ضرورت تکریم بازنشستگان و خانواده در آموزه‌های اسلامی (بخش دوم)

دمیدن نور امید به خانه با احترام به بزرگ‌ترها

کد خبر: ۲۴۶۵۷۱

تاریخ: ۰۸ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۹:۱۷

خانواده به‌عنوان هسته اولیه و بنیان تشکیل جامعه سعادتمند از نقش محوری در جامعه اسلامی برخوردار است و همواره از سوی بزرگان دین بر استحکام و سلامت آن تأکید شده است. بازنشستگان نیز به منزله یکی از ارکان مهم جامعه و سازمان و نیز پیونددهنده خانواده در این ‌بین از جایگاه و منزلت خاصی برخوردار هستند و احترام به این قشر از جامعه و نکوداشت ایشان سعادت، سلامت، تداوم و انسجام یک اجتماع و جامعه را به دنبال دارد. نیروهای بازنشسته به منزله سرمایه بی‌بدیل و ارزشمندی هستند که با تکیه‌ بر علم و دانش و تعالی سجایای اخلاقی نه‌تنها موجب پیشرفت مجموعه خود، بلکه تأثیرگذار در تحول، توسعه و رونق کشور گردیده‌اند. هرگونه تکریم و بزرگداشت مقام و منزلت بازنشستگان، موجب تزریق امید به فعالان امروز جامعه کار می‌شود.

حجت‌الاسلام‌ و المسلمین رئیسی رئیس‌جمهور با بیان اینکه دولت با رعایت عقلانیت در تصمیم‌گیری‌ها خود را مکلف به اجرای عدالت می‌داند، گفت: «چنان‌که پیش ‌از این هم ‌بارها اعلام شده، دولت به طور کامل در جریان مسائل اقتصادی جامعه و معیشت اقشار مختلف از جمله بازنشستگان قرار دارد و توجه به این مسئله حیاتی و تلاش برای بهبود آن، لحظه‌ای از اولویت‌های این‌جانب خارج نشده است.»

وی با تاکید بر اینکه بررسی موضوع حقوق بازنشستگان در مسیرهای کارشناسی قرار دارد، بخش‌های مرتبط با این موضوع را مکلف کرد که هر چه سریع‌تر تصمیمات مؤثر و منطبق با قانون و به نفع معیشت بازنشستگان، در مسیر ابلاغ و اجرا قرار گیرد.

تکریم والدین و ورود به بهشت

سعید بن مسیّب- یکی از یاران پیامبر اکرم (ص)- نقل می‌کند: «همراه رسول خدا (ص) بودیم. بر فراز کوهی رفتیم. از آنجا دره‌ای در چشم‌انداز ما قرار داشت. آنجا نگاهم به جوانی افتاد که به چراندن گوسفندان و به شبانی مشغول بود. از جوانی‌اش خوشم آمد. به پیامبر (ص) گفتم: یا رسول‌الله (ص)، چه جوانی! کاش جوانیِ این فرد، در راه خدا صرف می‌شد.»

رسول خدا (ص) فرمود: «چه می‌دانی؟ شاید در راه خدا صرف می‌کند و تو نمی‌دانی؟»

پیامبر (ص) آن جوان را صدا کرد و از وی پرسید: «ای جوان! آیا کسی را داری که به او رسیدگی کنی و خرجش را بدهی و تحت تکفّل تو باشد؟»

گفت: «آری.» حضرت پرسید: «او کیست؟» گفت: «مادرم.»

رسول خدا (ص) فرمود: «خوب است. برو مواظب او باش که بهشت زیر پای مادر است.» (میزان‌الحکمه، ج10، ص712)

عبادت دانستنِ این خدمت، منّت نگذاشتن، آن را وظیفه دانستن، سبب می‌شود که چنین عملی انسان را به خدا و بهشت برساند. تا می‌توان راه بهشت در پیش گرفت و با جلب رضای والدین، رضایت خدا را خرید، چرا روی‌آوردن به بی‌مهری نسبت به آنان و رنجاندنشان که عذاب خدا و سلب توفیق را در پی دارد و دل‌ها را می‌میراند، یأس می‌آفریند و حرمت بزرگان و حریم سالمندان شکسته می‌شود و خیمه عفاف، تیره و بی‌فروغ می‌شود.

