نگاهی به فیلم «دختر ساکت»

دور از بَزَک‌های آکادمی‌پسند!

کد خبر: ۲۶۰۳۷۰

تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۴۰۱ - ۲۰:۱۱

فاطمه قاسم‌آبادی

همه ساله، فیلم‌های مختلفی برای مراسم اسکار، از کشورهای مختلف جهان، به آکادمی فرستاده می‌شوند. این فیلم‌ها که معمولا نشان از تفکرات قشر هنری آن کشور دارد، معمولا با توجه به سبک و سلیقه آکادمی‌نشینان، ساخته و فرستاده می‌شوند و معمولا کیفیت و داستان خاص، دلیل انتخاب‌شان نیست. به خاطر همین هم مخصوصا در پانزده سال اخیر، سیل فیلم‌هایی با مضامین مشابه هم، که عموما منعکس‌کننده ناامیدی و تباهی یک جامعه در حال از هم پاشیدگی است، نامزد اسکار می‌شوند و معمولا سیاه‌ترین و ترسناک‌ترین فیلم هم جایزه را می‌برد!

امسال اما، در بین فیلم‌های کاندیدای اسکار، فیلمی از ایرلند شرکت کرده است که بر خلاف فیلم‌های دیگر، بدون پزهای روشنفکرانه، تنها به دنبال نشان دادن چهره انسانی بخشی از مردم این کشور، در گذشته است.

فیلم «دختر ساکت» به کارگردانی و نویسندگی داستان و فیلمنامه «کولم بایراد» محصول سال 2022 ایرلند است. این فیلم داستان یک زندگی روستایی و دغدغه‌های دختری نوجوان، از یک خانواده کشاورز را به تصویر می‌کشد.

یک زندگی روستایی

داستان فیلم دختر ساکت، در مورد دختری به نام «کایِت» است. کایت دختری گوشه گیر و کم حرف است که با والدین فقیر و بی‌توجه خود در روستایی در سال ۱۹۸۱ ایرلند زندگی می‌کند. خانواده کایت، بسیار پر جمعیت است و دیگر خواهران کایت به خاطر کم حرفی و گوشه‌گیری او، رابطه صمیمانه‌ای با کایت ندارند.

در این بین مادر کایت که دوباره حامله است، به همراه پدر کایت، تصمیم می‌گیرند تا او را در تابستان پیش رو، به مزرعه‌ای بفرستند تا با اقوام دورشان(ایبهلین و شان) تا زمان به دنیا آمدن فرزند جدید و در مدت تعطیلات تابستان، زندگی کند....

ایبهلین زن بسیار مهربانی است که مدتی است تنها فرزند پسر خود را از دست داده است، به خاطر همین هم از آمدن کایت استقبال می‌کند و تمام سعیش را می‌کند تا برای مهمان کوچکشان محیطی بدور از اضطراب و نگرانی فراهم کند. شان همسر او هم با اینکه در ابتدای ورود کایت، از او استقبال نمی‌کند، در ادامه روح کودکانه و معصوم او، شان را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد و از انزوایی که مرگ فرزندش موجب آن شده، نجات می‌دهد.

انسانی و قابل لمس

داستان فیلم «دختر ساکت»، یک زندگی روستایی و ساده را نشان می‌دهد. البته از همان دقایق ابتدایی، مخاطبین می‌فهمند که در این فیلم، قرار نیست اتفاق هیجان‌انگیز یا خاصی بیفتد. در «دختر ساکت» نه خبری از جنایت‌های مخوف است و نه معماهای حل نشدنی و نه حتی پزهای فمنیستی که این روزها خیلی در فیلم‌های کاندیدای اسکار، مد شده‌اند.

در دختر ساکت، داستان بر پایه روابط انسانی و چگونگی کمک انسان‌ها به همدیگر، برای التیام زخم‌هایشان، استوار است.

سازنده در دختر ساکت سعی دارد نشان بدهد که چگونه ایبهلین و شان به کایت کمک می‌کنند تا تابستان متفاوت و شادی را در آرامش بگذراند و در عوض کایت هم با حضور معصومانه و دخترانه‌اش از غم و ‌اندوه این زن و مرد میانسال می‌کاهد و آنها را به زندگی بر می‌گرداند.

