حقيقت «توحيد» در كلام حضرت زهرا(س)

کد خبر: ۲۵۷۷۶۱

تاریخ: ۲۱ دی ۱۴۰۱ - ۱۹:۲۵

در خطابه معروفى كه وجود مقدس صدّيقه كبرى‏ فاطمه زهرا(س) در مسجد پيغمبر(ص)در محضر جماعت مهاجر و انصار و خليفه وقت براى احقاق حقوق خودش ايراد فرمود...

بعد از شكر و سپاس از ذات پروردگار، شهادت به توحيد را با اين تعبير بيان مى‏كند:

«أشهد أن لا اله الا الله، كلمة جعل الاخلاص تأويلها و ضمن القلوب موصولها و أنار فى الفكر معقولها»

شاهدم -در- جمله اول است؛ مى ‏فرمايد: من شهادت مى‏دهم به يگانگى خدا، من اين كلمه‏ لا اله الّا اللَّه‏ را به زبان خود جارى مىكنم، اين حقيقت را اعتقاد دارم، ولى اين كلمه‌، كلمه ‏اى است كه‏: جعل الاخلاص تأويلها يعنى مآل و بازگشت و حقيقت اين كلمه، مرحله تحقق و واقعيت اين كلمه، اخلاص است.

اين اخلاص‌، همان توحيد عملى است.

حضرت زهرا در شهادت دادنِ خودش دارد فكر خودش را مىگويد، اعتقاد خودش را بيان مى‏ كند، توحيد نظرى را بيان مى‏كند؛ ولى براى اينكه بفهماند در اسلام توحيد نظرى از توحيد عملى جدا نيست بلكه كمال توحيد نظرى در توحيد عملى است، با اين تعبير بيان مىكند: «كلمة جعل الاخلاص تأويلها»

تأويل در اصطلاح قرآن يعنى مآل؛ آن چيزى كه بازگشت و نهايت و بلكه كنه و حقيقت شى‏ء اوست.

اين جمله مى‏ رساند كه از نظر اسلام توحيد اگر صرفاً توحيد نظرى باشد يعنى در مرحله فكر و نظر بماند، به مرحله عمل نرسد، در مرحله ‌انديشيدن متوقف بشود و در مرحله بودن و زيستن انسان تحقق پيدا نكند، اين توحيد، توحيد حقيقى و واقعى نيست.

توحيد اسلام‌، طرحى است براى پياده شدن در وجود انسان؛«خدا در ‌انديشه» براى «خدا در زندگى» است، یعنى مقدمه‏اى است براى «خدا در زندگى».

*مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى، ج‏30، ص: 300-299- با تلخیص و ویرایش