مروری بر کتاب‌هایی با محوریت «حقوق بشر آمریکایی»

منفورترین دولت جهان به روایت نویسندگان جهانی

کد خبر: ۲۴۴۷۹۰

تاریخ: ۱۱ تير ۱۴۰۱ - ۱۹:۲۶

حسین حبیب

هفته حقوق بشر آمریکایی، فرصتی برای مطالعه و بررسی ماهیت دولت آمریکا و طرح واقعیاتی درباره این کشور و دولت آن است. برخی از نویسندگان پیشرو در سطح جهان و ازجمله در خود آمریکا نیز کتاب هایی را در زمینه افشای حقوق بشر آمریکایی نوشته اند. در ادامه به مرور و بررسی کوتاه تعدادی از این کتاب‌ها می‌پردازیم:

آمریکا از نگاه آمریکایی

رمان «آمریکایی» به قلم یک نویسنده‌ مطرح آمریکایی، وضعیت و آرایش نهادهای سیاسی این کشور را بدون تعارف معرفی می‌کند. نکته این‌که دستمایه‌ «هاوارد فاست» در این رمان، ماجراهایی واقعی است. این کتاب به زندگی یک قاضی به نام پیتر آلتگلد از کودکی تا مرگ پرداخته است. پیتر در میان‌سالی قاضی می‌شود و بعدها نیز به مقام فرمانداری می‌رسد. تبرئه‌ چند کارگر معترض و متهم به قتل و بمب‌گذاری، باعث محبوبیت وی در میان خیلی از مردم به‌ویژه طبقات محروم می‌شود. به همین دلیل آلتگلد به فکر راه یافتن به «کاخ سفید» می‌افتد تا جهت‌گیری سیاست و اقتصاد را به سمت مردم تغییر دهد، اما تازه آن موقع است که درمی‌یابد اوضاع چقدر سیاه است: «او هم‌چون کسی بود که در خانه‌ای

رو به ویرانی می‌زیست که سقفش چکه می‌کرد، دیوارها از هم می‌شکافتند، کف‌ها در حال پوسیدن بودند؛ و هم‌چون کسی که در چنین خانه‌ای زندگی کند و نتواند آسیب‌های وارد شده را مرمت کند، گاهی خشمش را بر سر خود فرو می‌ریخت.»

«آمریکایی» تلخ است؛ در این رمان، اثر چندانی از ماجراهای عاشقانه و رمانتیک نیست. چون این داستان، مسائل بسیار تکان‌دهنده و دهشتناکی را برملا می‌کند. این از هوشمندی نویسنده بوده که متن روایت خود را یکدست حفظ کرده است. اگر جذابیت کاذب وارد این متن می‌شد، قطعا از یک «سند» درباره‌ آمریکا فاصله می‌گرفت. «آمریکایی» یک پژوهش و مقاله‌ پر تحقیق و تحلیل است که در قالب رمان تجلی یافته. ماجراها و شخصیت‌های این رمان و روابط پیچیده‌ آن‌ها با یکدیگر، نهادها و بخش‌های مختلف جامعه‌ آمریکا را پیش روی خواننده باز می‌کند. نکته‌ جالب این‌که براساس نوشته‌ هاوارد فاست درمی‌یابیم همه تهمت‌هایی که «کاخ سفید» به کشورهای مستقل می‌زند، با درجه و شدتی بیشتر در خود آمریکا جریان دارد؛ از دیکتاتوری بانک‌دارها و صاحبان سرمایه‌های بزرگ گرفته تا وابستگی رسانه‌ها به دولت و حتی تقلب در انتخابات! «آمریکایی» به خوبی نشان می‌دهد که چرا هیچ‌وقت شخصیت‌های مستقل و معترض در آمریکا نمی‌توانند رئیس‌جمهور شوند و در مقابل، افرادی چون بوش و ترامپ به بالاترین مناصب واشینگتن می‌رسند: «رئیس‌جمهورها ساخته می‌شوند؛ آن‌ها را از مردانی کوچک می‌سازند. گاهی آن‌ها را از مردان کوچک کثیفی می‌سازند که حتی لیاقت پاک کردن کفش‌های‌تان را هم ندارند.» هاوارد فاست در رمان «آمریکایی» در پی اثبات این است که چرا آمریکا هیچ‌گاه اصلاح نخواهد شد؛ براساس این رمان «سیستم» و «قانون» دو مانع بر سر «آدم» شدن آمریکا هستند. سیستمی که از ابتدا با روح سلطه و اشغال‌گری متولد شده و این روح هرگز از کالبد آمریکا خارج نخواهد شد، مگر با مرگ! این آمریکا، با کشتار و غارت سرخ‌پوست‌ها آغاز شد، با استثمار و به بردگی کشاندن سیاه‌پوست‌ها ادامه حیات داد و با استعمار و جنگ علیه دیگر کشورها در حال پیش‌روی است. برده‌داری، ژن آمریکاست: «آن قانونی که پارسونز را کشت، آن قانونی که مار می‌زند، به ما گرسنگی می‌دهد، ما را می‌کشد، ما را تبدیل به حیوان می‌کند»