دیدگاه انسانی کولم بایراد، در سرتاسر داستان و در اتفاقات کوچک هم حس می‌شود و همین دقت و ریز بینی باعث می‌شود تا فیلم دختر ساکت، با وجود تم آرام و بدون هیجانش، برای مخاطبین فیلمی لذت‌بخش و متفاوت از آثار بروز باشد.

برگرفته از واقعیت

در فیلم دختر ساکت، مخاطبین یک خانواده ایرلندی واقعی را می‌بینند و بر عکس فیلم‌های جدید ایرلندی، که ساختِ مشترک با آمریکا یا انگلستان در مورد ایرلند است، در فیلم دختر ساکت، مخاطبین چهره ایرلند سیاه، با ابرهای گرفته و مردمان دلسرد و اغلب جنایتکار را نمی‌بیند.

در دختر ساکت، زندگی مردمان روستایی واقعی به تصویر کشیده می‌شود. خانواده کایت یک خانواده پر جمعیت روستایی ایرلندی هستند و پدر و مادر کایت به خاطر مشکلات مالی و سردرگمی پدر خانواده، اوضاع ناآرامی دارند و به خاطر همین هم کایت دچار شب ادراری است و بسیار منزوی است ولی با رفتن به خانه فامیل‌ها کایت کم کم طعم توجه خاص و محبت را می‌چشد و همین باعث می‌شود که به آرامش برسد و مشکلات روحی‌اش هم بر طرف شود، از طرف دیگر ایبلهین به عنوان زنی که فرزندش را از دست داده است، با آمدن کایت به زندگی‌اش گویی روح تازه و زندگی دوباره را تجربه می‌کند و حتی شان به عنوان مردی کم حرف و که در ابتدا علاقه‌ای به کایت ندارد، در ادامه

کم‌کم نرم می‌شود و کایت را با خود به دامداری‌اش می‌برد تا کمکش کند. داستان فیلم دختر ساکت با تمی زیبا و بدون عجله، پله‌پله پیشرفت رابطه این زن و مرد را با دختر نوجوان به تصویر می‌کشد و به مخاطبین نشان می‌دهد که چطور این تغییر، باعث التیام روحی این سه نفر می‌شود.

سازنده در انتها و با به پایان رسیدن مدت تعطیلات و برگشت کایت به خانه نشان می‌دهد که ایبلهین و مادر کایت چطور به عنوان دو زن همدیگر را درک می‌کنند و ایبلهین با آوردن جعبه‌های مربا و هدایای دیگر و خریدهایی که برای کایت کرده، سعی دارد به فامیل خودش که تازه زایمان کرده، هم بدون آسیب به غرورش کمک کند و هم نشان بدهد که برایش چقدر ارزش قائل است.

از طرف دیگر فیلم با وجود تمام ایراداتی که به پدر کایت، به خاطر نوع دیدگاهش نسبت به مسئولیت پذیری و خانواده دارد، باز هم برای او به عنوان رئیس‌خانواده، احترام قائل است و اشتباهات این مرد را دلیلی برای بی‌ارزش کردن او نمی‌داند و در انتهای فیلم هم کایت در حالی که شان را برای خداحافظی در آغوش می‌گیرد، یک لحظه چشمش را باز می‌کند و پدرش را می‌بیند که به سمتشان می‌آید و در آن لحظه می‌گوید بابا. این زمان‌بندی عالی که باعث می‌شود هم شان احساس پدرانه‌اش را بازیابد و هم تاکید می‌کند که کایت هنوز هم با وجود عدم درک شدن توسط پدرش، او را دوست دارد، به خوبی در همین یک صحنه گنجانده شده است و با هنرمندی به تصویر کشیده شده است.

ساده و مورد پسند

فیلم دختر ساکت، دومین تجربه کارگردانش کولم بایراد در زمینه ساخت فیلم بلند سینمایی می‌باشد، او که فعالیت هنری خود را در زمینه کارگردانی از سال 2003 با ساخت فیلم کوتاه شروع کرده است حالا در سال 2022 با جدیدترین ساخته خود، با عنوان دختر ساکت توانست، در جشنواره‌های مختلف جهانی به افتخارات متعددی دست یابد از جمله این افتخارات دریافت دو جایزه جشنواره بین‌المللی فیلم برلین، دو جایزه جشنواره بین‌المللی فیلم دوبلین و هفت جایزه فیلم و تلویزیون ایرلندی و.... هستند. البته داستان فیلم دختر ساکت، بر اساس یک فیلم کوتاه به همین نام، به کارگردانی کلیر‌کیگان اقتباس

شده است.

