تسهیل ازدواج آسان جوانان و رفع موانع پیش‌رو (بخش نخست)

مشـاوره و تدبیـر ضرورت‌های زنـدگی مشترک

کد خبر: ۲۵۷۲۵۳

تاریخ: ۱۴ دی ۱۴۰۱ - ۱۸:۱۸

امیرحسین بسطامی

ازدواج جوانان بی‌تردید یکی از مهم‌ترین و بنیادی‌ترین دغدغه‌های یک جامعه اسلامی است. در واقع یکی از مسائلی است که تأثیرات آن را می‌توان در عرصه‌های مهم یک جامعه مشاهده کرد. براین‌اساس ازدواج جوانان باید اهمیت ویژه‌ای در سیاست‌گذاری‌های دولت‌ها داشته باشد. پیمان ازدواج به دلیل مشکلات گوناگون جامعه مورد بی‌توجهی قرار گرفته است. این مشکلات می‌تواند اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و یا خانوادگی باشد. امروزه اغلب از هزینه‌های سنگین ازدواج نگران‌اند. شاید یکی از عوامل ترس از ازدواج همین مسئله نیز هست.

ازدواج از مهم‌ترین نیازها و خواسته‌های جوانان است که امروزه با مشکلات اقتصادی و معیشتی به یک آرزو بدل شده است، اما بخشی از گره‌های ازدواج غیراقتصادی بوده و باید با تأمل در مسائل روان‌شناسی و باورمندی به ارکان خانواده حل شوند.

در این گزارش به بررسی موانع ازدواج که بر سر راه جوانان وجود دارد، خواهیم پرداخت و این موضوع را از منظرهای گوناگون موردتوجه قرار خواهیم داد. پس اگر نسبت به مسئله ازدواج جوانان دغدغه‌مند هستید با ما تا پایان گزارش همراه باشید.

چالش‌های فکری ازدواج جوانان

مشکلات ازدواج جوانان ابعاد گوناگونی دارد. حل این مشکلات در گرو بهره‌مندی از دانش روان‌شناسی و تجربیات بالینی فراوان است. مشکلات ازدواج در جوانان فراتر از مشکلات اقتصادی جور نبودن آنها به لحاظ شخصیتی است. عدم بینش در این مورد عواقب ناگواری در پی خواهد داشت. باید در مورد رایج‌ترین ناکامی‌ها و مشکلات ازدواج جوانان تحقیقات همه‌جانبه‌ای صورت بگیرد. مشاوره خانواده و مشاوره ازدواج می‌تواند در ردیف‌کاری مهمی برای حل مشکلات ازدواج جوانان قرار گیرد.

سمانه حیدرنیا یک روان‌شناس خانواده درباره مشکلات ازدواج جوانان برایمان توضیح می‌دهد: «دختران و پسران امروزه بیشتر از عواقبِ از هم پاشیدن زندگی مشترک و مسئولیت‌های آن می‌ترسند. فارغ از مشکلات معیشتی و اقتصادی که در جامعه وجود دارد در بحث هزینه‌ها و چگونگی حل مسائل مالی بین نسل جدید اختلافات جدی وجود دارد.»

وی تصریح می‌کند:«زوجین امروزه وارد زندگی مشترک می‌شوند، اما کمتر اهمیتی به شناخت خصوصیات یکدیگر می‌دهند. معضل دیگر اینکه امروزه در ازدواج جوانان اهداف مشترک تقلیل پیدا کرده است. بدون اهداف مشترک زندگی مشترک محلی از اعراب ندارد ».

جوانان باید به این پرسش پاسخ دهند که آیا طرف مقابل را آن‌گونه که هست می‌توانند بپذیرند؟

گاهی اوقات افراد توقعات متفاوتی از یک زندگی مشترک دارند. تعریف ازدواج در ذهن آنها با اختلافات عمیقی روبه‌روست.

توقعاتی که افراد از شریک زندگی خود دارند گاهی بسیار متناقض با نظر شریک زندگی‌شان است.

ضرورت مشاوره ازدواج جوانان

مشاوره ازدواج جوانان با هنجارهای رو به تغییر جامعه بسیار ضروری است.