آمریکاستیزی به روایت روژه گارودی

پروفسور «روژه گارودی» متفکر، فیلسوف و نویسنده بزرگ فرانسوی و از اعضای جنبش مقاومت فرانسه بود که به جرم حمایت از ملت مظلوم فلسطین و نگاشتن کتاب «اسطوره‌های بنیان‌گذار اسرائیل» در 16 دسامبر 1998(25 آذر 1377) به انکار هولوکاست محکوم و 40 هزار دلار جریمه شده بود. «آمریکاستیزی چرا» هم یکی از کتاب های مهم این نویسنده و فیلسوف است. گارودی در این کتاب، «آمریکاستیزی» را به عنوان یک مکتب فرهنگی، سیاسی و اقتصادی مبارزه با یک نظام تحمیلی جهانی و رهبران آن و در جهت نجات مردم محروم جهان تعریف می‌کند. درواقع هدف اصلی این کتاب، نگاهی به چگونگی پیدایش و پایایی یک نظام سلطه‌گرا است. ازجمله عناوین کتاب « آمریکاستیزی چرا» می توان به این موارد اشاره کرد: نژاد پرستی افراطی، اروپا در دام آمریکا، جهان در برابر خطر، دهکده بزرگ جهانی، آسیای آمریکایی، تهاجم فرهنگی آمریکا، نظام اقتصادی جهانی، سلطه صنایع نظامی، دنیای نامتعادل آمریکایی، توربو کاپیتالیسم، حیله ای نوین و ... نویسنده در فصل آخر به این موضوعات پرداخته است: آمریکا چگونه به اینجا رسید؟، مقابله با جنگ افروزی، مقابله با سلطه اقتصادی و فرهنگی .

کتاب‌هایی درباره انحطاط آمریکا

رهبر انقلاب اسلامی در سخنرانی تلویزیونی به مناسبت سالروز ولادت پیامبر اعظم(ص) و امام صادق(ع) (۹۹/۸/۱۳) به کتاب‌های متعددی اشاره کردند که درباره نشانه‌های انحطاط آمریکا در خود آمریکا نوشته شده‌اند.پایگاه اطلاع‌رسانی KHAMENEI.IR با انتشار گفتاری از حمیدرضا غلامزاده نطنزی، کارشناس مسائل آمریکا و بین‌الملل، به معرفی برخی از این کتاب ها پرداخت که خلاصه آن را می‌خوانیم:

«یکی از این کتاب‌ها، کتاب «ترس ترامپ در کاخ سفید» بود. این کتاب انحطاط در آمریکا را نشان می‌دهد. در آمریکا نویسندگان و روزنامه‌نگارانی هستند که به‌طور تخصصی در مورد رفتار، تاریخچه، کنش و واکنش رؤسای جمهور کتاب و مقاله می‌نویسند. وودوارد یکی از روزنامه‌نگاران تحقیقی برجسته و باسابقه است که حول‌وحوش پنجاه سال سابقه‌ کار دارد و رؤسای جمهور مختلفی را تجربه کرده و در موردشان نوشته است. کتاب «ترس ترامپ در کاخ سفید» از این لحاظ اهمیت دارد که تصویر عریان و شفافی را همزمان با رئیس‌جمهوری که در قدرت است از داخل کاخ سفید ارائه می‌دهد. معمولاً این سنت وجود دارد که رؤسای جمهور وقتی از کاخ سفید بیرون می‌روند شروع به‌خاطره نویسی می‌کنند؛ چراکه هم به لحاظ اقتصادی و هم به لحاظ سیاسی برایشان آورده دارد و سابقه‌ آن‌ها را جمع‌بندی می‌کند.

امّا این کتاب همزمان با حضور ترامپ در کاخ سفید منتشر شد و برای همین جذاب است و واقعیت‌های خوبی را از داخل به ما نشان می‌دهد. این کتاب همان‌طوری که آقای وودوارد در اوّل آن مطرح می‌کند، حاصل یک‌سری مصاحبه‌های عمیق هست که البته طبیعتاً اسم از افراد نمی‌آورد، ولی این افراد کسانی هستند که درگیر مسائل‌اند و دقیقاً روایت دسته اوّل ارائه می‌کنند. ما در این کتاب می‌بینیم که چطور درگیری‌ها داخل کاخ سفید جریان دارد.

