شکافی دیگر در خاندان سلطنتی انگلیس

کد خبر: ۲۵۸۲۸۶

تاریخ: ۲۸ دی ۱۴۰۱ - ۱۹:۲۸

امین‌الاسلام تهرانی

روزنامه انگلیسی «گاردین» چهارشنبه هفته گذشته گزارش داد که نسخه‌ای از خاطرات هری با عنوان «یدکی» (Spare) را به دست آورده است که قرار است در ۱۰ ژانویه (20 دی) منتشر شود. شاهزاده «هری» در این کتاب گفته است که برادر بزرگ‌ترش و وارث تاج و تخت، شاهزاده «ویلیام»، او را در جریان مشاجره سال ۲۰۱۹ بر سر همسر رنگین‌پوستِ آمریکایی‌اش «مگان مارکل»، مورد ضرب و شتم قرار داده است. هری نوشته است: «او یقه‌ام را گرفت و گردنبندم را پاره کرد و مرا به زمین کوبید. روی ظرف غذای سگ فرود آمدم که شکست و تکه‌های آن در پشت من فرو رفت. لحظه‌ای دراز کشیدم، مات و مبهوت، سپس از جایم بلند شدم و به او گفتم که برو بیرون.» آن‌طور که ایسنا نوشته، هری همچنین نوشته است، ویلیام بعداً بازگشت، «به نظر پشیمان به نظر می‌رسید و عذرخواهی کرد».

هری، ۳۸ ساله در این کتاب خود که قرار است هفته آینده انتشار یابد همچنین گفته است که در جریان دومین دور حضور خود در جنگ افغانستان موجب قتل حدأقل ۲۵ نفر شده است. هری دو بار، بین سال‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸ میلادی به عنوان نیروی زمینی و پس از آن طی سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۳ به عنوان خلبان در بالگردهای تهاجمی «آپاچی» در جنگ افغانستان حضور یافت. به گزارش ایرنا، هری در دوره دوم حضور خود در جنگ افغانستان ۶ پرواز با بالگرد تهاجمی داشته که به گفته خود وی این عملیات منجر به گرفتن جان انسان‌ها شده است. پسر کوچکِ «چارلز سوم» در بخشی از این کتاب می‌نویسد که از کشتار خود در افغانستان نه پشیمان است و نه به آن افتخار می‌کند، بلکه وی این قتل‌ها را به عنوان از میان برداشتن مهره‌های شطرنج از صفحه نبرد توصیف می‌کند. هری در این کتاب به صراحت نوشته است: «شمار افراد (که در افغانستان به قتل رسانده‌ام) ۲۵ است، این تعداد آن چیزی نیست که باعث احساس رضایت و یا شرمساری‌ام شود.»

توصیف هری از برادرش، ویلیام که او را هنگام دعوا به زمین کوبید و همچنین اعتراف وی مبنی بر اینکه ۲۵ نفر را در افغانستان کشته، موجب شده است تا اشتیاق‌ها برای تجسس در زندگی وی افزایش یابد. همچنین ادعای او مبنی بر اینکه ویلیام و همسرش کیت او را تشویق کردند تا لباس نازی بپوشد و خاطره او از اولین ارتباط نامشروعش با یک زن مسن در مزرعه به کنجکاوی‌ها افزوده است. همه‌چیز این کتاب که توسط یکی از اعضای خانواده سلطنتی بریتانیا منتشر می‌شود، به یک کابوس تبدیل شده است. همچنین با وجود تلاش‌های ناشران برای تنظیم دقیق فرآیند انتشار، بخشی از محتوای کتاب‌های بزرگ، کتاب‌های مورد انتظار، اغلب به بیرون درز پیدا می‌کنند.

یکی از افشاگری‌های دیگر هری که بسیار خبرساز شده است، اصرار او به پدرش است برای این‌که با «کامیلا پارکر» که اینک به مقام ملکه همسر رسیده، ازدواج نکند. هری و ویلیام نتیجه ازدواج چارلز با «دایانا» بودند و تمایلی نداشتند پدرشان با زن دیگری ازدواج کند. این درحالی است که هری از نحوه خبررسانی پدرش درباره مرگ مادرش نیز انتقاد کرده و می‌گوید که او در روز حادثه خیلی سرد نزد من آمد و گفت: «پسر عزیزم مادرتان تصادف کرده است.» در این کتاب همچنین هری به مصرف مواد مخدر در دوران نوجوانی‌اش اشاره کرده و نوشته است: «تجربه جالبی برای من نبود و احساس خوشحالی خاصی در من ایجاد نکرد، اما باعث شد احساس متفاوتی داشته باشم، و این هدف اصلی من بود. حس متفاوت بودن.»

