مقایسه‌ای خواندنی از شیوه مصرف حامل‌های انرژی در ایران و  سایرکشورهای جهان

امام جمعه اردبیل در سخنانی به مقایسه‌ای خواندنی از شیوه مصرف حامل‌های انرژی در ایران و برخی کشورهای جهان پرداخت.

کد خبر: ۲۵۷۹۷۱

تاریخ: ۲۴ دی ۱۴۰۱ - ۲۱:۵۴

آیت‌الله عاملی در خطبه‌های نماز جمعه این هفته اردبیل با تشریح شرایط قیمت‌های حامل‌های انرژی در کشورهای منطقه تصریح کرد: آیا می‌دانید که همین الان در ترکیه شب‌ها در خانه چراغ روشن نمی‌کنند بلکه از نور تلویزیون استفاده می‌کنند؟ آنها برق دارند اما روشن نمی‌کنند چون برق بسیار گران است یک متمول و پولدار اردبیلی می‌گفت اخیراً در استانبول به منزل پسرم رفته بودم دیدم پسرم وارد حمام شد ولی سریعاً بیرون آمد گفتم تو در اردبیل حمام که می‌روی به این زودی‌ها خارج نمی‌شوی! چرا این‌جا فوراً خارج شدی؟ گفت پدر! این‌جا آب گرم یک نرخ دارد آب سرد یک نرخ دارد برق یک نرخ دارد این‌جا سهل انگاری در مصرف آب و گاز نمی‌شود کرد.

آیت‌الله عاملی افزود: یک تاجر ترک می‌گفت ما با گاز سه اجاق گاز خانگی شما ایرانی‌ها در ترکیه کارخانه راه می‌اندازیم! یک تاجر چینی در بندرعباس گفت ما گاز را به کارخانه می‌بریم نه خانه، شما اشتباه کردید گاز را به خانه‌ها بردید روسیه بزرگ‌ترین کشور گازدار با موتور خانه مرکزی گرمایش شهرها را تامین می‌کند در هیچ خانه‌ای گاز وجود ندارد در هلند در شب‌ها خانه‌ها با شمع روشن می‌شود با اینکه هلند یک کشور ثروتمند و کوچک است اما قیمت برق را پایین نمی‌آورد اگر ایران باشد می‌گویند دولت برای همه ما شام غریبان درست کرده است! اما آنها این‌گونه فکر نمی‌کنند چون می‌خواهند ثروت کشور خودشان را حفظ کنند. اخیراً در اخبار آمده بود که یک دولت اروپایی برای کاهش مصرف انرژی شارژ تلفن همراه و استفاده از وسایل برقی شخصی مثل کتری برقی را در ادارات ممنوع کرد.

نماینده ولی‌فقیه در استان اردبیل اضافه کرد: وزیر کشاورزی اسبق ایران می‌گوید در سال ۵۴ برای ادامه تحصیل به آمریکا رفتم آن زمان جرالد فورد رئیس‌جمهور آمریکا بود و در محل کار خود با پالتو نشسته بود تا درجه شوفاژ را از ۱۵ به ۲۴ تغییر ندهد! من خودم در زمستان به هلند رفتم منزل میزبان سرد بود و شوفاژ کار می‌کرد اما حرارت آن کافی نبود از میزبان خواستم درجه حرارت آن را بالا ببرید گفت درجه حرارت شوفاژ فقط در ایران دست مردم است این‌جا دست دولت است و دولت هلند دمای بدن ملت خود را با ۲۳ درجه تنظیم کرده است! در پاییز در مسکو بودم گفتم شوفاژ را روشن کنید گفتند شوفاژ این‌جا دست دولت است و دولت می‌گوید الان با لباس گرم می‌توانید خود را گرم کنید هنوز زمان روشن کردن شوفاژ نیست!

وی ادامه داد: معاون پارلمانی رئیس‌جمهور سابق ایران می‌گفت در اردیبهشت مهمان ریاست‌جمهوری اوکراین بودیم، ما را در مهمانسرای ریاست جمهوری جای دادند هوا خیلی سرد بود و شوفاژ خاموش، تقاضا کردیم که شوفاژ را روشن کنید گفتند شوفاژ در اول اردیبهشت در کل کشور خاموش شد شما باید با لباس گرم خود را گرم کنید!

رئیس‌ شورای فرهنگ عمومی استان اردبیل با تاکید بر لزوم صرفه‌جویی در منابع انرژی خاطرنشان کرد: آیا می‌دانید به دلیل تعرفه‌های تخفیفی ایران جزو هفت کشوری است که بیشترین میزان استخراج رمزارز جهان در آن صورت می‌گیرد این عین اظهارات یک مسئول بلندپایه وزارت نیروی ایران است.

روش غربی‌ها برای مقابله با زمستان سخت

در همین حال، کشورهای اروپایی با وقوع جنگ اوکراین در 24 فوریه سال گذشته میلادی و تحریم گازی روسیه علیه اتحادیه اروپا، ناچار به صرفه‌جویی در مصرف گاز در بخش‌های مختلف از جمله بخش خانگی شدند و در این بین کلیدواژه «زمستان سخت اروپا» در رسانه‌های خارجی متولد شد.

