روان‌شناسی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی نمادی از وحدت حوزه و دانشگاه

کد خبر: ۲۴۷۹۶۱

تاریخ: ۳۱ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۹:۰۴

فاطمه جوادزاده

روانشناسی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی به عنوان یک مکتب در کنار سایر مکاتب روانشناسی بسان نهالی نوپا با قوت و شتاب در کشورهای مختلف دنیا از جمله کشور ایران در حال رشد و بالندگی است. شاهد این ادعا محصولات علمی اعم از مقالات و کتاب‌ها و انجمن‌های علمی با این محتوا در سراسر دنیا می‌باشد. در ایران نیز روان‌شناسی اسلامی می‌تواند به گونه‌ای دیدگاه امام خمینی(ره) در طرح ایده وحدت حوزه و دانشگاه را در عمل نشان دهد و ثمرات کاربردی آن در عرصۀ روان درمانی و مشاوره، می‌تواند شیرینی این وحدت را به مذاق اهل علم و نیز افراد جامعه بچشاند. چنان‌که طی سال‌های اخیر پژوهش‌های نظری و عملی دقیق و قابل توجهی در این زمینه انجام شده و سنجه‌ها و بسته‌های مشاوره‌ای و روان درمانی متعددی مبتنی بر دین تولید شده است و البته در صورت تداوم این مسیر، ان شاءالله نهال روان شناسی اسلامی تبدیل به درختی تنومند خواهد شد.

به نظر می‌رسد حرکت و شکوفایی روان شناسی اسلامی و کاربرد آن در سطوح مختلف عملیاتی، نیاز به همدلی و هم افزایی روزافزون حوزه و دانشگاه دارد تا در یک فضای آرام و بدون سوءتفاهم و تنش تکامل یابد. علاوه‌بر آن‌، مدعیان روان شناسی اسلامی همیشه بر این تأکید دارند که پرداختن به این موضوع به معنای کنار گذاشتن پیشرفت‌های علمی در روان شناسی غربی نیست و همانند یک مکتب در کنار سایر مکاتب روان شناسی نقش ایفا می‌کند.

به این ترتیب با توجه به ضرورت همدلی و همنوایی دانشگاه و حوزه، طرح مسائلی همچون سپردن اعطای مجوز مشاوره با رویکرد دینی و اسلامی به حوزه علمیه، نه تنها می‌تواند نوعی تفرقه، شکاف یا خط‌کشی را دامن بزند بلکه در اذهان عموم افراد از جمله روان شناسان و مشاوران با گرایش‌های مختلف علمی و فکری، انواع سوءتفاهم‌ها و منفی نگری‌هایی را ایجاد می‌کند که طی روزهای گذشته از طرف اساتید و فعالان عرصۀ روانشناسی و مشاوره شاهد بوده ایم که از آن جمله شائبه ایجاد رانت برای قشر خاصی از جامعه بوده است. متأسفانه این طرح، با ایجاد بدبینی در روان شناسان دانشگاهی نسبت به مسئولان و تحصیل کنندگان حوزوی، مانعی بر سر راه پیشرفت روان شناسی اسلامی خواهد بود که قطعاً متخصصان روان شناسی اسلامی موافق آن نیستند.

اعطای پروانه و مجوز مشاوره و روان درمانی، به دلایل کاملاً منطقی و علمی به سازمان نظام روان شناسی و مشاوره که در این مسئولیت فراتر از همه مراکز دانشگاهی و آموزشی از جمله حوزه‌های علمیه است سپرده شده و به نظر می‌رسد اگر ارائه دهندگان این طرح و نیز سایر مشاوران و روان درمانگران برخاسته از دانشگاه و حوزه علمیه، اشکالاتی به سیستم موجود در سازمان نظام روان شناسی و مشاوره دارند، همّت و اراده بر رفع این اشکالات تمرکز یابد. انتظار می‌رود انتخابات بموقع و با رعایت ضوابط و قوانین صحیح، منطقی و عادلانه در سازمان نظام روان شناسی انجام شود، همچنین اعطای شماره نظام و پروانه فعالیت حرفه‌ای بر اساس صلاحیت علمی، اخلاقی و سلامت روان در تقاضاکنندگان صورت گیرد به اضافه اینکه سازمان ضوابط دقیق علمی و فرهنگی برای مراکز مشاوره تدوین کند و با قدرت اجرای این ضوابط را در تمام استان‌ها پیگیری نماید.

یکی از نکات مورد توجه، کمیسیون روان شناسی و مشاوره اسلامی است که اخیراً در سازمان نظام روان شناسی و مشاوره شکل گرفته است. این کمیسیون تنها با استفاده از دیدگاه‌ها و متخصصان دانشگاهی و حوزوی در این عرصه و برنامه‌ریزی دقیق و عملیاتی می‌تواند به رشد و بالندگی این عرصه کمک کند؛ در غیر این صورت تشکیل آن اقدام سودمندی نخواهد بود. امیدواریم با حسن نظر متولیان امر و عزم و ارادۀ جدّی ایشان، سازمان نظام روان شناسی و مشاوره بتواند جایگاه و اهمیتی که شایستۀ آن است پیدا کند و وظایف مقرر خود را به انجام

رساند.