رفتار دوگانه دولت‌های لیبرال غربی در زلزله کمک به ترکیه، رها کردن سوریه

کد خبر: ۲۶۰۱۶۱

تاریخ: ۲۶ بهمن ۱۴۰۱ - ۱۹:۴۶

اشاره

همواره یکی از انتقادهای اصلی به لیبرالیسم تناقض آشکاری است که در تئوری و پیاده‌سازی آن در عمل وجود دارد لیبرالیسم در تئوری بر آزادی و حقوق برابر همه ابنای بشر در سرتاسر جهان فارغ از رنگ و نژاد و زبان و مذهب تاکید دارد ولی این آزادی ادعایی تنها در تئوری است و در عرصه عمل پیاده کردن این ایده از سوی دولت‌های لیبرال با چالش‌ها و تناقض‌های زیادی مواجه می‌شود. از مهم‌ترین انتقادات مارکسیست‌های اولیه نیز به دولت‌های لیبرال این بود که این اقتصاد است که تعیین‌کننده روندهای سیاسی و فرهنگی است و در پس پرده این ابرسرمایه‌داران و الیگارش‌ها هستند که تعیین می‌کنند روندهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی چه سمت و سویی

پیدا کند و این آنها هستند که مرزهای آزادی و آزادی بیان و عقیده را تعیین می‌کنند. و این آنها هستند که تعیین می‌کنند ساکنان کدام کشور و کدام منطقه انسان هستند و باید طبق اصول انسانی با آنها برخورد شود و ساکنان کدام کشور و کدام منطقه از اولیه‌ترین حقوق انسانی نیز برخوردار نیستند و نباید به آنها توجه شود و دولت‌های لیبرال دموکرات غربی نیز مجبور به تبعیت از این اربابان پشت پرده هستند. زلزله هفته گذشته که بخش‌هایی از ترکیه و سوریه را به شدت لرزاند و هزاران تن را به کام مرگ کشاند؛ مصداق بارز این تناقض بین حرف و عمل دولت‌های غربی است.

سرویس خارجی کیهان

استاندارد دوگانه در کمک‌رسانی

سحرگاه روز دوشنبه(17 بهمن 1401) زلزله‌ای شدید بخش‌هایی از دو کشور ترکیه و سوریه را لرزاند به دنبال این زلزله هزاران نفر در این دو کشور کشته و ده‌ها هزار نفر دیگر نیز زخمی شدند. شرایط سخت زمستان و حجم گسترده تخریب‌ها باعث شده که آوار‌برداری‌ها بسیار سخت پیش رود. به گفته سازمان بهداشت جهانی این زلزله زندگی 23 میلیون نفر در این دو کشور را تحت تاثیر قرار داده است. به دنبال این زلزله سیل کمک‌ها از سرتاسر جهان و به خصوص کشورهای غربی روانه ترکیه شد. رئیس‌مرکز مدیریت حوادث اضطراری ترکیه (آفاد) اعلام کرد ۶۵ کشور جهان در حال ارسال کمک به این کشور هستند. وی شمار نیروهای اعزامی از خارج برای امدادرسانی به زلزله زدگان ترکیه را ۱۶ هزار و ۴۰۰ نفر نیروی آماده و آموزش دیده ذکر کرد. اما وزیر امور خارجه ترکیه از گسترش کمک‌های بین‌المللی به این کشور در بحبوحه بحران ناشی از وقوع زلزله مرگبار خبر داده است.«مولود چاووش اوغلو» در این زمینه گفت: «تا به امروز ۹۷ کشور و ۱۶ سازمان به ترکیه کمک کرده‌اند و ۶۱ کشور با حضور در ترکیه در حال امدادرسانی هستند. بیش از ۲ هزار نیرو برای شرکت در عملیات امدادی به نیروهای فعلی ملحق خواهند شد.».