علیرضا پازوکی یک مشاور ازدواج درباره ضرورت مشاوره قبل ازدواج می‌گوید: «یکی از فاکتورهایی که می‌تواند یک زندگی مشترک را تضمین کند، مشاوره ازدواج جوانان است. زمانی که شما مهم‌ترین تصمیم زندگی خود را می‌گیرید. قطعاً مشاوره امری مقتضی است. زندگی مشترک یک‌عمر تعهد به فردی است که در تمام زمینه‌ها با شما شریک است. متأسفانه در مشاوره ازدواج جوانان، با زوج‌هایی مواجه هستیم که نمی‌دانند در آینده با چه چالش‌هایی روبه‌رو خواهند شد؟ غافلگیرشدن در آینده زندگی مشترک عواقب ناخوشایندی دارد، زیرا زمانی که شما آمادگی برای کاری ندارید، اصولاً از پذیرش مسئولیت آن طفره خواهید رفت و از یافتن راه‌حل نیز ناامید می‌شوید. مسائل مهمی باید در ازدواج جوانان موردتوجه قرار گیرد.»

این مشاور ازدواج در ادامه می‌گوید: «مشاوره ازدواج باید به کسانی که قصد تشکیل زندگی را دارند فرق بین شیفتگی و عشق حقیقی را گوشزد کند. دلبستگی بیش از حد مانع از این می‌شود که جوانان نسبت به تفاوت مهم این دو بینش پیدا کنند. اما واقعاً شیفتگی با عشق تفاوتی دارد؟ جواب مثبت است. اولی موقتی است و یا شاید یک جاذبه باشد، اما عشق حالت رضایت‌بخش روحی دارد. این حالت رضایت‌بخش هم ارضاکننده است و هم دوام و پایایی دارد. مشاور باید به جوانان یادآوری کند که هنگام بروز تنش و اختلاف شیفتگی کم‌رنگ خواهد شد.»

دلایل تأخیر ازدواج جوانان

تأخیر ازدواج جوانان اثراتِ غیرقابل‌انکاری از جهات مختلف برای جامعه به همراه خواهد داشت. امروزه همه درباره این صحبت می‌کنند که باید کاری در این مورد انجام داد. اما واقعاً چاره کار کجاست؟ صحبت‌ کردن در مورد جنبه‌های مثبت تشکیل زندگی مشترک خوب است. رابطه‌ای که بر مبنای اعتماد، تعهد و شناخت شکل گیرد با خود ثبات به همراه می‌آورد، در چنین رابطه‌ای رضایت هر دو طرف فراهم آورده می‌شود و همچنین ظرفیت تحمل یکدیگر گسترش می‌یابد.

پازوکی مشاور ازدواج ضمن بیان مطالب بالا در ادامه می‌گوید: «ازدواج جوانان هنگامی که با مشاوره درست همراه شود مطمئن پیش می‌رود. حال به این فکر کنید که اوضاع در خارج از زندگی زناشویی خوب پیش نمی‌رود. بر فرض مثال یکی از شرکای زندگی کار خود را از دست بدهد یا مشکل دیگری برایش پیش بیاید. این‌جا جو روانی مثبت زندگی مشترک به کمک زوجین خواهد آمد. این حالت می‌تواند آرامش‌بخش باشد و موجبات راحتی زوجین تأمین گردد. در حقیقت حس تکیه‌کردن به فردی که شما را بی‌قیدوشرط می‌پذیرد و دوست دارد، بسیار حس لذت‌بخشی است و از تنش‌های زندگی بیرون از خانواده می‌کاهد. با این توصیفات تأخیر ازدواج جوانان آسیب‌های گوناگونی دارد.»