کتاب‌ «در سایه‌های قرن آمریکایی: ظهور و افول قدرت جهانی ایالات متحده» نوشته‌ آلفرد مک‌کوی هست. مک‌کوی یکی از تاریخ‌نگاران و اساتید تاریخ‌ است که چهره‌ شناخته‌‌شده‌ای است. ایشان چند دهه‌ پیش در مورد تجارت مواد مخدر توسط سی.‌آی.ای در آسیای شرقی کشفیاتی داشت و به کنگره برد و خیلی جنجالی شد. قرن آمریکایی اصطلاحی است که چند دهه‌ پیش مطرح شد و شکوفایی و اوج قدرت آمریکا را مدعی بود و ایشان در این کتاب بحث می‌کند که چطور قرن آمریکایی دارد به سایه می‌رود و عملاً آمریکا از آن قرن آمریکایی دارد به افول می‌رود.

کتاب «آمریکا: تور خداحافظی» نوشته‌ کریست هجز است که ایشان از روزنامه‌نگاران بسیار معتبر تحقیقی و برنده‌ جایزه‌ معتبر پولیتزر در رسانه است. آقای هجز در این کتاب امپراتوری روم را به امپراتوری آمریکا تشبیه می‌کند و زوال امپراتوری روم را با وضعیت فعلی آمریکا تطبیق می‌دهد و به مسائل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی می‌پردازد.

کتاب «جامعه‌ی انحطاط زده» نوشته‌ راس توتات از نویسندگان نیویورک تایمز هست که در سال ۲۰۲۰، تقریباً زمستان سال گذشته چاپ شد. این کتاب هم به بحث‌های اجتماعی و فرهنگی داخل جامعه‌ آمریکا می‌پردازد که چگونه فرهنگ تضعیف شده و از بین رفته و جامعه رو به زوال است و سیاست متصلب و کندشده و کارآمد نیست. ایشان عوامل متعدد داخلی را بررسی می‌کند.

کتاب «مرگ‌های ناامیدی» که آنه کیس  و اَنگِس دیتون،  برنده‌ی جایزه نوبل نوشته‌اند و هر دو اقتصاددان هستند. این کتاب تأثیر سرمایه‌داری بر تغییر فلسفه‌ زندگی در قشر کارگر سفیدپوست آمریکایی را نشان می‌دهد که چرا به‌سمت خودکشی می‌روند و چرا خودکشی، اعتیاد، مصرف بیش از حد الکل و ... افزایش پیدا کرده است و این مشکلات را نشانه‌ زوال می‌دانند که دارد به افول آمریکا کمک می‌کند.»

مهاجران

«مهاجران» دیگر رمان نویسنده رمان «آمریکایی»در نقد مناسبات اجتماعی آمریکاست. رمانی است که به مشکلات و زیر و بم‌های زندگی دان لاوِت، فرزند یک خانواده فقیر ایتالیایی که والدینش در آخرین دهه قرن نوزدهم به آمریکا مهاجرت کردند، می‌پردازد. لاوت همراه پدرش ماهیگیری می‌کند اما همیشه در سرش رویای ثروتمند شدن دارد. او برای اینکار نیازمند وام بانکی است. وقتی برای دریافت وام با رئیس بانک ملاقات می‌کند، عاشق دختر او می‌شود. جین، دختر رئیس بانک هم او را دوست دارد و برخلاف تمام مخالفت‌های خانواده‌اش با لاوت ازدواج می‌کند. کمی بعد از ازدواج لاوت آن‌قدر در کارش غرق می‌شود که از زن و فرزندانش غافل می‌شود... در داستان مهاجران تصویری از دو واقعه بزرگ تاریخی، یعنی زلزله و آتش‌سوزی مهیب ۱۹۰۶ سان‌فرانسیسکو و بحران بزرگ اقتصادی ۱۹۲۹-۳۰ آمریکا که در جهان آن روزگار تأثیری ژرف گذاشت، ارائه شده است.

چرا مردم از آمریکا متنفرند؟

کتاب «چرا مردم از آمریکا متنفرند؟» همان طور که از اسمش پیداست به بررسی علت های ستیز مردم جهان با آمریکا می پردازد. این کتاب سعی کرده ریشه‌های

آمریکاستیزی در کشورهای مختلف را بررسی کند و در هر فصل، موضوع را از دریچه یک فیلم یا برنامه تلویزیونی واکاوی کرده است. کتاب «چرا مردم از آمریکا متنفرند؟» به قلم ضیاءالدین سردار و مریل وین دیویس نوشته شده و عظیم فضلی‌پور آن را ترجمه کرده است.