پس از وقوع زلزله، اعضای پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) از جمله سوئد و فنلاند بیش از یک هزار و ۴۰۰ امدادگر خدمات اضطراری را برای کمک و مقابله با عواقب زمین‌لرزه‌های مرگبار به ترکیه اعزام کردند و این ائتلاف نظامی سه‌شنبه شب ۱۸ بهمن ماه در بیانیه‌ای اعلام کرد که نیروهای امدادگر و واکنش اضطراری از بیش از ۲۰ متحد و شریک ناتو از جمله فنلاند و سوئد هستند. در بیانیه ناتو آمده بود که کمک‌های این پیمان به ترکیه شامل انواع مختلفی از اقدامات پشتیبانی از جمله تیم‌های نجات با سگ‌های نجات، آتش نشانان و تیم‌های مهندسی سازه، پرسنل و تجهیزات پزشکی و کارشناسان زلزله است.

رئیس ‌بانک جهانی نیز از اختصاص کمک‌های نقدی به ترکیه در میانه بحران ناشی از زلزله مرگبار در این کشور خبر داده است.«دیوید مالپاس» درخصوص زلزله مرگبار در ترکیه اعلام کرد: «ما در حال ارائه کمک فوری به این کشور هستیم. بانک جهانی همچنین آماده است تا برای ارزیابی سریع نیازهای میدانی فوری و ضروری زلزله زدگان اقدام کند.»رئیس‌بانک جهانی مبلغ کمک این نهاد بین‌المللی به ترکیه را ۱.۷۸ میلیارد دلار اعلام کرد و گفت این کمک به منظور حمایت از تلاش‌های نجات و بازیابی پس از زلزله در ترکیه تخصیص می‌یابد.در حالی‌که سوریه هم همانند ترکیه با فاجعه ناشی از زلزله مرگبار اخیر دست و پنجه نرم می‌کند، اما در بیانیه رئیس‌بانک جهانی به ارائه کمک به این کشور هیچ اشاره‌ای نشده است.

سیل کمک‌ها به ترکیه در حالی است که به گفته رئیس‌سازمان هواپیمایی سوریه، در هفته گذشته فقط ۴ هواپیما حامل کمک‌های بشردوستانه از سوی ایران، امارات متحده عربی، روسیه و هند به همراه ۲ هواپیما از سوی عراق به سوریه اعزام شده‌اند. دولت عراق با ده‌ها تن مواد غذایی و دارویی، ارسال ۲۰۰ محموله و اعزام ۱۵۰ نیروی فوریت پزشکی به کمک مردم زلزله زده دو کشور سوریه و ترکیه شتافت و در همین حال یگان‌های مهندسی و پشتیبانی حشد‌الشعبی برای امدادرسانی به زلزله زدگان سوریه بسیج شدند.همچنین افغانستان با وجود اینکه خود به شدت درگیر مشکلات و بحران سخت مالی و اقتصادی است، با این حال برای ایفای نقش انسان دوستانه در کمک به زلزله زدگان ترکیه و سوریه، مبلغ ۱۵ میلیون افغانی (حدود ۱۶۷ هزار دلار) را به این امر اختصاص داد و وزارت خارجه طالبان با انتشار بیانیه‌ای نوشت: برمبنای همدردی بشری و اخوت اسلامی، کمک ۱۰ میلیون افغانی (۱۱۱ هزار دلار) به ترکیه و پنج میلیون افغانی (۵۶ هزار دلار) را به سوریه اعلام کرده است. در هفته جاری نیز تعداد کشورهای کمک‌کننده‌ها به سوریه به 13 کشور و دولت‌هایی که به ترکیه کمک می‌کنند از 100 دولت گذشت.