به گزارش فارس‌، مردم اروپا در سال 2022 حداقل 20 تا 30 درصد نسبت به سال‌های گذشته مجبور به صرفه‌جویی در مصرف گاز شده‌اند، موضوعی که نه فقط برای یک روز و یک هفته، بلکه برای یک سال در اروپا رقم خورده است و هنوز هم ادامه دارد؛ آن هم با وجود دمای معتدل در روزهای زمستانی.

پیش‌تر bruegel در گزارشی عنوان کرده بود که خسارت اروپا در مواجهه با زمستان سخت فقط برای پوشش هزینه‌های قبوض انرژی مردم بیش از 1000 میلیارد دلار بوده است. یا مثلا در آلمان این خسارت معادل 440 میلیارد دلار معادل 12 درصد تولید ناخالص داخلی این کشور است.

12 تدبیر دولت فرانسه

برای مصرف بهینه گاز خانگی

برای مثال دولت فرانسه برنامه مفصلی را برای صرفه‌جویی در مصرف انرژی ذیل طرح «هوشمندی انرژی» در نظر گرفته است. این طرح با هدف مصرف کمتر انرژی و بهبود بهره‌وری انرژی در خانوارها، مشاغل، ساختمان‌ها و حمل‌ونقل و مردم انجام می‌شود که دستورالعمل‌های آن عبارتند از:

از خانواده‌ها خواسته می‌شود در فصول سرد سال دما را در اتاق‌های اصلی به 19 درجه سانتی‌گراد و در اتاق‌های خواب تا 17 درجه کاهش دهند و اگر بیش از سه روز در خانه نیستند، دمای خانه را به 8 درجه سانتی‌گراد برسانند، همچنین دمای مناسب برای آبگرمکن‌ها 55 درجه باشد.

در صورت امکان شروع استفاده از وسایل گرمایشی در ابتدای فصل سرد را 15 روز به تعویق بیندازند و همچنین پایان استفاده از وسایل گرمایشی در انتهای فصل سرد را 15 روز زودتر عملی کنند.

مدیران اجازه دارند در ادارات استفاده از آب گرم به جز موارد ضروری را ممنوع کنند و دمای 19 درجه برای ادارات نیز باید اعمال شود.

کارمندان در ساعات کاری مجبور خواهند بود برای صرفه‌جویی در مصرف گاز آهسته‌تر و با حداکثر سرعت 110 کیلومتر در ساعت به جای 130 کیلومتر در ساعت رانندگی کنند که باعث کاهش 20 درصدی در مصرف سوخت می‌شود.

از مقامات دولتی خواسته شده است که برای سفرهای کمتر از چهار ساعت به جای هواپیما با قطار سفر کنند.

ادارات و موسسات برای کاهش مصرف سوخت و انرژی به دورکاری تشویق شدند.

مصرف برق مربوط به روشنایی عمومی کاهش یابد چرا که به طور متوسط 30 درصد از هزینۀ برق یک جامعه مربوط به همین مورد است که با خاموش کردن چراغ‌های عمومی در زمان‌های خاص، کاهش شدت نور و تغییر نورپردازی به لامپ‌های LED با کنترل خودکار منجر به صرفه‌جویی انرژی 40 تا 80 درصدی با بازگشت سرمایه 4 تا 6 سال می‌شود.

دمای سالن‌های ورزشی 2 درجه و دمای آب استخرها 1 درجۀ سانتی‌گراد کاهش یابد.

خاموش کردن روشنایی داخلی ساختمان‌های اداری به محض خالی ماندن، کاهش روشنایی بیرون ساختمان به ویژه تبلیغات و خاموش کردن آن حداکثر تا ساعت 1 بامداد، کنترل گرمایش، تهویه و حتی کاهش سفرهای گروهی و حذف موارد غیر ضروری باید انجام بگیرد.

باشگاه‌های ورزشی از جمله فوتبال باید متعهد شوند برای مسابقاتی که در روز برگزار می‌شوند، زمان روشنایی قبل و بعد مسابقه را 50 درصد و برای مسابقاتی که در عصر برگزار می‌شوند این زمان را 30 درصد کاهش دهند.

پاداش هوشیاری برای ترویج صرفه‌جویی در انرژی و کاهش قبوض باید اجرایی شود. خانوارهایی که مصرف انرژی خود را کنترل می‌کنند می‌توانند در قبض گاز و برق پاداش دریافت کنند و چندین شرکت انرژی متعهد به ارائه این پیشنهاد هستند.

درخشش برج ایفل نیز از ساعت 11:45 شب متوقف خواهد شد و تبلیغات عظیم مد ولباس برندهای لوکس نیز باید خاموش شوند.

توصیه‌های وزیر نفت به مردم

اما برخلاف اروپا، زمستان ایران با وجود پیک سرمای بی‌سابقه در کشور هزینه چندانی را در پی نخواهد داشت و فقط ممکن است برای برخی شهرهای شمالی کشور با افت فشار گاز مواجه باشیم.

