هشدار پیامبر(ص) نسبت به خطر فقر فکری و سطحی‌نگری امت

کد خبر: ۲۵۷۴۲۶

تاریخ: ۱۷ دی ۱۴۰۱ - ۲۰:۱۵

هر وقت جاهل‌ها و نادان‌ها و بىخبرها، مظهر قدس و تقوا شناخته شوند و مردم آنها را سمبل مسلمان عملى بدانند، وسيله خوبى به دست زيرك‌هاى منفعت‌پرست مى‏‌افتد.
اين زيرك‌ها‌، همواره آنها را آلت مقاصد خويش قرار مى‏ دهند و از وجود آنها سدى محكم‌، جلو افكار مصلحان واقعى مى‌سازند.
بسيار ديده شده است كه عناصر ضد اسلامى رسماً از اين وسيله استفاده كرده‏‌اند، يعنى نيروى خود اسلام را عليه اسلام به كار‌ انداخته‌‏اند. آرى اگر توده مردم جاهل و بىخبر باشند، منافقان از سنگر خود اسلام استفاده مى‏نمايند.
رسول اكرم (صلی الله علیه و آله) فرمود:«انّى ما اخافُ عَلى امَّتِىَ الْفَقْرَ وَ لكِنْ اخافُ عَلَيْهِمْ سوءَ التَّدْبيرِ»‌، (عوالي اللئالي‌، جلد۴‌، صفحه۳۹ ) من از هجوم فقر و تنگدستى بر امت خودم بيمناك نيستم‌، آنچه از آن بر امتم بيمناكم كج‌انديشى است. آنچه فقر فكرى بر امتم وارد مى‏كند، فقر اقتصادى وارد نمى‏كند.(1)
پيغمبر اكرم از- طرفی- راجع به خطر نفاق شديداً اظهار نگرانى مى‏كند، از طرف ديگر راجع به اينكه امتش- فقر فکری داشته -و تجزيه و تحليل نداشته باشند و در مسائل غور نكنند اظهار نگرانى مى‏ كند. چه جمله عالى و بزرگى! مى‏ فرمود كه من بر امت خودم از ناحيه فقر اقتصادى بيم ندارم، فقر امت من را از پا در نمى‏ آورد ولى از يك چيز ديگر بر امت خودم بيمناكم و آن كج فكرى، بدفكرى، بد‌انديشگى، جهل و نادانى- است- اگر مردم مسلمان، روشن‏‌بينى، دوربينى، آينده‏ بينى، عمق‏ بينى و ژرف‌بينى را از دست بدهند و ظاهربين بشوند آن وقت است كه براى اسلام خطر پيدا مى‌شود.
از دیدگاه پیامبر اکرم اگر امت اسلامی از غناى ‌انديشه برخوردار باشد ثروت نیز به‌دنبالش- مى ‏آيد اما ولو ثروتشان از دنيا بگذرد- مثل ثروت امروز كشورهاى اسلامى كه همين نفت بزرگ‌ترين منبع ثروت دنياست و بيشترش در كشورهاى اسلامى است- ولى فقر‌انديشه داشته باشند فايده‏اى به حالشان ندارد. حالا اگر- هر- دو خطر با هم پيدا بشود يعنى از يك طرف منافق‌ها، بى‏‌دين‌هاى متظاهر زيرك، متظاهرها و رياكارها و مدلّس‌ها پيدا بشوند و از طرف ديگر مردم‌، جاهل و نادان باشند‌، آنها اينها را ابزار خودشان قرار مى‏ دهند.(2)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى (جاذبه و دافعه على(ع))، ج‏16، صص: 335-334، با تلخیص و ویرایش جزئی.
2. مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى(پانزده گفتار)؛ ج‏25؛ ص191 و صص 214-213، با تلخیص و ویرایش جزئی.