در فیلم دختر ساکت همه شخصیت پردازی‌ها قابل باور هستند و بافت روستا و فرهنگ روستایی به خوبی در کار درآمده است. برای مثال می‌توان گفت، مخاطبین از ابتدا تا انتهای فیلم هیچ یک از شخصیت‌های روستایی را بیکار نمی‌بینند و تلاش و تولید، که از مشخصه‌های بارز روستانشینان است، در جای جای فیلم گنجانده شده است و همین نشان از دقت سازنده برای خلق شخصیت‌هایش دارد.

فیلم «دختر ساکت» در نهایت از سوی آکادمی فیلم و تلویزیون ایرلند، به عنوان نخستین فیلمی که وارد رقابت بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۳ می‌‌شود، معرفی شد.

داستان فیلم دختر ساکت، در مورد دختری به نام «کایِت» است. کایت دختری گوشه گیر و کم حرف است که با والدین فقیر و بی‌توجه خود در روستایی در سال ۱۹۸۱ ایرلند زندگی می‌کند. خانواده کایت، بسیار پر جمعیت است و دیگر خواهران کایت به خاطر کم حرفی و گوشه‌گیری او، رابطه صمیمانه‌ای با کایت ندارند.

در این بین مادر کایت که دوباره حامله است، به همراه پدر کایت، تصمیم می‌گیرند تا او را در تابستان پیش رو، به مزرعه‌ای بفرستند تا با اقوام دورشان(ایبهلین و شان) تا زمان به دنیا آمدن فرزند جدید و در مدت تعطیلات تابستان، زندگی کند....

ایبهلین زن بسیار مهربانی است که مدتی است تنها فرزند پسر خود را از دست داده است، به خاطر همین هم از آمدن کایت استقبال می‌کند و تمام سعیش را می‌کند تا برای مهمان کوچکشان محیطی بدور از اضطراب و نگرانی فراهم کند. شان همسر او هم با اینکه در ابتدای ورود کایت، از او استقبال نمی‌کند، در ادامه روح کودکانه و معصوم او، شان را هم تحت تاثیر قرار می‌دهد و از انزوایی که مرگ فرزندش موجب آن شده، نجات می‌دهد.

انسانی و قابل لمس

داستان فیلم «دختر ساکت»، یک زندگی روستایی و ساده را نشان می‌دهد. البته از همان دقایق ابتدایی، مخاطبین می‌فهمند که در این فیلم، قرار نیست اتفاق هیجان‌انگیز یا خاصی بیفتد. در «دختر ساکت» نه خبری از جنایت‌های مخوف است و نه معماهای حل نشدنی و نه حتی پزهای فمنیستی که این روزها خیلی در فیلم‌های کاندیدای اسکار، مد شده‌اند.

در دختر ساکت، داستان بر پایه روابط انسانی و چگونگی کمک انسان‌ها به همدیگر، برای التیام زخم‌هایشان، استوار است.

سازنده در دختر ساکت سعی دارد نشان بدهد که چگونه ایبهلین و شان به کایت کمک می‌کنند تا تابستان متفاوت و شادی را در آرامش بگذراند و در عوض کایت هم با حضور معصومانه و دخترانه‌اش از غم و ‌اندوه این زن و مرد میانسال می‌کاهد و آنها را به زندگی بر می‌گرداند.

دیدگاه انسانی کولم بایراد، در سرتاسر داستان و در اتفاقات کوچک هم حس می‌شود و همین دقت و ریز بینی باعث می‌شود تا فیلم دختر ساکت، با وجود تم آرام و بدون هیجانش، برای مخاطبین فیلمی لذت‌بخش و متفاوت از آثار بروز باشد.

برگرفته از واقعیت

در فیلم دختر ساکت، مخاطبین یک خانواده ایرلندی واقعی را می‌بینند و بر عکس فیلم‌های جدید ایرلندی، که ساختِ مشترک با آمریکا یا انگلستان در مورد ایرلند است، در فیلم دختر ساکت، مخاطبین چهره ایرلند سیاه، با ابرهای گرفته و مردمان دلسرد و اغلب جنایتکار را نمی‌بیند.