جدای از رویکرد دوگانه غربی‌ها مبنی بر کمک‌های گسترده به ترکیه و رها کردن سوریه مقامات سوریه تحریم‌های آمریکا و اروپا را نیز یکی از دلایل کند بودن کمک‌رسانی به مناطق زلزله زده اعلام کرده‌اند. به گفته «فیصل مقداد» وزیر خارجه سوریه تحریم‌های آمریکا در این شرایط سخت باعث تشدید فاجعه زلزله در سوریه شده است. «خالد حبوباتی»، رئیس‌سازمان هلال احمر سوریه نیز اعلام کرده است تحریم‌های اقتصادی و محاصره مانع رویارویی دولت سوریه با پیامدهای زلزله شده است.«حبوباتی» خطاب به اتحادیه اروپا گفت: «از اتحادیه اروپا درخواستی دارم... تحریم‌های اقتصادی علیه سوریه باید برداشته شوند. این نمایش خنده دار و مسخره را پایان دهید. الان بعد از این فاجعه زمان برداشتن تحریم‌ها فرا رسیده تا بتوانیم به تجهیزات سنگین دسترسی داشته باشیم. امیدوارم فورا با ما همکاری صورت بگیرد، ما کاملا آماده‌ایم.». «حسن الغباش» وزیر بهداشت سوریه با اشاره به انفعال غربی‌ها در مقابل زلزله زدگان سوری با تاکید بر این که غرب، ارزشی برای جان مردم سوریه قائل نیست، گفته است، «منطق اخلاقی و حرفه‌ای در پزشکی، عرف و قوانین بین‌المللی اجازه نمی‌دهد که کشورها و افراد از درمان منع شوند، ولی تحریم‌های غربی هیچ ارزشی برای جان شهروندان سوریه قائل نیست»

دولت آمریکا تنها کاری که در روزهای اخیر درخصوص مسئله زلزله سوریه انجام داده معافیت تحریمی ۱۸۰ روزه برای این کشور بوده است. اقدامی که دولت سوریه آن را فریبنده و نمایشی خوانده است. وزارت خارجه سوریه در بیانیه‌ای تصمیم آمریکا برای تعلیق بخشی از تحریم‌ها علیه سوریه با هدف فراهم کردن زمینه امدادرسانی به زلزله‌زدگان را گمراه‌کننده و کاذب خواند.در این بیانیه آمده است: «در پرتو درخواست‌های گسترده بین‌المللی برای رفع محاصره سوریه به خصوص پس از زلزله ویرانگر در این کشور، دولت آمریکا تصمیم گمراه‌کننده جدیدی صادر کرد که بر تعلیق جزئی و موقت برخی از تحریم‌ها و اقدامات یک‌جانبه کشنده علیه ملت سوریه تأکید دارد. اقدامات یک‌جانبه، تحریم‌ها و سیاست‌های آمریکا، ملت سوریه را از برخورداری از ثروت طبیعی خود محروم کرده و توان موسسات دولت برای ارتقای سطح معیشت و تحقق اهداف توسعه‌ای و ارائه خدمات اساسی را محدود کرده است.» این بیانیه می‌افزاید:

«تصمیم جدید وزارت خزانه‌داری بر پایبندی واشنگتن به تحریم‌های غیرقانونی تأکید دارد در نتیجه دولت آمریکا نمی‌تواند مردم سوریه و جهان را با تلاش برای ترمیم چهره خود فریب داده و از مسئولیت کارشکنی در برابر تلاش‌های مربوط به نجات و حمایت از زلزله‌زدگان شانه خالی کند.»

افزایش انتقادها

علاوه‌ بر بی‌اعتنایی کشورهای غربی به زلزله‌زدگان سوریه بر اساس گزارش‌ها کشورهای عربی نیز مردم سوریه را در این بحران رها کرده و تا این لحظه کمک قابل ملاحظه‌ای به سوریه نکرده‌اند. روزنامه «رأی الیوم» با انتقاد از بی‌توجهی کشورهای عربی به ارسال کمک‌های بشردوستانه برای مردم زلزله زده سوریه نوشته است: چرا اختلاف‌ها را کنار نمی‌گذاریم و پیوندهای خونی و انسانی را مطرح نمی‌کنیم و در کنار سوریه قرار نمی‌گیریم و چرا به این کشور مانند ترکیه کمک‌رسانی نمی‌کنیم؟ ما از این همه بی‌توجهی و بی‌تفاوتی برخی کشورهای عربی در برابر این کشور با اصالت عربی (سوریه) که به کسی حمله نکرد و بزرگ‌ترین قربانی تجاوز آمریکا و اسرائیل است، بسیار شگفت زده هستیم، چون پس از وقوع زلزله ویرانگر بامداد روز دوشنبه، کشورهای عربی برای کمک‌رسانی و اعزام کارشناسان با هدف نجات قربانیان زلزله در ترکیه پل‌های هوایی ایجاد کردند,، اما برای سوریه هیچ کاری هرچند بسیار بسیار‌اندک انجام ندادند.»