انگیزه‌ ازدواج جوانان

انگیزه‌های ازدواج جوانان با اهداف آنها همپوشانی بسیاری دارد. افرادی هستند که هدف آنها صرفا تشکیل خانواده و بچه دار شدن است. شاید فرد دیگری به دنبال امنیت در رابطه‌ای مطمئن است. فرد دیگری ممکن است از تنها ماندن بترسد. انگیزه‌های ازدواج در جوانان هر چه باشد باید اولا با آگاهی کامل صورت بگیرد. باید با انگیزه‌ها و اهداف شریک زندگی آنها همخوانی داشته باشد. همان‌گونه که ذکر شد یکی از مشکلات ازدواج جوانان همین ناهمخوانی اهداف زوجین است. زندگی صمیمانه با شریک زندگیتان مستلزم اتخاذ تصمیمات مشترک است. ازدواج موفق زمانی تضمین می‌شود که این تصمیمات با همفکری دو طرف رابطه باشد.

زوجین باید از نظرات، دیدگاه‌ها، علایق و همچنین بی‌میلی‌های شریک زندگیشان مطلع باشند. در نظر نگرفتن همین فاکتور‌های ذکر شده مهم‌ترین مانع ازدواج جوانان است. مشاوره ازدواج باید از فشارهای روانی زوجین بکاهد. فشار‌هایی که قابلیت این را دارد که براحتی آرامش آنها را در هم بشکند. این فشار‌های روانی به هیچ وجه نباید نادیده گرفته شود، زیرا احساس ارزشمندی زوجین را سرکوب می‌کند.

هنگام خواستگاری

به یاد داشته باشید که هیچ قانون و تبصره خاصی برای تقاضای ازدواج وجود ندارد. فقط باید هر آنچه که برای طرف مقابل شما و خودتان مهم و حیاتی است در نظر بگیرید. به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی کنید که فرد مورد علاقه شما این لحظات را با عنوان خاطرات شیرین در ذهن خود ثبت کند. مهم‌ترین نکته همین است که شما و شریک آینده زندگیتان از روز خواستگاری به خوبی و خوشی یاد کنید؛ نه اینکه جلسه‌ای صرفا بر پایه مباحث مالی ازدواج باشد.

اگر می‌خواهید با یک نظر مثبت روبه‌رو شوید پس حواستان به موقعیت و زمان تقاضای ازدواج خود باشد. زمانی را انتخاب کنید که هم شما و هم طرف مقابل تمرکز کافی برای تصمیم‌گیری و انتخاب داشته باشید.  از آنجایی‌که پیشنهاد ازدواج در سرتاسر جهان متفاوت است، پس به نظرات و آداب‌ورسوم طرف مقابل خود احترام بگذارید. ممکن است از شما انتظار داشته باشند روش خواستگاری رفتن شما کاملاً مطابق با آداب‌ورسوم آنها باشد. اگر در موردنظر و عقیده خانواده او از نحوه خواستگاری‌کردن اطلاعاتی ندارید پس حتماً از طرف مقابل خود در مورد آداب‌ورسوم خانوادگی آنها سؤال کنید و مطابق با نظرش پیش بروید. گاهی ممکن است در خواستگاری یا هنگام پیشنهاد دادن با سؤالاتی از سمت فرد موردعلاقه خود مواجه شوید.

همان‌طور که در بالا گفته شد پیشنهاد ازدواج دادن به معنای زانوزدن و بله گفتن سریع نیست. پس در مواجهه با سؤالات طرف مقابل استرس نگیرید. صادقانه و با آرامش تمام به سؤالات پاسخ مناسب بدهید. این حق دختر یا پسر است که قبل از پذیرش پیشنهاد ازدواج، بخواهند کامل شما را بشناسند و از ویژگی‌های اخلاقی و رفتاری شما آگاه باشند. اینکه فرد راست‌گو، بااخلاق، دست و دلباز و ... هستید و یا اینکه با یک فرد بداخلاق، دروغگو و ... رو‌به‌رو هستید. پس دختر حق دارد قبل از بله گفتن شما را بشناسد و این کار تنها با پرسیدن سؤالاتی که در ذهن خود دارد میسر می‌شود.

لباسی را انتخاب کنید که ظاهر شما را زیبا کرده و نشان‌دهنده شخصیت شما باشد. اگر به خواستگاری می‌روید بهترین گزینه تیپ‌های رسمی و ساده است.

