اخبار ویژه

کد خبر: ۲۴۶۲۳۵

تاریخ: ۰۲ مرداد ۱۴۰۱ - ۲۲:۱۱

آفتاب یزد: مصلحت ایران اقتصاد مقاومتی است نه بازگشت به برجام
یک روزنامه اصلاح‌طلب تاکید کرد: با توجه به بدعهدی ادامه‌دار آمریکا و عدم ارائه تضمین و همچنین تلاش موفق ایران برای مدیریت اقتصادی بدون برجام، صلاح نیست کشور دوباره به مسیر غیرقابل اعتماد برجام و وابستگی آن برگردد.
روزنامه آفتاب یزد در سرمقاله خود می‌نویسد: این فکر در ایران در حال تقویت شدن است که ما از برجام چه چیزی به دست خواهیم آورد؟ برفرض اگر برجام هم امضا شـود آیا منجر به تحول بزرگی در روابط اقتصادی ایران با کشورهای غربی خواهد شد؟
سیـد کمال خرازی، رئیس‌شورای راهبردی روابط خارجی بـه تلویزیون قطرى الجزيره پاسخ داده است که به نظر نمی‌رسد این‌گونه باشـد، چراکه کمپانیهای بـزرگ غربی ملاحظات دیگری با خود آمریکایی‌ها دارند و آمریکایی‌ها هم با تحریم‌های مختلفی که وضع کرده‌اند به آنها هشدار می‌دهند که اگر بخواهید به ایران نزدیک شوید روابطتان با ما به هم خواهد خورد؛ بنابراین به نظر نمی‌رسد با امضای برجام تحول بزرگ اقتصادی ایجاد شــود؛ بنابراین، این فکر در حال مطرح شدن است که هر چه بود، در همین مرحله بماند. در هر حال ما روندی را با عنوان روند اقتصاد مقاومتی در ایران آغاز کردیم؛ اگر هم برجام امضا شود گشایش‌های مختصری به وجود می‌آید، اما اثری که دارد این است که این روند را کند می‌کند. از عمر مدیریت بایدن هم که مدت چندان باقی نمانده است، دو سال آن رو به اتمام است و بعد هم به سرازیری پایان مدیریت ایشان می‌رسد.
وضعیت بایدن هم که در آمریکا خوب نیست و احتمالاً جمهوری‌خواهان روی کار خواهند آمد. با حضور آنها، احتمال اینکه آمریکا مجدداً از برجام خارج شود وجود دارد؛ بنابراین در دو سالی که باقی مانده است اگر اقدامی انجام دهیم که روند اقتصادی فعلی کشور کند شود و به هم بخورد و دوباره تلاطمی ایجاد شود، این سؤال جدی مطرح خواهد شد که حقیقتا مصلحت ایران در چیست!
بایدن در حالی به پادشاهی عربستان سفر کرد که قیمت‌های بنزین در ایالات متحده در نزدیکی رکوردهای تاریخی قرار دارد. اما به نظر می‌رسد عربستان سعودی و امارات متحده عربی توان تولید نفت بیشتری را ندارند و محدودیت‌های تولید نفت جدی هستند.
سفر بایدن به عربســتان قیمت نفت را 6 دلار گران‌تر کرد. اما درباره ایران باید گفت که طبق بررسی‌ها، مزایای اقتصادی برجام در موضوع سرمایه‌گذاری خارجی، بازرگانی خارجی و تجارت برای ایران کم‌اهمیت‌تر از قبل شده است.
در زمینه سرمایه‌گذاری خارجی آمریکا حاضر نیست تضمین بدهد. تناقضات در رفتار آمریکایی‌ها وجود دارد که مانع سرمایه‌گذاری خارجی و تجارت خارجی برای ایران می‌شود.
به دلیل وصف ذاتی و تحمیلی تضمین‌ناپذیری برجام و از آنجا که تولید نفت و گاز نیازمند سرمایه‌گذاری کلان و بازگشت اصل ســرمایه و سود در طی ۱۰ تا ۲۰ سال می‌باشد، برجام به وضوح در امر سرمایه‌گذاری خارجی جدی در توسعه میادین نفتی و تولید از آنها به کار نمی‌آید.