به نظر می‌رسد این کتاب به بررسی آسیب‌های روانی و داستان سلامت روان خود هری می‌پردازد. در واقع، هری اخیرا از فرصت یک کنفرانس(در حمایت از Betterup، یک موسسه مربیگری سلامت روانی که خود او به عنوان مدیر ارشد در آن کار می‌کند) استفاده کرد تا حمله جدیدی به خانواده سلطنتی بریتانیا به دلیل نادیده گرفتن سلامت روان خود، صورت دهد و گفت که زمانی که او یکی از اعضای شاغل خانواده سلطنتی بود، هرگز واژه‌ «درمان»(تراپی) به گوشش نخورده بود، چیزی که به راحتی می‌توان آن را به عنوان تلاشی برای زیر سؤال بردن خانواده سلطنتی به دلیل قصور آنان در مراقبت از سلامت روانی خود و همسرش، تفسیر کرد.

بعد از این گزارش حملات به هری در بین طرفداران سلطنت در انگلیس دوباره شدت گرفت. سرهنگ تیم کالینز که به ایراد سخنان توجیهی در آستانه حمله به عراق در سال ۲۰۰۳ مشهور است ادعا کرد به هری «توصیه بدی شده است» که کشتن جنگجویان طالبان را مانند برداشتن «مهره‌های شطرنج» توصیف کند. وی با بیان اینکه شاهزاده انگلیسی در انتشار جزئیات سفرش به افغانستان «ساده‌لوحانه» عمل کرده است، انگیزه کسانی که او را به نوشتن کتابش تشویق کرده‌اند، زیر سؤال برد. سرهنگ انگلیسی به تایمز گفت که هری به همان‌اندازه که به خانواده‌اش خیانت کرده، به اعتماد ارتش هم خیانت کرده است. همچنین سرهنگ «ریچارد کمپ» که فرماندهی نیروهای انگلیس در افغانستان را بر عهده داشت، در سخنانی که نشانگر اوج تفکر ضد بشری اوست گفت که بزرگ‌ترین نگرانی او توصیف هری از دشمن به عنوان یک موجود شبیه به انسان است. سرهنگ انگلیسی به بی‌بی‌سی گفت کتاب هری به مردم این‌گونه القاء می‌کند که ده سال پیش کسانی را در افغانستان کشته‌اند که می‌شود با آنها احساس همدردی کرد.

بعد از این حملات هری بیکار ننشست. پسر دوم پادشاه بریتانیا بار دیگر خاندان سلطنتی کشورش را به همدستی با مطبوعات زرد که آنها را «شیطان» خطاب می‌کند، متهم کرده و گفت که پدرش در مورد در افتادن با رسانه‌ها به او هشدار داده بود. هری به آی‌تی‌وی انگلیس گفت که سال ۲۰۲۰ به همراه خانواده‌اش از انگلیس عازم کالیفرنیا شد چون نگران جانش بود. او می‌گوید که دیگر پدرش چارلز سوم و برادر بزرگ‌ترش ویلیام را که اکنون وارث تاج و تخت پادشاهی بریتانیاست، نمی‌شناسد. شاهزاده هری گفت: «بعد از سال‌ها دروغ‌هایی که درباره من و خانواده‌ام گفته ‌شد، به نقطه‌ای رسیدیم که در مورد رابطه بین برخی از اعضای خاص خانواده سلطنتی و مطبوعات زرد، آن اعضای خاص تصمیم می‌گیرند که برای باز‌سازی وجهه خودشان با این «شیطان» ارتباط برقرار کنند. لحظه‌ای که این نو‌سازی روابط به ضرر دیگران، من و اعضای دیگر خانواده‌ام می‌رسد، این‌جاست که من مرز ترسیم می‌کنم.»

کاخ‌های شاه چارلز و شاهزاده ویلیام تاکنون از اظهار نظر در مورد این گزارش‌ها خودداری کرده‌اند. پسران شاه چارلز، پس از مرگ مادرشان «دایانا» در یک تصادف اتومبیل در پاریس در سال ۱۹۹۷ بسیار نزدیک بودند، اما در سال‌های اخیر و از زمانی که هری با مگان، هنرپیشه آمریکایی، در سال ۲۰۱۸ ازدواج کرد، دچار اختلاف شدند. هری و مگان از دو سال پیش که از وظایف سلطنتی کناره‌گیری کردند و به کالیفرنیا نقل مکان کردند، انتقادات شدیدی را از سلطنت بریتانیا مطرح کردند، اتهاماتی که خانواده اغلب آنها را رد کرده است.

