راه‌آهن رشت - آستارا/اولویت اتصال کریدور شمال- جنوب

کد خبر: ۲۴۶۲۳۸

تاریخ: ۰۳ مرداد ۱۴۰۱ - ۱۹:۵۳

روسیه برای اتصال ریلی به ایران پنج راه دارد که شامل مرزهای سرخس و اینچه‌برون، مسیر دریای خزر، راه‌آهن رشت- آستارا و مرز جلفاست اما اولویت اتصال کریدور شمال جنوب از نظر کارشناسان، راه‌آهن رشت– آستاراست.
روابط اقتصادی-سیاسی ایران و روسیه در حال افزایش است، در همین راستا بود که برنامه‌ریزی برای حذف تدریجی دلار از مبادلات اقتصادی دو کشور و خنثی‌‌سازی پایه‌های تحریم‌‌ ایران و روسیه با ‌پیمان پولی دوجانبه در دستور کار قرار گرفت و 28 تیر بود که نماد معاملاتی جفت ارز ریال- روبل در بازار متشکل ارزی ایران ‌در بانک مرکزی گشایش یافت‌.
رئیس‌‌جمهور روسیه‌ طی سفر اخیر خود به دیدار رهبر معظم انقلاب رفت که یکی از مواردی که مورد تأکید دو طرف قرار گرفت، موضوع توسعه ترانزیت بین ایران و روسیه و فعال‌‌سازی کریدور شمال-جنوب بود.
‌در این دیدار، رهبر معظم انقلاب در بخشی از سخنانشان‌ با تأیید سخنان رئیس‌جمهور روسیه درباره ضرورت راه‌اندازی خط‌آهن رشت- آستارا، این کار را موجب تکمیل خطِ حمل ونقلِ شمال- جنوب و به نفع هر دو کشور دانستند. بنابراین گزارش‌ تکمیل خطِ حمل ونقلِ شمال- جنوب  و راه‌‌اندازی خط‌آهن رشت- آستارا که مورد تأکید رهبر انقلاب نیز قرار گرفته است، تأثیرات بسزایی در توسعه ترانزیت دو کشور ایران و روسیه دارد.
ایران و روسیه به کریدور شمال- جنوب نیازمندند که البته نوع این نیاز متفاوت است. ایران به عنوان یک انتفاع اقتصادی و ارتقای جایگاه ژئوپلیتیکی خود به این کریدور نگاه می‌کند ولی نیاز روسیه، حیاتی است به طوری که اگر شریان‌های این کشور به سمت اروپا و دیگر نقاط جهان مسدود شود، تنها راه تنفس روسیه برای دسترسی به بسیاری از مناطق جهان ایران خواهد بود.
دو هفته قبل نیز قطار روسیه- هند از شرق دریای خزر در مسیر تمام ریلی حرکت کرد و از مرز سرخس وارد کشور شد تا به بندر شهید رجایی برسد. اتفاقی که برای اولین بار رخ داد و یک قطار روسی بدون جایگزینی با قطارهای ایرانی در مرز ریلی سرخس، توانست وارد کشور شده و با عبور از شبکه ریلی ایران، تا بندر شهید رجایی برای جابه جایی کالاهای روسی به هند از مسیر دریا، سیر و حرکت داشته باشد.
تاکید بر تامین هزینه پروژه
رستم قاسمی؛ وزیر راه و شهر‌سازی با بیان اینکه ورود قطار روسیه- هند به کشورمان، راه‌اندازی کریدور شمال- جنوب را کلید زده، از سایر مسیرهای احتمالی برای استفاده از این کریدور ریلی همچون مرز ریلی اینچه برون به گرمسار و سپس بندر شهید رجایی و همچنین راه‌آهن آستارای آذربایجان- آستارای ایران و سپس جابه جایی با کامیون تا راه‌آهن رشت و دوباره ادامه مسیر با قطار تا بندر شهید رجایی تأکید کرد.
این در حالی است که او پیش از ورود قطار کانتینری ترانزیتی روسیه-هند به کشور، در مراسم ورود ۳۱۰ دستگاه ناوگان ریلی به کشور بر اهمیت تکمیل راه‌آهن رشت-آستارا تاکید کرده و با بیان اینکه ساخت راه‌آهن رشت-آستارا
یک میلیارد دلار هزینه دارد، گفته بود: «من به همکارانم گفته‌ام که شده ساختمان وزارت راه و شهر‌سازی را بفروشیم، باید هزینه ساخت راه‌آهن رشت-آستارا را تأمین کنیم.»