مهم این است که لباس‌های شما از نظر وجود تمیزی بررسی شود. اینکه طرف مقابل به‌ظاهر و لباس‌هایش اهمیت می‌دهد، همچنین به شما هم اصرار می‌کند به‌ظاهر خود اهمیت بدهید و مرتب باشید، نشان از این نیست که شما ازدواج با فرد وسواسی را در پیش دارید. ظاهر مرتب نشان از شخصیت بالای شماست پس به آن اهمیت بدهید.

داشتن استرس و اضطراب هنگام خواستگاری رفتن تا حدودی طبیعی است. همه افراد این احساسات را تجربه می‌کنند، اما اجازه ندهید استرس و نگرانی‌ها بیش از‌اندازه شود. گاهی آنچه که شما تصور می‌کنید نمی‌شود و همه کارها طبق برنامه پیش نمی‌رود، خود را از پیش آماده کنید. اگر انتخاب خود را کاملاً بررسی کرده‌اید و می‌دانید که راه درستی را در پیش گرفته‌اید، پس دیگر نگران نباشید.

یک کارشناس روانشناسی می‌گوید:« درباره آینده با هم بودنتان و اهداف زندگی مشترک باهم صحبت کنید. اگر طرف مقابلتان نظر منفی نسبت به پیشنهاد شما نداشت، پس حالا وقت آن رسیده است که به‌صورت کامل و جدی در مورد زندگی مشترک و اهدافی که در زندگی دارید صحبت کنید. اینکه با شریک زندگی خود روراست باشید، بسیار مهم و ضروری است. در مورد همه مسائل حتی کوچک‌ترین جزئیات نیز با یکدیگر صحبت کنید. مثلاً در مورد مکانی که برای زندگی انتخاب کرده‌اید، دامنه ارتباط با دوستان و خانواده، سرکار رفتن یا نرفتن زن و ... در مورد تمام مسائلی که برای شما مهم است در خواستگاری خود صحبت کنید. تا کاملاً مطمئن شوید آماده ازدواج هستید. آیا می‌توانید با او یک زندگی مشترک عالی را بسازید یا خیر؟»

برنامه‌ریزی برای جشن ازدواج

در برنامه‌های خود یک جشن کوچک را قرار بدهید. انتخاب این جشن کاملاً بستگی به نظرات شما و خانواده و همچنین فرد موردعلاقه شما و خانواده او دارد. اگر بله را از همسر آینده خود گرفتید، پس به دنبال برنامه‌ریزی برای یک جشن عقد باشید. از نظرات خانواده‌ها و کارهایی که شما و همسرتان را شاد می‌کند استفاده کنید. مهم این است که به شما و شریک زندگی‌تان خوش بگذرد و بهترین لحظات زندگی خود را داشته باشید.

ازدواج یک تصمیم بسیار مهم و حیاتی در زندگی اشخاص است. ابتدا سعی کنید یک انتخاب مناسب خود برای ازدواج داشته باشید. ملاک‌ها و ویژگی‌ها و خصوصیات اخلاقی خود را در نظر بگیرید. سپس به دنبال شریک زندگی باشید که بتواند پاسخ مناسبی به نیازها و انتظارات شما از زندگی بدهد.

برعکس شما نیز بتوانید نیمه گمشده خوبی برای او باشید و زندگی‌اش را تکمیل کنید. اگر می‌خواهید بهترین انتخاب را در ازدواج خود داشته باشید، حتماً از مشاوره خانواده کمک بگیرید.

بهنام راسخ متأهل، اهل شیراز و دارای 2 فرزند دختر، مجردها را به ازدواج ترغیب می‌کند. از نظر ایشان زندگی مجردی معنا و مفهومی ندارد. شرایط و اخلاقیات زن و مرد مکمل هم هستند، به‌شرطی که آنها هم طبقه باشند. در این صورت ازدواج بسیار لذت‌بخش خواهد بود. او به آقایان توصیه می‌کند که شرایط روحی و اخلاقی خانم‌ها را در نظر داشته باشند و از تعصبات نابخردانه دوری کنند و بدانند که خانم‌ها تشنه محبت و دوست داشته شدن هستند. به خانم‌ها هم سفارش می‌کند که در مواجهه با ناملایمات زندگی زناشویی از خودگذشتگی و انعطاف نشان دهند و رازدار باشند.