقامات ریاض وابستگی زیادی به واشنگتن داشته‌اند و در طول سال‌های اخیر مقامات آمریکا نیز با نگاه به دلارهای این کشور حمایت‌هایی از دولت سعودی کرده‌اند؛ مثلاً در جنگ اول خلیج‌فارس (۱۹۹۱)، جنگ دوم خلیج‌فارس (۲۰۰۳) که هر دو جنگ علیه رژیم بعث صدام بود و همچنین جنگ ائتلاف عربی–آمریکایی علیه ملت مظلوم یمن که از ششم فروردین سال ۱۳۹۴ آغاز شد. ولی گذر زمان به سعودی‌ها هم نشان داد که آمریکا نمی‌تواند تکیه‌گاه مطمئنی برایشان باشد و ریاض با چرخش به سمت شرق و به ویژه چین، رویکرد جدیدی برای خود ترسیم کرده و با اعلام برقراری رابطه میان ریاض–تهران این رویکرد تقویت شده است. براساس گزارش‌هایی که این روزها زیاد منتشر می‌شود، ولی‌عهد عربستان به سختی تلاش می‌کند تا پویایی‌های روابط خارجی کشورش در خاورمیانه را «تنظیم مجدد» کند، با دشمنان قدیمی وارد همکاری شده و کاهش نفت اوپک را سازماندهی کند، مانند آنچه در روز یکشنبه رخ داد و بازار جهانی را غافلگیر کرد. رویترز در این باره نوشته: «محمد بن سلمان اعلام کرده که آماده است به تنهایی و بدون کمک ایالات متحده برای دنبال کردن منافع عربستان سعودی پیش برود، خواه این به معنای برقراری مجدد روابط با دشمنان ایالات متحده مانند ایران باشد خواه حذف نفت از بازار و خشم مصرف کنندگان باشد.» در ادامه این گزارش می‌خوانیم که این استراتژی برای ایجاد شرایطی طراحی شده است که عربستان را قادر می‌سازد تا روی طرح تحول اقتصادی بن سلمان یعنی چشم‌انداز 2030 تمرکز کند، که در آن صدها میلیارد دلار سرمایه‌گذاری کرده است، به این امید که درهای این پادشاهی محافظه‌کار را به روی تجارت و گردشگری در میان افزایش رقابت منطقه‌ای باز کند. تحلیلگران می‌گویند این تغییر استراتژی در سال 2019 پس از حملات ویرانگر به تاسیسات نفتی آرامکو عربستان – که در آن ریاض تعهدات امنیتی آمریکا در منطقه را زیر سؤال برد – آغاز شد و پس از حملات اسرائیل به اهداف ایرانی در سوریه شتاب بیشتری گرفت. آن‌طور که شفقنا از رویترز نقل کرده است، عربستان امیدوار است از گرفتار شدن در آتش متقابل جلوگیری کند. به همین خاطر عربستان در تلاش برای باز‌سازی اتحادهای منطقه‌ای، به جای تکیه کامل به آمریکا، متحد قدرت بزرگ دیرینه خود، وارد فشارهای دیپلماتیک شده است، روابط با ایران را احیا کرده و با نزدیک شدن به سوریه موافقت کرده است. پادشاهی همچنین تصمیم خود را برای پیوستن به سازمان همکاری ‌شانگهای به رهبری چین اعلام کرد که نشانه آن است که روابط بلندمدت با پکن را حتی با احتمال خشم آمریکا، دنبال می‌کند. دولت سعودی و گروه تولیدکنندگان اوپک‌پلاس در اقدامی غافلگیرکننده از کاهش تولید نفت خود به میزان تقریبی ۱.1۶ میلیون بشکه در روز خبر دادند. در حالی که هدف این اقدام دستیابی به ثبات بازار است، طبق گزارش اخیر فایننشال تایمز، عربستان سعودی در تلاش است تا یک استراتژی اقتصادی مستقل از آمریکا اتخاذ کند. بر اساس گزارش فایننشال تایمز، تصمیم به عدم وابستگی اقتصادی به آمریکا به دلیل کاهش روابط ریاض و واشنگتن در دوران دولت بایدن است. روزنامه عربی زبان رای‌الیوم، چاپ لندن، نیز به دنبال تصمیم جدید اوپک‌پلاس برای کاهش مجدد تولید نفت در گزارشی اعلام کرد که تصمیم اعضای اوپک‌پلاس جدای از تصمیم عربستان نیست، کشوری که با اتخاذ سیاست‌هایی به تدریج درحال دور شدن از متحد قبلی خود یعنی آمریکا است. گفتنی است، روز یکشنبه، سازمان کشورهای صادرکننده نفت به رهبری عربستان سعودی و متحدان آنها از جمله روسیه (اوپک پلاس) کاهش بیشتر تولید حدود 1.16 میلیون بشکه در روز را اعلام کردند که با نارضایتی ایالات متحده مواجه شد. مرکز تحقیقات خلیج‌فارس که یک ‌اندیشکده مستقر در عربستان است، گفت که کاهش تولید اوپک نشان می‌دهد که تولیدکنندگان بزرگ نفت می‌توانند خود را از فشار آمریکا و غرب رها کنند و سیاست مستقلی را دنبال کنند که منافع ملی آنها را در اولویت قرار دهد. مسئله دیگر تلاش ریاض برای آب کردن یخ رابطه با تهران بود. در یک معامله مهم با میانجیگری چین، ریاض پس از سال‌ها رقابت تلخ که به درگیری در سراسر خاورمیانه دامن زده است، به توافقی با تهران برای احیای روابط دیپلماتیک دست یافت. جالب توجه است که پیشتر «بلال صعب»، مدیر برنامه دفاعی و امنیتی عربستان گفته بود: «سعودی‌ها نمی‌خواهند در یک جنگ بین ایران و ایالات متحده قرار بگیرند. آنها اعتماد ندارند که واشنگتن از آنها محافظت کند.» در هر صورت آن‌چه مشخص شده این است که عربستان قصد دارد تکیه به آمریکا را کاهش دهد و شرکای امنیتی خود را متنوع کند.