علت زنده ماندن نهضت امام حسین(ع)

کد خبر: ۲۴۷۲۱۱

تاریخ: ۲۱ مرداد ۱۴۰۱ - ۲۰:۱۸

در بین عوامل سه‌گانه پیدایش نهضت عاشورا: امتناع از بیعت، دعوت کوفیان و امر به معروف و نهی از منکر‌، عامل امر به معروف و نهى از منكر تفاوت عظيم با دو عامل دیگر دارد؛ چون در عامل بيعت، تقاضا از طرف دشمن است، يعنى در زمينه يك تقاضاى نامشروع و نارواست.لذا امام در مقابل اين تقاضا «نه» مى‏گويد، امتناع مى‌ورزد و نمى‌‏پذيرد.
نسبت به عامل دوم نیز باید گفت دعوت کوفیان‌، امام را در مقابل دشمن قرار داد اما اگر عامل سوم را كه امر به معروف و نهى از منكر است در نظر بگيريم... اين خود امام است كه در برابر آنها قرار مى‏گيرد و در واقع فساد اوضاع، شيوع بدي‌ها و منكرات و به تعبير خود امام حلال شدن حرام‌ها و حرام شدن حلال‌ها و بالاخره مشاهده وضع نابسامان و فاسد اجتماع، امام را در برابر آنها قرار مى‏دهد و وادار به قيام مى‏كند.
اين عامل ارزش بسيار بسيار بيشترى از دو عامل ديگر به نهضت حسينى مى‏دهد.
به موجب همين عامل است كه اين نهضت شايستگى پيدا كرده است كه براى هميشه زنده بماند، براى هميشه يادآورى شود و آموزنده باشد؛ يك درس جاويدان و يك نهضت بى‌نظير در دنيا باشد. البته همه عوامل سه‌گانه آموزنده هستند ولى اين عامل‌، آموزندگى بيشترى دارد، زيرا نه متكى به دعوت است و نه متكى به تقاضاى بيعت؛
يعنى اگر دعوتى از امام نمى‏شد، حسين بن على(ع) به موجب قانون امر به معروف و نهى از منكر نهضت مى‏كرد. اگر هم تقاضاى بيعت از او نمى‏كردند، باز ساكت نمى‌نشست.
روى همين جهت، ارزش قيام امام بر حسب اين عامل خيلى بالا مى‏رود و اين درس شكل ديگرى به خود مى‏گيرد، حساب ديگرى باز مى‏كند و عمده سبب و علتى كه به اين نهضت آن شايستگى را داده است كه براى هميشه در پيشانى تاريخ بدرخشد، براى هميشه زنده بماند، يك درس جاويدان و يك نهضت بى‏‌نظير در دنيا باشد همين جهت است، اين عامل ارزش نهضت را بسيار بالا مى‏برد و به همين دليل ما بايد امر به معروف و نهى از منكر را از نظر اسلام بشناسيم كه اين چه اصلى است؟
اين چيست كه آنچنان اصالت و قدرت دارد و آنچنان از نظر اسلام اهميت دارد كه مردى مانند حسين بن على(ع) را وادار مى‏كند كه در راه خودش جان خويش را از دست بدهد، خون خود را بريزد، خون عزيزان خود را بريزد، خون ياران خود را بريزد و تن به فاجعه‌اى بدهد كه واقعاً در دنيا كم‌نظير است.
آن وقت ما بعد از هزار و سيصد سال در مقابل امام بايستيم و اين‏طور گواهى بدهيم:
«اشْهَدُ انَّكَ قَدْ اقَمْتَ الصَّلاهًَْ وَ آتَيْتَ الزَّكاهًَْ و امَرْتَ بِالْمَعْروفِ وَ نَهَيْتَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ جاهَدْتَ فِى اللهِ حَقَّ جِهادِهِ حَتّى اتَاكَ الْيَقينُ»، (گواهى مى‌دهم كه تو نماز را بپا داشتى و زكات را پرداختى و امر به معروف‌ و نهى از منكر کردی و خدا را خالصانه عبادت كردى و در راه خدا به نحو شايسته به جهاد برخاستى‌ تا مرگ تو را دربرگرفت).
* مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى
(حماسه حسينى(1 و 2))، ج‏17، صص: 231-229 - و ص 214 - با تلخیص و ویرایش