رای الیوم می‌افزاید: « ما از این اتحاد و همبستگی و ایجاد پل‌های هوایی از جانب کشورهای عربی برای کمک‌رسانی و نجات قربانیان زلزله در ترکیه حمایت می‌کنیم و آن را یک وظیفه انسانی و اخلاقی و ضروری می‌دانیم، چون ترکیه یک کشور اسلامی و برادر ما است اما از اینکه چنین اقدامات و تلاش‌هایی را در سوریه شاهد نیستیم، تاسف می‌خوریم، چون سوریه به علت حجم گسترده تلفات و خسارت‌های ناشی از زلزله به دریافت کمک‌ها نیاز بیشتری دارد و از طرفی این کشور عربی در محاصره شدید آمریکا و اروپا است و بسیاری از دولت‌های عربی خود را به رعایت اقدامات جنایتکارانه غرب علیه سوریه متعهد و ملزم می‌دانند. علاوه‌بر آن سوریه از بیش از پنج سال پیش در معرض حملات و تجاوزات مداوم اسرائیل قرار دارد و برنامه جهانی غذا وابسته به سازمان ملل در آخرین گزارش خود اعلام کرد ۱۲ میلیون سوری نمی‌دانند وعده غذایی بعدی‌شان از کجا تهیه خواهد شد و بیش از سه میلیون نفر در سوریه در طول روز فقط با یک وعده غذایی نامناسب زندگی می‌کنند.»

حزب اپوزیسیون تجمع ملی و تعدادی از مخالفان دولت عربستان نیز نه تنها از عملکرد دولت سعودی در امداد رسانی به ملت سوریه انتقاد کرد بلکه اعلام کرد عربستان در زلزله ترکیه نیز با تاخیر امدادرسانی کرده است.. این حزب در بیانیه‌ای که نسخه‌ای از آن را «سعودی لیکس» منتشر کرد تأخیر مقامات سعودی و تنها ماندن مقامات سوریه در ارائه پشتیبانی فوری و مورد نیاز در مناطق آسیب‌دیده را محکوم کرد.این حزب اعلام کرد، فاجعه زلزله کاهش نقش مقامات سعودی در حمایت مؤثر و فوری از ملت‌های عرب را آشکار کرد. حزب تجمع ملی عربستان از همه اقشار جامعه سعودی خواست همبستگی خود را نشان داده و کمک‌های لازم را به نهادهای قابل اعتمادی برسانند که در حال حاضر با ساده‌ترین آمادگی‌ها به ویژه در سوریه برای کمک‌رسانی و پناه دادن آسیب دیدگان تلاش می‌کنند. این حزب از ملت‌های عرب و متحد خواست اقدامات لازم را در حمایت از طرف‌های مورد اعتماد امدادرسانی انجام دهند از جمله اینکه در حوزه سیاسی برای بازگشایی گذرگاه‌ها برای ارسال کمک‌های انسانی تلاش کنند. فعالان سعودی نیز از موضع رسمی عربستان در مورد این فاجعه و کندی آن در حمایت از طرح‌های اجتماعی برای جمع‌آوری کمک‌های مالی برای قربانیان انتقاد کردند. آنها این تأخیر را نشان دهنده کاهش نقش عربستان در جهان اسلامی و عربی به دلیل سیاست‌ها و مواضع محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان دانستند. در همین راستا، عبدالحکیم الدخیل، فعال مخالف سعودی، با انتقاد از موضع رسمی عربستان، گفت: به نظر می‌رسد عربستان سعودی در صحنه بین‌المللی برای امداد رسانی فوری به آسیب دیدگان زلزله ترکیه و سوریه غایب است.