در دختر ساکت، زندگی مردمان روستایی واقعی به تصویر کشیده می‌شود. خانواده کایت یک خانواده پر جمعیت روستایی ایرلندی هستند و پدر و مادر کایت به خاطر مشکلات مالی و سردرگمی پدر خانواده، اوضاع ناآرامی دارند و به خاطر همین هم کایت دچار شب ادراری است و بسیار منزوی است ولی با رفتن به خانه فامیل‌ها کایت کم کم طعم توجه خاص و محبت را می‌چشد و همین باعث می‌شود که به آرامش برسد و مشکلات روحی‌اش هم بر طرف شود، از طرف دیگر ایبلهین به عنوان زنی که فرزندش را از دست داده است، با آمدن کایت به زندگی‌اش گویی روح تازه و زندگی دوباره را تجربه می‌کند و حتی شان به عنوان مردی کم حرف و که در ابتدا علاقه‌ای به کایت ندارد، در ادامه

کم‌کم نرم می‌شود و کایت را با خود به دامداری‌اش می‌برد تا کمکش کند. داستان فیلم دختر ساکت با تمی زیبا و بدون عجله، پله‌پله پیشرفت رابطه این زن و مرد را با دختر نوجوان به تصویر می‌کشد و به مخاطبین نشان می‌دهد که چطور این تغییر، باعث التیام روحی این سه نفر می‌شود.

سازنده در انتها و با به پایان رسیدن مدت تعطیلات و برگشت کایت به خانه نشان می‌دهد که ایبلهین و مادر کایت چطور به عنوان دو زن همدیگر را درک می‌کنند و ایبلهین با آوردن جعبه‌های مربا و هدایای دیگر و خریدهایی که برای کایت کرده، سعی دارد به فامیل خودش که تازه زایمان کرده، هم بدون آسیب به غرورش کمک کند و هم نشان بدهد که برایش چقدر ارزش قائل است.

از طرف دیگر فیلم با وجود تمام ایراداتی که به پدر کایت، به خاطر نوع دیدگاهش نسبت به مسئولیت پذیری و خانواده دارد، باز هم برای او به عنوان رئیس‌خانواده، احترام قائل است و اشتباهات این مرد را دلیلی برای بی‌ارزش کردن او نمی‌داند و در انتهای فیلم هم کایت در حالی که شان را برای خداحافظی در آغوش می‌گیرد، یک لحظه چشمش را باز می‌کند و پدرش را می‌بیند که به سمتشان می‌آید و در آن لحظه می‌گوید بابا. این زمان‌بندی عالی که باعث می‌شود هم شان احساس پدرانه‌اش را بازیابد و هم تاکید می‌کند که کایت هنوز هم با وجود عدم درک شدن توسط پدرش، او را دوست دارد، به خوبی در همین یک صحنه گنجانده شده است و با هنرمندی به تصویر کشیده شده است.

ساده و مورد پسند

فیلم دختر ساکت، دومین تجربه کارگردانش کولم بایراد در زمینه ساخت فیلم بلند سینمایی می‌باشد، او که فعالیت هنری خود را در زمینه کارگردانی از سال 2003 با ساخت فیلم کوتاه شروع کرده است حالا در سال 2022 با جدیدترین ساخته خود، با عنوان دختر ساکت توانست، در جشنواره‌های مختلف جهانی به افتخارات متعددی دست یابد از جمله این افتخارات دریافت دو جایزه جشنواره بین‌المللی فیلم برلین، دو جایزه جشنواره بین‌المللی فیلم دوبلین و هفت جایزه فیلم و تلویزیون ایرلندی و.... هستند. البته داستان فیلم دختر ساکت، بر اساس یک فیلم کوتاه به همین نام، به کارگردانی کلیر‌کیگان اقتباس

شده است.

در فیلم دختر ساکت همه شخصیت پردازی‌ها قابل باور هستند و بافت روستا و فرهنگ روستایی به خوبی در کار درآمده است. برای مثال می‌توان گفت، مخاطبین از ابتدا تا انتهای فیلم هیچ یک از شخصیت‌های روستایی را بیکار نمی‌بینند و تلاش و تولید، که از مشخصه‌های بارز روستانشینان است، در جای جای فیلم گنجانده شده است و همین نشان از دقت سازنده برای خلق شخصیت‌هایش دارد.

فیلم «دختر ساکت» در نهایت از سوی آکادمی فیلم و تلویزیون ایرلند، به عنوان نخستین فیلمی که وارد رقابت بهترین فیلم بین‌المللی اسکار ۲۰۲۳ می‌‌شود، معرفی شد.