الجزیره: آمریکا در وضعیت پیچیده‌ای در قبال ایران گرفتار شده است

یک شبکه خبری منطقه‌ای در گزارشی با اشاره به چالش‌های آمریکا درخصوص پرونده هسته‌ای ایران نوشت: واشنگتن در وضعیت پیچیده‌ای در قبال ایران گرفتار شده است.

کد خبر: ۲۴۴۰۱۵

تاریخ: ۳۰ خرداد ۱۴۰۱ - ۲۱:۳۵

پایگاه اینترنتی شبکه خبری الجزیره در گزارشی به بررسی چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی دولت آمریکا برای توافق با ایران پرداخت و نوشت: «ند پرایس، سخنگوی رسمی وزارت امور خارجه آمریکا در کنفرانس خبری چند روز پیش خود گفته بود که واشنگتن به همراه شرکای خود در خاورمیانه به دنبال اتخاذ گام‌هایی در قبال تشدید تنش‌هایی است که ایران در منطقه بر می‌دارد. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا گفته بود که ایران می‌تواند طی چند هفته به بمب هسته‌ای دست یابد به همین دلیل خواستار بازگشت دوجانبه به توافق هسته‌ای هستیم.»

این شبکه خبری در گزارش خود نوشت: «این اظهارات نشان دهنده اوضاع پیچیده برای واشنگتن است که پیامدهای گسترده‌ای بر شبکه همپیمانان این کشور از اسرائیل تا کشورهای خلیج (فارس) به همراه خواهد داشت. این پیامدها در هر دو حالت موفقیت بازگشت به توافق هسته‌ای با ایران یا شکست مسیر مذاکرات کنونی، وجود خواهد داشت.»

«جورجیو کاویرو» مدیر موسسه مطالعات کشورهای خلیج‌فارس در آمریکا به الجزیره گفت: «اگر توافق هسته‌ای احیا شود این کشورها درباره دستیابی ایران به منابع مالی بیشتر نگران خواهند شد چون ایران می‌تواند گروه‌های وابسته به خود را در تمام منطقه عربی تامین کند، اقدامی که باعث نگرانی اسرائیل و برخی کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس خواهد شد.» کاویرو اضافه کرد: «اگر مذاکرات کنونی در احیای توافق هسته‌ای سال 2015 شکست بخورد خطرات جدی درخصوص از کنترل خارج شدن ایران و نزدیک شدن روند سیاسی به لبه پرتگاه وجود خواهد داشت که این موضوع تهدیدات بسیار بزرگی برای کشورهای منطقه به همراه خواهد داشت.»

«دیوید ماک» معاون وزیر خارجه سابق آمریکا در امور خاورمیانه نیز در مصاحبه با الجزیره گفت: «بدون دست‌یابی به توافق درخصوص پرونده هسته‌ای ایران، تهران قابلیت‌های خود در زمینه تسلیحات اتمی را افزایش خواهد داد. علاوه‌بر آن، در صورتی که دولت بایدن نتواند رکود کنونی را بشکند، باید به سران ابوظبی، ریاض، کویت و بغداد برای افزایش صادرات نفت به بازارهای جهانی روی آوردیم.»

وی افزود: «توافق با ایران، سریع‌ترین راه برای متوقف کردن تهدید هسته‌ای و کنترل قیمت‌های نفت خام در جهان است که به چالش سیاسی بزرگی برای بایدن تبدیل شده است.»

الجزیره نوشت: «طی سال‌های ‌اندک گذشته، اسرائیل سیاست حملات سایبری، کشتن هدفمند و خرابکاری را در پیش گرفته و هدف این اقدامات آهسته کردن برنامه هسته‌ای ایران بوده است اما تهران نیز در مقابل با حملات سایبری و تسریع در فعالیت‌های هسته‌ای خود پاسخ داده است.»