احترام به بزرگ‌ترها در فرهنگ ایرانی- اسلامی

وقتی همه پای حرف‌های پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌هایمان می‌نشستیم، همه آنها از روزگارانی حرف می‌زنند که احترام به بزرگ‌تر یک اصل اساسی بوده و رعایت ‌نکردن احترام به آنها، گناه بزرگی محسوب می‌شد که بعدها فرد باید تاوان آن را پس بدهد.

به همین خاطر والدین تلاش زیادی برای تربیت صحیح فرزندان خودکرده و آنها را مطابق با الگوها و معیارهای تربیتی خود پرورش می‌دادند، اما با گسترده‌تر شدن روابط اجتماعی، وضعیت تربیتی کودکان تغییری اساسی کرد.

دکتر هوشمند رضایی، جامعه‌شناس در این باره می‌گوید: «با گسترده‌تر شدن ارتباطات اجتماعی- رسانه‌ای، کودکان دیگر از شیوه تربیتی قدیم برخوردار نیستند. در عصر جدید، عصر ارتباطات، هر کودکی همزمان چند شیوه تربیتی دریافت می‌کند. او نه‌تنها والدین خود را به‌عنوان الگو بلکه مجری‌های تلویزیونی، شخصیت‌های کارتونی و... را نیز الگوی تربیتی قرار داده و از آنها نقش می‌پذیرد. متأسفانه در جامعه ارتباطی و رسانه‌ای ما موضوعات و برنامه‌های کمتری پیرامون ارتباط و احترام به بزرگ‌ترها دیده می‌شود و برنامه‌های رادیو و تلویزیونی کمتری دراین‌ارتباط ساخته می‌شود.»

وی ادامه می‌دهد: «کودکان عصر جدید جامعه ما تنها در اعیاد یا مراسم خاص از طریق برنامه‌های تلویزیونی توصیه می‌شوند تا با پدربزرگ و مادربزرگ و سایر بزرگ‌ترهایشان دیدار داشته باشند. گذشته از آن، تولیدات فرهنگی مختص کودکان نیز ‌اندک بوده و بیشتر ما از محصولات سایر فرهنگ‌ها استفاده می‌کنیم.

این محصولات تلویزیونی و به‌ویژه کارتون‌ها نیز موضوعاتی تخیلی و خارج از مباحث رفتاری و اجتماعی خاص فرهنگ ما داشته و ازاین‌رو معیارهای اخلاقی و رفتار اجتماعی مورد حساسیت جامعه ما را رواج نمی‌دهد؛ بنابراین باید ابتدا بازنگری کلی به رفتارها و برنامه‌ها داشته باشیم و بعد ذهنیات و شیوه تفکری کودکان، نوجوانان و جوانان را مورد تجزیه ‌و تحلیل قرار دهیم.»

این جامعه‌شناس در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «احترام به بزرگ‌ترها همیشه به‌عنوان یک خرده فرهنگ غالب در جامعه ما حاکم بوده است. این خرده فرهنگ نه‌تنها یک اصل تشریفاتی نیست، بلکه خانواده‌های ایرانی عمیقاً به آن اعتقاد دارند و هرگز احترام ظاهری کودکان در برابر بزرگ‌ترها را نمی‌پسندند.»

جامعه به حضور و نشاط بازنشستگان

بیش از گذشته نیاز دارد

آیین اختتامیه «چهارمین جشنواره ورزشی بازنشستگان استان تهران» با تجلیل از نفرات برتر رشته‌های انفرادی و گروهی و با حضور مدیرعامل و مدیران صندوق بازنشستگی کشوری و ورزشکاران بازنشسته برگزار شد.