حتی همسر هری، مگان، در مجموعه 6 قسمتی خود از نتفلیکس که سال گذشته منتشر شد، گفت که خانواده سلطنتی افرادی سرد هستند و هری نیز گفت خانواده نتوانسته است از همسرِ رنگین‌پوست او در برابر آزار و اذیت مطبوعات بریتانیا محافظت کند؛ آزار و اذیتی که بخشی از آن را این زوج به عنوان اقدامات نژادپرستانه محکوم کرده‌اند. هری و همسرش حدود دو سالی است که عناصر «غیرخودی» دانسته می‌شوند و آن به اصطلاح «جلال سلطنتی»[!] را ندارند؛ از این رو چندان دشوار نیست که آنها را متهم کنند و مورد هجمه قرار دهند. مهم این است که دامن خودی‌ها لکه‌دار نشود. اما مسئله این است که آنها هم از درگیر شدن با این خاندان ابایی ندارند. در کارزاری طولانی برای تعریف داستان زندگی و نشان دادن خود به عنوان قربانیان خانواده سلطنتی بریتانیا، مطبوعات، منتقدان و دشمنان، شاهزاده هری و همسرش مگان، دوشس ساسکس در دو سال گذشته اسرارشان را در برنامه «اپرا وینفری» و چندین مصاحبه دیگر تلویزیونی فاش کردند و یک سریال شش قسمتی در نتفلیکس تولید و در آن بازی کردند.

البته سخنان اخیر هری واکنش بسیاری از سراسر جهان را برانگیخت. برای مثال «انس حقانی»، عضو ارشد طالبان، در رشته توئیتی خطاب به هری و مسئولین انگلیس گفت: «آن‌هایی که شما کشتید انسان بودند و خانواده داشتند.» وی، اقدام شاهزاده انگلیس را جنایت جنگی اعلام کرد و افزود: «واقعیت این است که مردم بی‌گناه ما در چشم نظامیان و رهبران سیاسی شما مهره شطرنج بودند اما با این وجود شما بازی را باختید.» همچنین «بلال کریمی» سخنگوی حکومت طالبان طی رشته توئیتی نوشت: «این جنایات محدود به شاهزاده هری نیستند و همه اشغالگران در طول تاریخ مرتکب جنایات مشابهی شدند و افغان‌ها خاطره این جنایات را فراموش نخواهند کرد.»

البته واکنش افغانستانی‌ها که عادی به نظر می‌رسید. در این مورد حتی «مصطفی شنتوپ»، رئیس ‌پارلمان ترکیه در «نشست سازمان‌های غیردولتی» در ادیرنه به ادعای اخیر شاهزاده هری در کتاب خاطرات جدیدش دال بر اینکه ۲۵ عضو طالبان را در زمان فعالیت خود در ارتش انگلیس کشته و از این بابت احساس شرم‌ساری نیز نمی‌کند، واکنش نشان داد؛ شاهزاده‌ای که حالا خاندان سلطنتی انگلیس را ترک کرده و در آمریکا زندگی برپا کرده است. شنتوپ در سخنانی تند گفت که هری همچنین می‌گوید که «اگر آنها را به عنوان انسان ببینید، نمی‌توانید آنها را بکشید، ما آنها را به این شکل نمی‌دیدیم»؛ پسر سفید اروپایی! تو کی هستی اصلا که بخواهی تصمیم بگیری کی انسان هست و کی نیست؟ تو اصلا در افغانستان چه کار می‌کردی؟ برای کشتن مردم آنجا چه می‌کردی؟ برخی این نظر را دارند که تردیدی نیست که رفتار هری در چارچوبی نژادپرستانه و خودبرترپندارانه قابل تعریف است که بر اساس آن جان انسان‌ها هیچ ارزش و بهایی ندارد. رفتاری که البته در خاندان سلطنتی به امری موروثی تبدیل شده است.