به گزارش فارس، این شبکه خبری عربی در ادامه گزارش خود نوشت: «رئیس‌برنامه ایران در ‌اندیشکده امنیت ملی اسرائیل معتقد است بر اساس سناریویی که طی آن مذاکرات با شکست همراه شود ایران به تلاش خود برای دستیابی به سلاح هسته‌ای ادامه خواهد داد که این موضوع می‌تواند اوضاع را به جنگی فراگیر در منطقه بکشاند یا دست‌کم شاهد درگیری‌های بیشتری در لبنان، سوریه و عراق خواهیم بود که همین موضوع باعث افزایش تنش‌ها در منطقه خواهد شد.»

خطیب‌زاده: همچنان در مسیر دیپلماسی حرکت می‌کنیم

سعید خطیب‌زاده، سخنگوی وزارت خارجه کشورمان دیروز (دوشنبه) ۳۰ خردادماه در نشست هفتگی با خبرنگاران درباره مذاکرات وین هم گفت: ما همچنان در مسیر دیپلماسی حرکت می‌کنیم و این قطار همچنان از ریل خود خارج نشده و به‌رغم تمامی بدعهدی‌ها و اقداماتی که آمریکا انجام داده و ادامه همان مسیری را رفته که ترامپ رفته است.  سخنگوی وزارت خارجه افزود: همان‌طور که آقای بورل به عنوان هماهنگ‌کننده برجام بیان کرد، امیدواریم طرف آمریکایی هر چه زودتر به مسیری که نتیجه آن امضای توافق است، برگردد. ما برای یک توافق خوب، پایدار و موثر آماده هستیم و همه زمینه‌ها را برای رسیدن به آن آماده می‌دانیم.

توصیه به گروسی

وی درباره اظهارات رافائل گروسی مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درباره این‌که مذاکرات با ایران برای احیای برجام به بن‌بست رسیده و دلیل آن را بی‌پاسخ ماندن سؤالات آژانس مطرح کرده و درباره روند همکاری ایران وآژانس هم گفت: توصیه همیشه ما به آقای گروسی این بوده که در چارچوب وظایف فنی خود اظهارنظر کند. آنچه بین ایران و آژانس به عنوان بیانیه مشترک در پنجم مارس توافق شد، پیگیری شد هم به صورت مکتوب و هم در جلسات مختلف و اگر آژانس همچنان سؤال داشته باشد مسیر آن ادامه رفت و برگشت‌هاست و نه اقدامات رسانه‌ای. مسیر وین در این مدت طی شده و این قطار دیپلماسی کار خودش را انجام می‌دهد.

انتقال پیام به آمریکا

از طریق بورل

و دو وزیر خارجه دیگر

سخنگوی وزارت خارجه درباره پیشنهادات ایران به آمریکا قبل از صدور قطعنامه در شورای حکام آژانس و اینکه این پیشنهادات سر جای خودش است؟ نیز اظهار داشت: همان‌طور که‌ آقای امیرعبداللهیان بیان کرد ما قبل از اجلاس حکام و صدور قطعنامه علیه ایران، مجددا تلاش کردیم مسیر توافق را هموار کنیم. در تمامی این مدت این ابتکارات جمهوری اسلامی ایران بوده که به‌رغم کارشکنی‌ها و تطویل و اتلاف انرژی که آمریکا از ما و بقیه تلف کرده، تلاش کردیم مسیر مذاکرات را جلو ببریم. وی ادامه داد: قبل از نشست شورای حکام هم ابتکاری را ایران ارائه کرد و بورل از آن استقبال کرد و از طریق بورل به گوش طرف مقابل رسانده شد و ما حتی برای این‌که مطمئن شویم در این مسیر غیرمستقیم ارسال پیام نکات و ابتکار ایران شنیده شده، برای اولین بار از طریق دو وزیر خارجه دیگر این ابتکار و پیشنهاد ایران منتقل شد. یک بازه زمانی طراحی و نقشه راهی داده شد، ولی آمریکا مجددا تصمیم گرفت که تطویل ایجاد کرده و توافق را عقب بیندازد و با این برداشت غلط و توهم که اهرم‌‌سازی می‌کند، به شورای حکام رفت که البته پاسخ ایران قاطع و متناسب بود.