دکتر محمد اسکندری مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری، با تاکید بر اهمیت ورزش در زندگی بازنشستگان می‌گوید: «پرداختن به ورزش به‌ویژه ورزش همگانی در زندگی بازنشستگان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و ایجاد نشاط در جامعه بازنشستگی از سیاست‌های مهم صندوق بازنشستگی است.»

اسکندری اظهار می‌دارد: «یکی از روش‌های ایجاد نشاط، همین دورهمی‌ها، با هم بودن‌ها و فعالیت‌های خانوادگی است. باید بازنشستگان را در کنار هم و در کنار فرزندان و نوه‌ها بیشتر جمع کنیم.»

وی تصریح می‌کند: «تأکید صندوق بازنشستگی، اجرای برنامه‌ها و طرح‌هایی است که نقش خانواده به‌ طور ویژه در آنها دیده شود.»

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری ادامه می‌دهد: «در همین راستا پیشنهاد می‌کنیم اگر وضعیت کرونا و آلودگی ناشی از ریزگردها اجازه دهد، بازنشستگانی که قصد شرکت در پیاده‌روی اربعین را دارند بهتر است با فرزندان و نوه‌ها در این اجتماع بزرگ شرکت کنند و صندوق بازنشستگی هم سعی می‌کند برنامه مناسبی برای آن مراسم بزرگ و خدمت به این عزیزان فراهم کند.»

اسکندری با تأکید بر اینکه گسست بین‌نسلی باید در کشورمان کاهش یابد، می‌گوید: «منش‌ها، شیوه‌های زندگی، اخلاق و مرام نسل‌های گذشته که به ما هم به ارث رسیده باید به نسل‌های آینده منتقل شود.»

وی گسست بین‌نسلی را یکی از عوامل ایجاد آسیب‌های اجتماعی و روانی و کاهش نشاط در جامعه عنوان کرده و می‌افزاید: «مشکلات اقتصادی در کشورمان وجود دارد، اما نباید مسائل دیگر از جمله گسست بین‌نسلی به این مشکلات دامن بزند.»

وی تصریح می‌کند: «خانه‌های امید یکی از روش‌های ایجاد دورهمی‌ها و جمع‌شدن بازنشستگان کنار هم و ترویج نشاط و پویایی در جامعه بازنشستگی است و صندوق بازنشستگی نیز در حال ایجاد تغییراتی در ساختار و شیوه مدیریتی آن است.»

اسکندری ادامه می‌دهد: «افزایش توجه مسئولان دولتی به بازنشستگان می‌تواند به بهبود زندگی و معیشت این عزیزان کمک کند و امیدواریم که بتوانیم شاهد بهبود در سفره بازنشستگان نیز باشیم.»

وی می‌افزاید: «صندوق بازنشستگی به سهم خود تلاش‌های زیادی برای ایجاد بهبود زندگی بازنشستگان انجام داده و امیدواریم سایرین نیز سهم خود را با پرداخت اعتبارات بیشتر به صندوق ادا کنند.»

اسکندری با قدردانی از دست‌اندرکاران برگزاری همایش پیاده‌روی و جشنواره ورزشی بازنشستگان کشوری و تلاش ورزشکاران بازنشسته در این رویداد ورزشی، اظهار می‌دارد: «باید این روحیه و تلاش بازنشستگان ورزشکار و نفرات برتر در کنار تقدیر مرسوم، در جامعه بازنشستگان ترویج و فرهنگ‌‌سازی شود.»

مدیرعامل صندوق بازنشستگی کشوری تاکید می‌کند: «خلاف آنچه درباره بازنشستگی مطرح است، بازنشستگی به معنای نشستن و تنهایی نیست؛ بلکه زمان بلند شدن و حضور بیشتر در جامعه است و جامعه ما به این روحیه و حضور، بیش از گذشته نیاز دارد.»

در ادامه آیین تجلیل از نفرات برتر چهارمین جشنواره ورزشی بازنشستگان کشوری، محمود مرتضایی‌فرد، مدیرکل فرهنگی و اجتماعی صندوق بازنشستگی کشوری در سخنانی اظهار می‌دارد: «خوشحالیم که پس از دو سال بالاخره شاهد گرد هم آمدن و حضور پرشور بازنشستگان عزیز هستیم.»