وندی شرمن؛ معاون وزیر امور خارجه آمریکا گفته که با احیای توافق هسته‌ای، تحریم‌های ایران لغو می‌شود؛ اقتصادشان را بهبود می‌بخشد و دوباره نفت‌شان را می‌فروشند. جهان به نفت آنها احتیاج دارد؛ بنابراین قیمت خوبی نصیبشان می‌شود. این در حالی است که فروش نفت، گاز و مشتقات آنها نیز کم یا بیش هم‌اکنون بدون برجام در کما، در حال انجام است.
ختم کلام اینکه ایران با شیفت پارادایم از «مذاکره برای لغو تحریم» به «دیپلماسی برای بی‌اثر کردن تحریم» به خوبی نشان داد که با توسعه روابط به‌ویژه با همسایگان و زدن منافع مشترک با بازیگران تجاری خرد و متوسط، سهمی بیشتر و بهتر از آنچه قرار بود از طریق برجام به آن دست پیدا کند، به دست خواهد آورد؛ اگر چه این مسئله هیچ گاه به معنای ترک میز مذاکره با تروئیکای اروپایی نبوده و نیست، اما باید این واقعیت را به درستی درک کرد که تا زمان «بی اثر شدن ابزار تحریم اقتصادی»، مذاکره قوی محقق نخواهد شد؛ کما اینکه مذاکرات اولیه برجام در لوزان و ژنو به پشتوانه دستاوردهای دانشمندان هسته‌ای کشور و رسیدن به سوخت ۲۰ درصد امکان‌پذیر شد.
واشنگتن با اعمال تحریم به بهانه‌های مختلف سعی در افزایش فشارها برای جلوگیری از شکوفایی اقتصاد ایران دارد. ایران به‌عنوان یک قدرت منطقه‌ای در حال رشد باید هژمونی آمریکا در منطقه را با کمترین وابستگی اقتصادش به اقتصاد کشورهای غیر همسو به چالش بکشد. «اقتصاد مقاومتی» استراتژی مورد تاکید مقام معظم رهبری برای تقویت اهرم اقتصادی در برابر این فشارها است. این راهکار با اتکای بیشتر به منابع داخلی سبب می‌شود اقتصاد ایران کمترین وابستگی را به تجارت با کشورهای غيرهمسو داشته باشد.

گزارش معاریو از آدم حساب نشدن نفتالی بنت
رسانه‌های صهیونیستی می‌گویند نفتالی بنت که بیش از یک سال نخست‌وزیری اسرائیل را در اختیار داشت، چنان از صحنه حذف شده که گویا هرگز وجود نداشته است.
روزنامه معاریو می‌نویسد: ایهود باراک، نخست‌وزیر اسبق، که از بازگشت بنیامین نتانیاهو به قدرت هراسان است، (در حالی که دهه گذشته مدت‌ها وزیر دفاع در دولتی به رهبری نتانیاهو بود) هفته گذشته در‌باره انتخابات پیش‌رو نوشته بود انتخابات نه بر سر «راهکار دو کشوری‌ است
(برپایی کشور مستقل فلسطین در همجواری اسرائیل)، نه بر سر جدایی دین از حکومت اسرائیلی، و نه حتی بر سر ایران، حماس یا حز‌ب‌الله. موضوع اصلی انتخابات این بار مبارزه اتحاد سیاسی بی‌بی‌ها-کاهانیست‌ها، و آخرالزمانی‌هاست که توطئه کرده تا بر قانون و قضای کشور مسلط شده، قوانین مورد نظر خود را تصویب کنند و محاکمه جاری علیه بنیامین نتانیاهو را لغو کنند. اما برای متوقف کردن این اتحاد و به امید نجات دموکراسی، تمامی مهره‌هایی که خود را سیاستمدارانی در قامت رهبران واقعی کشور قلمداد می‌کنند، صف کشیده‌اند.
اسحاق بن‌نر نویسنده معاریو می‌افزاید: نتانیاهو، کسی که در صدر ساختار دولت پیشین بود، اکنون با اتهامات فساد در حال محاکمه است و نظر به وضعش، هر کاری خواهد کرد تا به قدرت بازگردد حتی به بهای به آتش کشیدن اسرائیل.
