به بهانه سالروز تأسیس «جهاد دانشگاهی»

تبلور دانشگاهیانِ مجاهد

کد خبر: ۲۴۶۸۱۶

تاریخ: ۱۱ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۹:۴۲

در فاصله سال‌های 1357 تا 1359، یعنی پس از پیروزی انقلاب تا وقوع انقلاب فرهنگی، فضای دانشگاه‌ها هنوز آن طورکه باید با شرایط دوران بعد از انقلاب هماهنگ و همسو نگشته بود. از این رو، امام خمینی(ره) فرمان انقلاب فرهنگی را صادر کردند. در پی صدور این فرمان، برای تحقق بخشیدن به اهداف انقلاب فرهنگی و ضرورت ایجاد تحول در دانشگاه‌ها، ستاد انقلاب فرهنگی تشکیل

شد.

این ستاد برای ایجاد بازوی اجرایی قوی برای سازماندهی و نظارت بر وضعیت مدیریت دانشگاه‌ها، شورایعالی جهاد دانشگاهی را تشکیل داد. این شورا نیز در شانزدهم مرداد ماه

سال 1359، جهاد دانشگاهی را تأسیس کرد و از آن روز، جهاد دانشگاهی زیر نظر ستاد انقلاب فرهنگی، و بعدها شورایعالی انقلاب فرهنگی فعال است.

براساس تعریفی که در اساسنامه جهاد دانشگاهی آمده، این نهاد پُلی میان دانشگاه و جامعه است. عمده‌ترین هدف جهاد دانشگاهی در حال حاضر، عینیت بخشیدن به آرمان‌های انقلاب اسلامی در سطح دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، تحقق اهداف انقلاب فرهنگی، گسترش گرایش دینی و مذهبی در بین دانشجویان، توسعه فناوری با بهره‌گیری از نیروهای متخصص داخلی برای حذف وابستگی‌های علمی/فرهنگی، و استقرار نظام آموزش عالی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی در سطح دانشگاه‌هاست.

طبق مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی و اساسنامه جهاد دانشگاهی، این سازمان نهادی است عمومی، غیردولتی و زیر نظر شورای عالی انقلاب فرهنگی که از لحاظ اداری دارای شخصیتی مستقل است.

در این اساسنامه، به وظایف جهاد دانشگاهی اشاره شده است که گسترش تحقیقات و شکوفایی استعدادها، توسعه امور فرهنگی، تبلیغ و ترویج فرهنگ و هنر اسلامی در برنامه‌ریزی برای قشر جوان، ایجاد امکانات نشر و تألیف، انجام تحقیقات کاربردی و توسعه‌ای، حمایت از دانشجویان و پژوهشگران جوان و توجه به اشتغال فارغ‌التحصیلان به عنوان مجموعه‌ای از وظایف جهاد دانشگاهی به چشم می‌خورد.

جهاد دانشگاهی در سه حوزه آموزشی، فرهنگی و پرورشی به صورت عمده فعالیت دارد که هر کدام از این حوزه‌ها، شاخه‌های متعددی دارند.

توجه به کتاب و کتابخوانی، یکی از سرفصل‌های مهم فعالیت‌های فرهنگی جهاد دانشگاهی است.

به این منظور، این نهاد از سال 1362، تولید و انتشار کتاب را با هدف‌های کمک به دانشجویان برای دستیابی به منابع علمی و ایجاد ارتباط با استادانی که آثار خود را از طریق امکانات جهاد دانشگاهی در اختیار جامعه دانشگاهی کشور قرار دهند، آغاز کرد. این نهاد به منظور پُر کردن خلأ موجود در زمینه تولید کتاب، به تشکیل گروه‌های آموزشی پرداخت و با توجه به نیازهای دانشجویان و پیشنهادهای استادان و محققان به تألیف و ترجمه کتاب‌های درسی دانشگاهی پرداخت.

نقد کتاب، یکی از برنامه‌های جهاد دانشگاهی در دانشگاه‌هاست و واحدهای جهاد در دانشگاه‌ها، نقد و بررسی کتاب را به طور مرتب در دستور کار خود قرار داده‌اند. این واحدها، با برپایی جلسه‌هایی با استادانِ نویسنده و دعوت از نویسندگان کتاب‌ها و تشکیل میزگرد، به نقد و بررسی کتاب‌ها می‌پردازند. علت این کار هم این است که آنها معتقدند که دانشگاه محل بحث و پژوهش و نقد و نظر است و در غیر این صورت، تفاوتی میان دانشگاه و مقاطع تحصیلات عمومی نخواهد بود.

به نقل از پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه؛ جهاد دانشگاهی، محصول مستقیم انقلاب اسلامی ماست و هدف آن، پیشرفت مراکز علمی و گسترش کمّی و کیفی تحقیقات در دانشگاه‌هاست. این نهاد با اعتقاد به اینکه تحقیقات، پشتوانه و اساس توسعه و رشد فناوری ملی است، گسترش تحقیقات و شکوفایی استعدادها را در سطح جامعه، در سرلوحه برنامه‌های خود قرار داده است. حضرت امام خمینی(ره) دراین باره می‌فرماید: «مهم‌ترین عامل در کسب خودکفایی و باز‌سازی، توسعه مراکز علمی و تحقیقاتی، و تمرکز و هدایت امکانات و تشویق کامل و همه‌جانبه مخترعین و مکتشفین و نیروهای متعهد و متخصص است که شهامت مبارزه با جهل را دارند و از لاک نگرش انحصاری علم به شرق و غرب درآمده و نشان داده‌اند که می‌توانند کشور را روی پای خود نگه

دارند.»

مقام معظم رهبری، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، در مورد جهاد دانشگاهی فرموده‌اند: «مجموعه شما [جهاد دانشگاهی] یک حرفی زد که بحمدالله این حرف، امروز تقریباً در کشور ثابت شده است.

جهاد دانشگاهی از اول خواست بگوید که نیروهای مؤمن، حزب‌اللهی، انقلابی و کمر بستگان

انقلاب آنچنان که دشمن می‌خواهد وانمود کند، عبارت نیستند از یک عده مردمی که از دانش، معرفت، تخصص و تجربه تهی هستند.»

هم چنین ایشان در جای دیگری فرموده‌اند: «تاکنون، کارنامه درخشان جهاد دانشگاهی نیز بیانگر آن است که این نهاد، تجلی گاه تعهد و فرهنگ ناب در محیط‌های علمی بوده است و نام جهاد، همواره با تبلور فرهنگ، معنویت و حفظ اصول و ارزش‌های متعالی، عجین بوده است.»