به هر حال شاهزاده هری از تصمیم خود برای افشای خاطراتی خبر داد که گفته می‌شد ممکن است شکاف‌های آشکاری در خانواده سلطنتی بریتانیا ایجاد کند. او گفته بود که این کتاب تلاشی است برای بیان «داستان خودم» آن هم پس از ۳۸ سال که آن را تحریف کرده و تغییر داده‌اند. هری در مصاحبه‌ای تلویزیونی با شبکه خبری CBC به جزئیات خصوصی از آشفتگی‌های عاطفی و اختلافات خانوادگی اشاره کرد. او اعضای خانواده سلطنتی را متهم کرد که برای به دست آوردن نوعی از پوشش خبری که تصویری مطلوب از آنها به جهانیان عرضه کند با شیطان همدست شده‌اند. همچنین ادعا کرد که کامیلا، نامادری‌اش، مکالمات خصوصی با ملکه را در اختیار رسانه‌ها گذاشته و گفت که خانواده سلطنتی در آزار و اذیت همسرش «مگان» با یکدیگر همدست شده بودند.

ذهنیت ایجادشده از خانواده سلطنتی فقط در صورتی می‌تواند در میان مردم دنیا دوام داشته باشد که مرتبا از سوی رسانه‌ها شکل‌دهی و تغذیه شود. شاهزاده هری معتقد است که مطبوعات در پرداختن به نمایش خانواده سلطنتی به جای آنکه متمرکز بر جنایات تکان‌دهنده، بدعت‌های آشکار، آزار‌های غیرقابل تحمل و نژادپرستی آنها باشند، به شیوه‌ای با اخبار بازی می‌کنند که حاصل جمع صفر از این روایات به دست آید. به این صورت که سخنگوی خانواده سلطنتی تلاش می‌کند با هزینه دیگران و به نفع خود، شایعات شکل‌گرفته را با این رسانه‌ها مبادله کند. استدلال هری این است که در این بازی به عنوان یک «یدک» مصرفی، قربانی این روند بوده؛ تعبیری که به وضوح در عنوان کتاب به آن اشاره کرده است. او می‌گوید: «برای مردم، من به عنوان یک عضو خانواده سلطنتی گویی بشر نبودم. قرن‌ها پیش زنان و مردان سلطنتی، الهه تلقی می‌شدند، اما اکنون زمین بازی تغییر کرده است. خدایان جدید دیگر نه پادشاهان هستند، نه موجوداتی بهشتی؛ خدایان جدید پاپاراتزی‌ها و گزارشگران هستند.»

البته باید گفت که هری و مگان هنوز هم هواداران زیادی دارند، به ویژه آنهایی که نارضایتی این زوج را از دریچه نژادپرستی‌ می‌بینند که مگان در بریتانیا با آن مواجه شد و می‌گویند که او و هری هیچ‌گاه برای بقا در نهاد ارتجاعی سلطنت شانسی نداشته‌اند. اما با توجه به بازخوردهای این سخنان اخیر، باید گفت که گویی چیزی در این میان تغییر کرده است. حتی در ایالات متحده، که جایگاه آسوده‌ای برای خانواده‌های سلطنتی در تبعید است و به طور کلی نسبت به انگلستان، توجه و همدلی بیشتری است و مردم با داستان‌هایی که از آسیب‌های روحی و اختلالات و اختلافات خانوادگی می‌گویند همدلی دارند، این حس وجود دارد که این افشاگری‌های اخیر گویی از حد فراتر رفته‌اند.

برای نمونه، «دان لمون» مجری برنامه «صبح امروز با سی‌ان‌ان» گفت که ببینید، همه خانواده دارند. من هم در خانواده‌ام بحث و جدل دارم. آیا قرار است آن را همه جا بیان کنم تا همه دنیا بدانند؟ من نمی‌دانم چرا او می‌خواهد این چیزها را همه جا تعریف کند. می‌دانم که او می‌خواهد کتابش را بفروشد، اما به نظر من این بی‌ملاحظگی است به عنوان مثال آیا این بی‌ملاحظگی بود که هری، شاهزاده ویلیام را متهم کند که در حالی که آن دو در مورد مگان با هم بحث می‌کردند، او را به زمین هل داده است و گردنبند هری را پاره کرده است؟ یا این که تعریف کرد که چطور دو برادر پس از تشییع جنازه شاهزاده فیلیپ در مقابل پدرشان دعوا می‌کردند و چارلز به آنها گفته است: «لطفا بچه‌ها، سال‌های پایانی زندگی را برای من جهنم نکنید». یا اینکه زمانی که مگان از کیت، همسر ویلیام، خواسته که رژ لبش را به او قرض بدهد با هم بحثشان شده است؟

حتی حدود 2 هفته پیش در برنامه «صبح امروز» در تلویزیون انگلستان، چهار فرد حاضر در برنامه، درحالی که نمی‌توانستند خنده‌هایشان را کنترل کنند، درباره روایت هری از اولین رابطه جنسی‌اش که داستان آن در کتاب آمده است صحبت می‌کردند. البته باید توجه کرد که نسخه‌های پیش‌فروش‌شده همین حالا هم این کتاب را به صدر فهرست کتاب‌های پرفروش رسانده‌اند و بعید است که این بازخوردهای منفی به فروش آسیب برسانند، چه بسا آن را افزایش هم خواهند داد.