اما در این میان، نفتالی بنت که یک سال و یک هفته نخست‌وزیری را در دست داشت، به قول رسانه‌های اسرائیل چنان از صحنه حذف شده که گویی هرگز وجود نداشته است. یائیر لاپید که تازه سه هفته است بر کرسی نخست‌وزیری، آن‌هم در یک دولت انتقالی تکیه زده، در روز به دست گرفتن این مقام، نفتالی بنت را «برادر و دوست عزیز» نامید و رسانه‌های اسرائیل زبان به تحسین گشودند که این‌گونه انتقال منظم امور از یک نخست‌وزیر به نخست‌وزیر بعدی «کمتر سابقه داشته است». اما همه دیدند که در کسری از ثانیه‌ پس از اعلام فروپاشی رسمی دولت بنت، لاپید به گونه‌ای رفتار کرد که بنت از صندلی کنست که جای نشستن نخست‌وزیر است، برخاست و لاپید بر آن تکیه زد. با این حال، چند روزی میان آن دو آرامش برقرار بود و بنت هنوز احساس می‌کرد که مرد شماره دوم دولتِ مضمحل است.
اما در روزی که جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا، وارد اسرائیل شد، بانوی افسری که اداره آیین استقبال را بر عهده داشت، در میان نگاه متعجب حاضران در فرودگاه نگذاشت که بنت همراه با جو بایدن، لاپید و اسحاق هرتزوگ، رئیس‌جمهور اسرائیل، وارد بخش سکوی استقبال شود.
بنت، که هنوز رسماً پست «نخست‌وزیری جایگزین» را در دست دارد، و از دستور لاپید در این زمینه آگاهی نداشت، باور نکرده بود که اجازه همراهی با بایدن از او گرفته شده و در لحظات اولیه شوکی که به او وارد شد، تلاش کرد کمی با آن بانوی افسر که جدیتش روشن بود، بیهوده بحث کند.
معاریو در ادامه نوشت: رسانه‌های اسرائیل، پیاپی تصاویر بنتِ سرگردان را در آن صحنه و سایر صحنه‌های روز استقبال از جو بایدن منتشر کرده و گفتند که او خود با درک وضعیتش، از حضور در بقیه مذاکرات و آیین‌های تدارک دیده شده برای جو بایدن خودداری کرد و در حالی که هنوز رسماً مسئول «پرونده ایران» است و موضوع ایران صدرنشین مذاکرات مقامات با رئیس‌جمهور آمریکا بود، از این نشست‌ها غیبت کرد و از رفتن به اقامتگاه ریاست جمهوری نیز برای شرکت در مراسمی خاص خودداری کرد. رسانه‌ها از دعواهای سخت میان مهره‌های تیم‌های بنت و لاپید خبر داده و می‌گویند که لاپید می‌خواست برای بنت روشن کند که نباید در اموری که دیگر در حیطه اختیارات او نیست، دخالت کند. این وضعیت عمدتاً به این دلیل برای بنت رخ داده که او با آگاهی از این‌که به احتمال قریب به یقین در انتخابات بعدی از ورود به مجلس هم بازخواهد ماند، از رهبری حزب «یامینا» کنار رفته و دو سه نفر باقی‌مانده در حزب او هم دچار آشفتگی شدید شده و برای بقای سیاسی خود نومیدانه به هر دری می‌کوبند. احزابی که ممکن بود روزی به آنها روی خوش نشان دهند، با وقوف به نیاز این افراد برای بقای سیاسی، حال آنها را گاه با تحقیر از خود می‌رانند.
بدترین وضعیت را آیلت شاکد دارد که بنت، رهبری حزب زهوارفته‌اش را به او سپرده است. شاکد که یکی از جاه ‌طلب‌ترین سیاستمداران اسرائیلی است و سال‌ها خود را لایق نخست‌وزیری دانسته و هنوز نیز در دولت انتقالی وزیر کشور با اختیارات زیاد است، فعلاً آینده‌ای مبهم‌تر از هر زمان دیگر در برابر خود دارد. گزارش روزنامه معاریو از وضعیت فلاکت بار بنت در حالی است که وی به هنگام حضور در سمت نخست‌وزیری، ایران را با وعده «مرگ با هزار جراحت چاقو» تهدید کرده بود!