«فهد الغفیلی»، پژوهشگر مسائل حوزه خلیج‌فارس در مجموعه‌ای از توئیت‌های خود نوشت: «مجمع جهانی جوانان مسلمان یکی از مؤسسات پیشرو در جهان بود که همواره در زمینه کمک‌های مالی و امدادرسانی به آسیب‌دیدگان اثر متمایزی از خود بر جای می‌گذارد. رژیم بن سلمان با آن جنگید و محدودش کرد و تاکنون هیچ ابتکاری برای کمک به زلزله زدگان ترکیه و سوریه اعلام نکرده و به تسلیت بسنده کرده است!»«ناصر العربی»، فعال اپوزیسیون سعودی نیز گفت: «یکی از شاخص‌های کاهش نقش عربستان در منطقه عدم ابتکار این کشور در امداد‌رسانی و کمک به زلزله زدگان سوریه و ترکیه است. بن سلمان درگیر مسائل بی‌اهمیت است. همبستگی در فرهنگ لغت او وجود ندارد.»

شرایط مردم زلزله‌زده سوریه آن‌قدر وخیم است که صدای نهادها و سازمان‌های بین‌المللی نیز درآمده است. در همین رابطه «مایک ریان» مدیر اجرایی برنامه‌های اضطراری سازمان جهانی بهداشت از اینکه جهان بحران سوریه را پس از زلزله شدید اخیر فراموش کرده، ابراز تاسف کرد.این مقام سازمان جهانی بهداشت در جمع خبرنگاران گفت: «جهان سوریه را فراموش کرده است» سازمان ملل نیز از وضعیت سوریه و عدم کمک‌رسانی به این کشور بحران کنونی انتقاد کرده است.«استفان دوجاریک» سخنگوی این سازمان وضعیت سوریه را فاجعه‌آمیز خوانده است. وی بدون اشاره به سکوت کشورهای غربی در مقابل آسیب‌های وارده به مردم سوریه گفته است، «چیزی که نمی‌خواهیم ببینیم، سیاسی شدن کمک‌های مورد نیاز برای سوریه است. نیازهای بشردوستانه در سوریه بسیار زیاد است و ما بر ارائه بیشترین مقدار کمک تمرکز داریم»«عمار عمار» سخنگوی منطقه‌ای صندوق کودکان ملل متحد (یونیسف) نیز نسبت به شیوع بیماری‌های واگیردار در سوریه هشدار داده و گفته است که کمک‌های مورد نیاز در سوریه باید متناسب با نیازها باشد.سخنگوی منطقه‌ای یونیسف درباره ضرورت ارائه کمک‌های بشردوستانه به سوریه در زمان کنونی گفته است:« اگر اکنون اقدام نکنیم، خطر شیوع بیماری‌های واگیردار در سوریه که میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار دهد، وجود دارد و در این خصوص نگرانیم.» نشریه آمریکایی«نشنال اینترست» نیز با انتقاد از رویکرد دوگانه کشورهای غربی در زلزله ترکیه و سوریه نوشت:«کشورهای غربی و علی‌الخصوص دولت جو بایدن، رئیس‌جمهوری آمریکا با بحران سوریه به شکل لازم تعامل نکرده و اظهار همبستگی با مردم آن همچون مردم و دولت ترکیه نبوده است. » این مجله در اظهاراتی شدیداللحن نوشت، اینکه تنها یک ملت با کمک غرب نجات داده شود و ملت مجاور آن  که از همان بلایای طبیعی رنج می‌برد نادیده انگاشته شود، اقدامی ننگین است.