قرارگاه خاتم
راه‌آهن رشت-آستارا را می‌سازد
در همین ارتباط «محمد منجمی؛ مدیرکل ساخت و توسعه راه آن منطقه 2 کشور شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور در گفت وگو با خبرگزاری مهر درباره آخرین وضعیت راه‌آهن رشت-آستارا می‌گوید: «در حال حاضر این مسیر به طول ۱۶۰ و نیم کیلومتر در دو قطعه ۱۴۰ و ۱۰ کیلومتری زیر‌سازی و سپس ۱۶۰ کیلومتر آن رو‌سازی خواهد شد. قطعه آخر این مسیر را قرارگاه سازندگی خاتم‌الانبیا(ص) می‌سازد. فرآیند تحویل زمین به قرارگاه خاتم انجام شده و پیمانکار پروژه در حال تجهیز کارگاه است.»
او می‌افزاید: «۱۰ کیلومتر هم از سمت رشت به آستارا زیر‌سازی شده است؛ بنابراین ۱۴۰ کیلومتر زیر‌سازی و ۱۶۰ کیلومتر رو‌سازی مسیر باقی مانده که دنبال برگزاری مناقصه برای قطعه ۱۴۰ کیلومتری هستیم اما احتمالا کل مسیر را قرارگاه خاتم احداث خواهد کرد و البته سازمان برنامه و بودجه باید آن را تأیید کند.»
هزینه پروژه
به گفته مدیرکل ساخت و توسعه راه آن منطقه 2 کشور، قطعه ۱۴۰ کیلومتری پروژه حدود 11 هزار و 500 میلیارد تومان برآورد قیمت از سوی مشاور طرح در سال جاری دارد؛ ساخت قطعه ۱۱ و نیم کیلومتری انتهایی نیز که پیچیدگی‌های خاص خود را دارد، یکهزار و ۵۰ میلیارد تومان برآورد هزینه شده که ممکن است به این رقم، تعدیل‌های فصلی سازمان برنامه و بودجه هم وارد شود.
وی درباره پیش‌بینی میزان عبور بار از کریدور شمال-جنوب در صورت تکمیل راه‌آهن رشت-آستارا تصریح می‌کند: « بر اساس مطالعات مشاور پروژه، کریدور ریلی شمال-جنوب از کشورهای شمال اروپا، روسیه و منطقه قفقاز پیشنهاد عبور ترانزیتی هفت میلیون تن بار را خواهد داشت.»
کارشناسان هم بر اولویت راه‌آهن رشت – آستارا در مسیرهای ریلی کریدور شمال جنوب تاکید دارند. «سبحان نظری»؛ دبیر انجمن شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی در گفت‌وگو با خبرگزاری مهر درباره اولویت داشتن ساخت راه‌آهن رشت- آستارا اظهار کرد: «قطعه ریلی رشت- آستارا قطعاً اولویت برای بار ترانزیتی دارد و برای حمل بار داخلی، مسیرهای دیگری همچون اتصال چشمه‌های بار یا شرکت‌های بزرگ معدنی و فولادی به شبکه ریلی در اولویت هستند.»
چرایی اولویت راه‌آهن رشت- آستارا
«علی ضیایی»؛ کارشناس اقتصاد حمل‌ونقل و ترانزیت در گفت‌‌وگو با خبرگزاری فارس درباره دلائل اهمیت راه‌آهن رشت- آستارا در کریدور شمال جنوب می‌گوید: « ظرفیت تقاضای این کریدور طبق برآوردها بالای 30 میلیون تن تقاضای روسیه و کشورهای CIS و اوکراین است و این ظرفیت بیشتر هم خواهد شد. این کریدور فقط اقتصادی نیست بلکه راهبردی است. روسیه برای آنکه بتواند از طریق ریلی به ایران متصل شود پنج راه دارد که شامل مرز سرخس- ترکمنستان، اینچه‌برون، دریای خزر و راه‌آهن رشت- آستارا است؛ البته گزینه دیگری هم مطرح است که مرز جلفا نام دارد.»
‌ کارشناس اقتصاد حمل‌ونقل و ترانزیت تصریح می‌کند: «غرب خزر اصلی‌ترین گزینه ایران و روسیه برای کریدور شمال- جنوب است. بدان دلیل که اولاً غرب دریای خزر کشورهای واسط‌ کمتری دارد و دوم اینکه به لحاظ تمرکز جمعیت روسیه، مسیر کریدور ترانزیتی غرب خزر کوتاه‌تر است. این مسیر هزینه ترانزیت را کاهش می‌دهد.»