مهار تورم حذف ارز ترجیحی در کنار حذف رانت و حمایت از تولید
روزنامه‌های اصلاح‌طلب با اشاره به کاهش 6/7 درصدی نرخ تورم تیرماه نسبت به ماه قبل می‌گویند این نشانه تخلیه از تورمی ناشی از حذف ارز ترجیحی است.
روزنامه اعتماد در این زمینه نوشت: نرخ رشد تورم ماهانه تيرماه امسال به 4/6 درصد رسيد كه نسبت به ماه قبل 7/6 واحد درصد كاهش داشته است. اين موضوع مي‌تواند به تخليه اثرات شوك تورمي حاصل از حذف ارز 4200 مرتبط باشد. با اينكه تورم ماهانه در تير ماه افت قابل ملاحظه‌اي پيدا كرده اما باز هم مقياس نقطه‌اي اين شاخص در بالاترين سطح قرار دارد.
به نظر مي‌رسد كه اثرات حذف ارز 4200 توماني در بخش زيادي از تورم سالانه ديده مي‌شود. چرا كه در ميان گروه‌هاي كالايي در تيرماه، تورم خوراكي‌ها پيشتاز است، اما به جاي گروه روغن‌ها و چربي‌ها، گوشت قرمز و گوشت ماكيان بيشترين تورم‌هاي ماهانه اين گروه را داشته‌اند كه اثرات حذف ارز ۴۲۰۰ را نمايان مي‌كند. پس از حذف ارز 4200 توماني، شوك بزرگ قيمتي تاثير خود را به ويژه در تورم خردادماه نشان داد و تورم نقطه‌اي را به بالاي ۵۰ درصد رساند. اما همچنان آثاري از اين شوك در ماه بعدي يعني تيرماه هم خودنمايي كرده است. حذف ارز ترجيحي باعث شده هزينه‌هاي اوليه برخي كالاها و خدمات افزايش پيدا كند و در نتيجه اين كالاها هم با تاخير يك پله افزايش قيمت داشته باشند. بنابراين انتظار مي‌رود از ماه بعد سطح تورم كالاهاي اساسي به خصوص خوراكي‌ها باز هم كاهش پيدا كند.
در همین زمینه روزنامه دنیای اقتصاد در گزارشی خاطرنشان کرد: آیا می‌توان گفت که اثر شوک 4200 از گزارش تورم در حال تخلیه شدن است؟ آمارها نشان می‌دهد تورم ماهانه تیرماه نسبت به خرداد کاهش قابل‌توجهی داشته است. براساس گزارش منتشرشده، شاخص قیمت مصرف‌کننده در اولین ماه تابستان نسبت به خردادماه 4/6 درصد رشد داشته است. رقم تورم ماهانه در خردادماه به 12/2درصد رسیده بود که رکورد تاریخی به حساب می‌آید. حذف ارز 4200 تومانی در اردیبهشت‌ماه مهمترین دلیل افزایش تورم ماهانه در پایان بهار بود. اما به نظر می‌رسد کاهش 7/6 واحد درصدی تورم ماهانه در تیرماه نشان‌دهنده گذر شوک حذف ارز ترجیحی باشد. بسیاری از کارشناسان اقتصادی نیز بر گذرا بودن این شوک تاکید داشتند. البته که تورم ماهانه 4/6 درصدی همچنان تورم بالایی محسوب می‌شود و نشان‌دهنده موثر بودن عوامل پولی بر تورم است. بنابراین برای کاهش نرخ تورم و نزول تورم ماهانه به زیر یک درصد، باید سیاست‌های پولی موثر فعال شده و سیاست‌های مالی اصلاح
شود.
تخلیه تورم حاصل از حذف ارز ترجیحی از آن جهت مهم است که موضوع ساماندهی ارز ترجیحی، در کنار حمایت از رونق تولید، توانسته نقش مهمی در جلوگیری از قاچاق و هدررفت منابع داخلی (گندم، روغن، دارو و...) ایفا کند. بدین‌ترتیب دولت اکنون می‌تواند منابع ملی را صرف حمایت از تولید و همچنین مصرف کننده (به جای برداشت ارز به دلالان و رانت‌خواران) کند. پیش‌بینی می‌شود صرفاً در حوزه آرد گندم، ‌شاهد صرفه‌جویی 2 میلیون تنی تا پایان سال باشیم.