«نشنال اینترست» دولت آمریکا را به اقدام سریع برای نجات ملت جنگ‌زده سوریه فراخواند و نوشت: «ترکیه به عنوان هم‌پیمان ناتو وعده‌هایی را مبنی بر ده‌ها میلیون کمک‌های بشردوستانه دریافت کرده است؛ اما درباره سوریه که از همان زلزله رنج می‌برد تعداد کمی از مردم در صف کمک‌رسانی به آن هستند و روسیه و چین به عنوان هم‌پیمانان این کشور که هر دو از رکود اقتصادی رنج می‌برند وعده‌هایی را داده‌اند؛ اما توانایی زیادی برای ارائه کمک‌های فوری از طریق حریم هوایی ندارند.صرف نظر از اختلافات سیاسی میان دمشق و واشنگتن، جو بایدن، رئیس‌جمهوری این کشور نمی‌تواند ادعا کند که مدافع ارزش‌های لیبرال جهانی است و بی‌گناهان محصور در آوار را نادیده بگیرد.»به نوشته این مجله، چهار میلیون تن در شمال غرب سوریه در شرایط رعب‌آوری به سر می‌برند و دسترسی به مراقبت‌های بهداشتی، غذا و اماکن گرم برای خواب بسیار محدود است. دولت بایدن باید برای جلب اعتماد جهان عرب کاری کند. جامعه بین‌المللی تحت رهبری آمریکا باید نیروها، اموال و تجهیزاتی را فوراً برای حمایت از تلاش‌های نجات زلزله‌زدگان و تلاش‌های بشردوستانه در شمال سوریه بسیج و جمع‌آوری کند.

یک نویسنده انگلیسی نیز از رویکرد دوگانه غرب در زلزله ترکیه و سوریه به شدت انتقاد کرده است. «دیوید هرست» در مقاله‌ای که در پایگاه خبری «میدل ایست آی» منتشر شد، نوشت:

« این زمین لرزه ویرانگر فرصتی را برای غرب فراهم کرد تا به جهان نشان دهد که همان‌اندازه که توان تخریب دارد، به همان میزان نیز قادر به باز‌سازی است و می‌تواند رهبری اخلاقی و انسانی میلیون‌ها نفر را برعهده گیرد، اما این فرصت از دست رفت، زیرا غرب نشان داد، در حال حاضر بیش از هر چیز دیگری، جنگ در اوکراین برای آن در درجه اول اهمیت قرار دارد.»وی اضافه کرد: «در حالی که ده‌ها کشور تیم‌های جست‌وجو و امداد و نجات به مناطق زلزله زده اعزام کرده‌اند و در شرایطی که فقط ۳ روز پس از وقوع این فاجعه، عملیات جست‌وجو و نجات تبدیل به روند کند و اسفبار کشف اجساد از زیر آوار می‌شود، اخبار این فاجعه کم کم اهمیت خود را برای رسانه‌های غربی و اروپا از دست داده و درحال حذف از سرتیتر این رسانه‌ها است.» «هرست» از کمک ۶ میلیون دلاری انگلیس برای کمک به ۲۳ میلیون زلزله زده، در مقایسه با ۲.۳ میلیارد دلار برای تامین سلاح مورد نیاز در جنگ اوکراین ابراز شگفتی و انزجار کرد.

نمک به زخم زلزله‌زدگان

همزمان با رویکرد دوگانه کشورهای غربی و حتی عربی با زلزله ترکیه و سوریه، اقدام دیگری از سوی نشریه هتاک« شارلی ابدو» صورت گرفت که باز می‌تواند دلیلی بر تناقض در گفتار و رفتار دولت‌های غربی مدعی آزادی و لیبرالیسم باشد. این نشریه فرانسوی یک روز پس از این فاجعه بزرگ بشری که افکار عمومی را در سرتاسر جهان متاثر کرد زلزله ترکیه را به سخره گرفته و کاریکاتور تحریک‌آمیزی را تحت عنوان «نقاشی روز» منتشر کرد.در این نقاشی غیر انسانی و به دور از وجدان بشری، ساختمان‌های ویران شده به تصویر کشیده شده و عبارت «زلزله ترکیه» درج شده و همچنین آمده است: «نیازی به ارسال‌تانک نیست.»از این جمله کاریکاتور شارلی ابدو، چنین برداشت می‌شود که برای کشتن ترک‌ها نیازی به ارسال‌تانک نیست زیرا آنها در جریان زلزله کشته شدند!کاریکاتور ضدبشری و زننده این مجله که گویا از کشته و مجروح شدن ده‌ها هزار انسان در زلزله ترکیه و سوریه خوشحال است، واکنش‌های متعددی را به دنبال داشته است.«اکسپت گاید ترکی» یک رسانه ترکیه‌ای است که واکنش تندی به شارلی ابدو نشان داد و نوشت: «مجله فرانسوی شارلی ابدو که پیش از این کاریکاتورهای زشتی در توهین به اعتقادات مسلمانان منتشر کرده بود، یک رسوایی دیگری به بار آورده است.». این اقدام موهن با واکنش گسترده شبکه‌های اجتماعی نیز مواج شده«اومیت» یکی از کاربران ترکیه‌ای در توئیتر خطاب به گردانندگان مجله شارلی ابدو نوشت:

« شما هیچ سهمی از انسانیت ندارید! اگر فکر می‌کنید این [کاریکاتور] برای خنده یا آزادی بیان است، واقعاً در اشتباهید!»«میرفی» نیز توئیت کرد: «این آزادی بیان نیست! این نفرت محض است! این مربوط به اعتقادات یا نژاد شما نیست، بلکه مربوط به عدم انسانیت شماست! شرم بر شما باد.»

«اوزنر کوچکر» هم نوشت: «شما جرئت می‌کنید رنج یک ملت را به سخره بگیرید. هنوز کودکانی زیر آوار هستند که منتظر کمک هستند.»اما اقدام متقابل «ابرار صباح» هنرمند گرافیک را می‌توان انتقام با زبان هنر تلقی کرد که اتفاقاً بسیار تأثیرگذار و پربازدید شد و وی با ویدئویی که در شبکه اجتماعی به نشر رساند، کاریکاتور منتشر شده شارلی ابدو در مورد فاجعه زلزله ترکیه را دوباره ترسیم کرد و گفت:

«آهای، شارلی بی‌حیا. نباید آن‌طور می‌کشیدی. لازم است تا به این شکل ترسیم کنی! دوباره به پا خواهیم ایستاد. »

این کاریکاتور موهن علیه احساسات میلیون‌ها انسان در ترکیه که از فاجعه زلزله تاثیر پذیرفته‌اند البته در فرانسه با مخالفت و ممانعت دولت فرانسه که مدعی طرفداری از آزادی بیان و عقیده است رو به رو نشد اما اگر نشریه دیگری همزمان روایت رسمی درباره هولوکاست را زیر سؤال می‌برد آن موقع نشریه تعطیل و گردانندگان آن از کار بیکار و برای پاسخگویی به دادگاه احضار می‌شدند. در یک مورد در سال ۲۰۰۹ میلادی «موریس سینه» کاریکاتوریست مجله فرانسوی «شارلی ابدو» مجبور شد استعفای خود را تقدیم کند. دلیل استعفا آن بود که این کاریکاتوریست با رسم کاریکاتوری، از ازدواج «جان سارکوزی» فرزند «نیکولا سارکوزی» رئیس‌جمهور اسبق فرانسه با «جسیکا دارتی» دختر یهودی که از خانواده‌ای ثروتمند بود و با انگیزه پول به دین یهودیت گرویده بود، انتقاد کرد. انتقاد« موریس سینه» علیه دین یهودیت نبود و به هیچ صورت اهانتی به این دین نکرده بود اما تنها اشاره به یهودیت کافی بود تا او مورد اتهام دشمنی با این دین قرار گیرد و به تحویل او به مراجع قضائی و اخراج شدن وی از کار بینجامد. در آن زمان مجله شارلی ابدو هیچ دفاعی از کارمند خود نکرد و با دروغ «آزادی بیان» درصدد توجیه کار او برنیامد. پس از آن همان نشریه کاریکاتوری موهن نسبت به پیامبر اسلام (ص) منتشر کرد که خشم و غضب مسلمانان سراسر جهان را برانگیخت. این مجله انتشار کاریکاتورهای موهن را با بهانه «آزادی بیان» توجیه کرد. هنگامی که شارلی ابدو دست به انتشار کاریکاتورهای موهن علیه پیامبر نور و رحمت حضرت ختمی مرتبت محمد مصطفی (ص) و مقدسات مسلمانان زد، نه تنها دولت‌های مدعی آزادی بیان این کار نشریه فرانسوی را محکوم نکردند بلکه از آن نیز حمایت کردند؛ اقدامی که نشان داد مفاهیم ارزشمندی مانند آزادی بیان و حقوق بشر تنها وسیله‌ای برای پیشبرد رویکردهای ناصواب دولت‌های اروپایی و غربی است و در عمل مادام که به ارزش‌های آنها تعرض نشده باشد، از این حربه علیه دیگر مذاهب، ملت‌ها و کشورها استفاده می‌کنند.