طبق محاسبات، کل هزینه ایران در مواجهه با زمستان حدود 10 میلیارد دلار است درحالی که طبق گزارش بروگل، خسارت اروپا فقط در حوزه پرداخت قبوض 1000 میلیارد دلار است که در این محاسبات هزینه تعطیلی گسترده صنایع و واردات LNG گران قیمت و غیره آورده نشده است.

با در نظر گرفتن جمعیت ایران و اروپا، میزان سرانه ضرر اقتصادی بحران گاز در اروپا و ایران به ترتیب 1666 و 176 دلار به ازای هر نفر است که نشان می‌دهد خسارت اروپا 10 برابر ایران است.

اما با هجوم سرمای بی‌سابقه در کشور ضروری است که مردم برای چند روز (و نه مثل اروپا یک سال) در مصرف بهینه گاز بسیار بیشتر اهتمام کنند و البته همیشه ‌نسبت به هدررفت این منبع خدادادی حساسیت به خرج دهند.

جواد اوجی وزیر نفت برای گذر از زمستان بدون قطعی گاز و برق سه توصیه ساده به مردم ایران کرده است که در صورت رعایت آن می‌توان با کمترین هزینه از زمستان عبور کرد؛ اول اینکه «مردم دمای خانه را بین ۱۸ تا ۱۹ درجه نگه‌ دارند و این دما بیش از حد نیاز افزایش پیدا نکند»، دوم اینکه «مردم لطف کنند بعد از خروج از خانه و هنگامی که در خانه تشریف ندارند وسایل گرمایشی را خاموش کنند» و سوم اینکه «‌‌مردم در فصل زمستان لباس نسبتا گرمی را در خانه بپوشند تا مجبور به افزایش زیاد دمای خانه نباشند.»

ضرورت صرفه‌جویی همگانی در مصرف گاز

برای کمک به هم‌وطنان شمالی

در واقع با ورود سرمای بی‌سابقه در کشور، در حال حاضر مصرف گاز خانگی به حدود 700 میلیون متر مکعب در روز رسیده درحالی که تولید گاز کشورمان 850 میلیون متر مکعب در روز است؛ اما چرا مسئولان در این چند روز، مردم را جدی‌تر به مصرف بهینه گاز تشویق می‌کنند؟ زیرا با مصرف بی‌سابقه گاز در بخش خانگی، شبکه گاز کشور توانایی انتقال گاز از جنوب (میادین گازی ایران) به استان‌های شمالی و شمال شرقی کشور را ندارد نه اینکه کمبود گاز جدی وجود داشته باشد. به زبان ساده، گاز تولیدی از جنوب برای رسیدن به شمال باید از برخی کلانشهرها مثل تهران عبور کند، ولی در تهران بخش زیادی از این گاز در صورت رعایت‌نکردن صرفه‌جویی بلعیده می‌شود و این موضوع سبب کاهش فشار شبکه در شمال و شمال شرق کشور شده است.

تاکنون بخشی از گاز استان‌های شمالی و شمال شرق کشور از طریق سوآپ گاز ترکمنستان تأمین می‌شد، بدین ترتیب که ما گاز صادراتی‌ ترکمنستان را در سرخس‌ تحویل می‌گرفتیم و در آستارا تحویل می‌دادیم که این موضوع موجب تقویت فشار شبکه می‌شد اما با وقوع سرمای زیاد در ترکمنستان و توقف سوآپ گاز این کشور و قطعی گاز حتی در پایتخت این کشور، ما در استان‌های شمالی با افت فشار گاز مواجه شدیم.

افت فشار در برخی استان‌ها

مسلم رحمانی مدیر امور گازرسانی شرکت ملی گاز ایران با اشاره به لزوم مصرف بهینه گاز در پایتخت کشور گفت: مصرف گاز در تهران به روزانه 125 میلیون متر مکعب در روز رسیده است که رقم بالایی است و گازرسانی به سایر استان‌های شمالی و شمال شرقی را با مشکل مواجه می‌کند و سبب افت فشار گاز می‌شود.

در نتیجه به نظر می‌رسد تنها راهکار پیش‌ِرو برای گذر از پیک سرما در ایران، این است که مردم کشور به خصوص در کلانشهرها برای چند روز به مصرف بهینه گاز توجه جدی کنند.

انجام کارهای ساده‌ای مثل 1- تنظیم دمای خانه روی 18 تا 21 درجه، 2-گرم کردن یک یا چند اتاق و نه تمام خانه 3- پوشیدن لباس گرم در منزل، 4- بستن درز در و پنجره‌ها برای جلوگیری از هدررفت گرما، 5- خاموش کردن وسایل گرمایشی اضافی 6- روشن نگذاشتن بخاری هنگام خروج از خانه و غیره؛ آن هم فقط برای چند روز موجب می‌شود که گازررسانی به هم‌وطنان ما در استان‌های شمالی به خوبی صورت بگیرد و گاز مورد نیاز آنها تامین شود.

فارغ از جناح‌بندی‌های سیاسی، کشور در یک هفته پیش‌ِ رو به یک صرفه‌جویی همگانی به عنوان یک امر ملی نیاز دارد که ان‌شاءالله رقم خواهد خورد.