حجم فوق‌العاده افشاگری‌ها، چالش‌ها و شاید انتشار سری‌ترین و خصوصی‌ترین خاطرات، این کتاب را موردانتظارترین و تفرقه‌انگیزترین خاطرات سلبریتی‌ها در تمام دوران کرده است. به‌رغم خطری که پوشش کامل می‌تواند منجر به خستگی هری و مگان شود، بسیاری از کتاب‌فروشان انتظار دارند که این خاطرات موفقیت بی‌نظیری داشته باشد. «رندوم‌هاز» گفته است که 2/5 میلیون نسخه جلد گالینگور را فقط برای آمریکای شمالی چاپ می‌کند. «اینگرام»، عمده‌فروش کتاب، ۹۰هزار نسخه برای ذخیره در انبارهای خود سفارش داده است. «ریدر لینک» که کتاب‌ها را در فروشگاه‌های زنجیره‌ای مانند «تارگت» و «والمارت» توزیع می‌کند، گفت که حدود ۳۰۰هزار نسخه سفارش داده است.

«جفری اشنایدر»، مدیر یک شرکت روابط عمومی درباره ناشر کتاب، انتشارات پنگوئن می‌گوید: «مطمئنم که آنها از این همه تبلیغات ناراحت نیستند. همچنین این نیز درست است که آنچه برای ناشر خوب است لزوماً برای شخصی که کتاب را منتشر کرده خوب نیست.» موضوع نگران‌کننده‌تر برای هری و مگان این است که شاید ادامه روایت مشکلات و داستان‌هایشان آن‌قدر تکراری یا حتی خسته‌کننده شود که برند شخصی آنها را از بین برده و به درآمدهای احتمالی آینده‌شان آسیب بزند. زمانی که همه‌ این داستان‌ها را تعریف کردند دیگر چه چیزی برایشان باقی ‌می‌ماند که درباره‌اش صحبت کنند؟

منبعی در دربار انگلستان به پایگاه خبری «دیلی بیست» گفته است که در کتاب «یک فصل به ویژه وجود دارد که می‌تواند دردسر بزرگی برای چارلز ایجاد کند.» اما این منبع نگفت که این فصل چه حقایقی را افشاء می‌کند. هر جور که هست، کتاب «یدکیِ» هری می‌تواند تفرقه‌انگیزترین خاطره‌نگاری جهان از زبان یک سلبریتی باشد. گرچه شاهزاده هری اعلام کرده که عواید حاصل از فروش کتاب را به موسسات خیریه تحت نظارت خانواده سلطنتی اعطا خواهد کرد، اما به نظر می‌رسد این فقط یک ژست مطبوعاتی برای کشاندن مردم به کتابفروشی‌ها باشد.

به هر حال هر چه که هست این مسئله قطعاً «شکافی نو در خاندان سلطنتی انگلیس» است. این تحولات درحالی صورت می‌گیرد که جنبش جمهوری‌خواه انگلیس که هزاران عضو و ده‌ها هزار طرفدار دارد سال‌هاست که خواهان برگزاری همه پرسی درخصوص آینده نظام سلطنتی انگلیس است و تأکید دارد که این نظام یادآور ستم‌هایی است که پادشاهان انگلیس بر مردم روا داشته‌اند. نتایج یک نظرسنجی نشان می‌دهد که بیشتر اعضای دومین حزب سیاسی انگلیس (کارگر) هم مخالف نظام سلطنتی در این کشور هستند و از خواندن سرود ملی انگلیس در تمجید از ملکه الیزابت خجالت می‌کشند. تحقیقات موسسه نظرسنجی «یوگوو» (YouGov) حاکی است که فقط ۱۵ درصد اعضای این حزب به تاریخ انگلیس مفتخر و ۴۳ درصد دیگر از تاریخ استعمارگری آن شرمنده و سرافکنده هستند. بر همین اساس ۶۲ درصد خواستار براندازی نظام سلطنتی و استقرار نظام جمهوری هستند.

* منابع در دفتر روزنامه موجود است.