مرتضایی فرد می‌گوید: «بیش از ۴ هزار نفر از بازنشستگان در سراسر کشور در رشته‌های ورزشی مختلف به رقابت پرداختند که قرار است نفرات برتر، در آینده نزدیک به‌صورت ملی نیز به رقابت بپردازند.»

پیگیر خدمات‌رسانی به بازنشستگان هستیم

احمد‌هادی زاهدی وفا سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با بیان اینکه به برکت انقلاب اسلامی امید به زندگی از ۵۵ به ۷۶.۲ سال ارتقا یافته است، می‌گوید: «این افزایش ۲۰ساله امید به زندگی دستاورد بزرگی است که تکلیفی را برای مجریان و قانون‌گذاران ایجاد می‌کند.»

وی می‌افزاید: «در سال ۵۵ حدود ۳ درصد جمعیت در گروه سنی سالمندان بودند. در سال ۹۰ این رقم به ۸ درصد و در سال ۱۴۰۴ به ۱۰ درصد خواهد رسید.»

سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، طبقه پیشکسوتان را مستحق‌ترین گروه برای دریافت خدمات متناسب با سن خود می‌داند. وی یکی از مشکلات خدمات بهداشتی را برای این گروه سنی نظام ارجاع دانسته و تأکید می‌کند که اشکالات موجود در این زمینه باید رفع شود.

زاهدی وفا با اشاره به وضعیت صندوق‌های بازنشستگی اظهار می‌دارد: «بخشی از سهام صندوق‌های بازنشستگی متعلق به بازنشستگان است؛ تأمین حدود ۸۰ درصد منابع صندوق برعهده دولت است. از هر طرحی در این زمینه و برای افزایش سهم صندوق در تأمین منابع استقبال خواهیم کرد. یکی از اشکالاتی که در قانون‌گذاری مشاهده می‌شود این است که در احکام بودجه به دنبال منابعی باشیم که حتماً تأمین شدنی باشند، گاهی قوانینی تصویب می‌شود که چون بودجه‌ آن دیده نشده عملیاتی نمی‌شوند.»

وی ادامه می‌دهد: «سیاست‌های کلی ابلاغی تأمین اجتماعی و برنامه هفتم توسعه و اصلاح وضعیت صندوق‌ها در دست طراحی و تدوین است.»

سرپرست وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با اشاره به اینکه پیگیر خدمات‌رسانی به بازنشستگان هستیم، می‌گوید: «وزارت رفاه متکفل بحث یارانه‌هاست. یک قسمت از کار ما در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان به این موضوع برمی‌گردد که سازمان هدفمندی باید تغییرات ترکیب‌بندی خانوارها را به ما اعلام کنند. این اطلاعات از دولت گذشته به‌روز نشده بود. یک روایت این است که از سال ۹۳ و روایت دیگر این که از سال ۹۹ به‌روزرسانی انجام نشده بود.»

وی با اشاره به برخی مشکلات در ترکیب‌بندی خانوار در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان و انجام «وسع‌‌سنجی‌ها» می‌گوید: «وزارت رفاه بر اساس اطلاعات موجود، وسع‌سنجی را انجام می‌دهد ما تلاش کردیم طی یکی دو ماه گذشته مجدد وسع‌سنجی انجام دهیم اما این یک فرآیند رو به تکامل است و اگر مردم اعتراض و مشکلی دارند، اطلاعات خود را اصلاح و اعلام کنند تا بتوانیم روی آن اقدام کنیم.»

زاهدی وفا در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «کسانی که اعتراض دارند می‌توانند با شماره ۶۳۶۹ تماس برقرار کنند و یا از طریق سایتی که در روزهای آینده اعلام می‌شود موارد خود را ثبت کنند. امید است بتوانیم در این دولت خبرهای خوشی برای خانه‌دار شدن بازنشستگان داشته باشیم.»