نتیجه گیری

امداد رسانی به انسان‌هایی که گرفتار بلایای طبیعی مثل سیل یا زلزله شده‌اند نه تنها در ترکیه و سوریه بلکه در هر کجای کره زمین اگر اتفاق بیفتد البته یک کار اخلاقی، انسانی و خداپسندانه است و همه ادیان آسمانی و حتی وجدان عمومی بشر نیز به آن مهر تأیید می‌زند. لیبرالیسم نیز به عنوان یک ایدئولوژی سیاسی حداقل در تئوری به جان انسان‌ها بدون توجه به نژاد، زبان، رنگ و مذهب تاکید دارد اما دولت‌های لیبرال غربی زمانی که نوبت پیاده ‌سازی این اصل و اصول دیگر مثل آزادی بیان فرا می‌رسد دست به انتخاب می‌زنند. پشت پرده این انتخاب نیز ابرسرمایه‌داران بزرگ قرار دارند، منافع آنهاست که حد و حدود لیبرالیسم را تعیین می‌کند. آنها هستند که تعیین می‌کنند غربی‌ها باید به زلزله زدگان ترکیه کمک کنند و همزمان مصائب ملت سوریه را در این زلزله فراموش کنند. این ابرسرمایه‌داران هستند که به دولت‌های غربی بر خلاف اصول بنیادین حق حیات بشری در لیبرالیسم دیکته می‌کنند که در زلزله به کدام کشور باید کمک شود و زیر آوار ماندگان کدام کشور در این زمستان سرد باید رها شوند. این آنها هستند که تعیین می‌کنند مجلی« شارلی ابدو» حق ندارد هولوکاست را مسخره کند اما همزمان می‌تواند به اسم آزادی بیان هزاران کشته یک زلزله را به سخره بگیرد و نمک روی زخم میلیون‌ها انسان در یک کشور داغ دیده بپاشد و فراتر از آن با توهین به پیامبر بیش از یک میلیارد انسان احساسات آنها را جریحه‌دار کند. تناقض‌های از این دست در لیبرالیسم کم نیستند و هر روز نیز تکرار می‌شوند اما چنبره مدیران پشت پرده این ایدئولوژی بر جریان اصلی رسانه‌ای در غرب باعث شده است که افکار عمومی جهانی به راحتی از کنار این تناقض‌ها عبور کند.

منابع

۱. «زلزله ترکیه؛ چرا مدعیان حقوق بشر زلزله‌زدگان سوریه را نمی‌بینند» (خبرگزاری مهر، 19 بهمن 1401)

۲. «غرب ظالم» (خبرگزاری ایرنا،22 بهمن 1401)

۳. «چشم بسته غرب بر آسیب‌های مردم سوریه» (خبرگزاری ایرنا، 18 بهمن 1401)

۴. «زلزله در ترکیه و سوریه و سیاسی‌کاری آمریکا حتی در کمک به زلزله‌زدگان» (ایرنا، 17 بهمن 1401)

۵. «چگونه رذالت شارلی ابدو، دامن زلزله‌زدگان ترکیه را گرفت؟» (خبرگزاری مهر،21 بهمن 1401)

۶. « زلزله ترکیه و سوریه‌ حقیقی اروپا و غرب را آشکار کرد» (ایرنا، 23 بهمن 1401)