خطیب‌زاده خاطرنشان کرد: الان مسیر همان مسیر دیپلماسی است. یک برهه‌ای مسیر اشتباهی را رفتند و سوءمحاسبه داشتند و پاسخ آنها داده شد، مسیر گفت‌وگو را از طریق بورل پیگیری می‌کنیم. گفت‌وگویی که بورل با آقای امیرعبداللهیان داشت در ادامه همین مسیر است. وی همچنین گفت: اگر آمریکا بپذیرد که براساس تعهداتش ذیل برجام باید کلیه حلقه‌های تحریمی و فشار حداکثری علیه مردم ایران را کنار بگذارد و تلاش بیهوده نکند که اجزای فشار حداکثری را حفظ کند، می‌توانیم به سرعت و براساس ابتکار ایران توافق را نهایی کنیم.

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤال دیگری درباره پیشنهاد اخیر ایران به آمریکا اظهار داشت: در مورد اظهارات مبهم رسانه‌ای هیچ وقت موضع رسمی نمی‌گیریم. اسیر جنگ روانی و بازی نشوید. آنچه امروز در آن هستیم، مقصر آن آمریکاست. همین امروز اگر آمریکا از این توهم دست بردارد که جز مسیر گفت‌وگوهای هسته‌ای مسیر دیگری برای بازگشتش به برجام وجود ندارد، می‌شود به وین بازگشت. برخی اظهاراتی که می‌کنند که اختلافات ما با ایران فقط هسته‌ای نیست و درباره موشک و منطقه‌ای است، دم‌خروس‌شان را نشان می‌دهد و این‌که از روز اول به دنبال چه چیزی بودند. قطعا به نتیجه نخواهد رسید تنها و تنها در حوزه هسته‌ای و رفع تحریم‌ها باید سر میز مذاکره بیایند و بپذیرند که تمامی تحریم‌ها را یک جا بردارند تا بتوانیم توافق را امضا کنیم.

مسیر خنثی‌سازی تحریم‌ها را

با قوت و جدیت پیگیری کردیم

سخنگوی وزارت خارجه اظهار داشت: آنچه تمرکز داریم این است که واشنگتن مسبب وضعیتی است که در حوزه مذاکرات وین داریم، یعنی خروج یک‌جانبه از برجام. اگر آمریکا بپذیرد تمام تعهداتش را انجام دهد و ما به آن اطمینان در مورد تحریم‌ها و تضامین و انتفاع قطعی اقتصادی ایران برسیم، ما می‌توانیم به وین برویم.

هیچ موضوع دوجانبه

و فرابرجامی را نمی‌توانند

در مذاکرات استفاده کنند

سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سؤالی درباره اظهارات «ند پرایس» سخنگوی وزارت خارجه آمریکا که پیشنهاد ایران شامل درخواست‌های فرابرجامی بوده و اگر ایران آماده کنار گذاشتن خواسته‌های فراتر از برجام باشد، واشنگتن می‌تواند «بسیار سریع» به توافق بازگردد و اینکه اگر ایران درخواست‌های فرابرجامی را کنار نگذارد واشنگتن گزینه‌های دیگری را در اختیار خواهد داشت، گفت: این اصطلاح فرابرجامی اصطلاحی است که آمریکا از مقابله ایران با زیاده‌خواهی‌های آنها گفته و تکرار کرده است.

از روز اول به آنها گفتیم هیچ موضوع دوجانبه و فرابرجامی را نمی‌توانند در مذاکرات استفاده کنند. از این اصطلاح فرابرجامی خوششان آمد و احساس کردند که حالا می‌توانند استفاده کنند. از نظر آنها تمامی میراث ترامپ فرابرجامی است و تنها باید یکی دو بند را براساس برداشت مضیق خود اجرا کنند.

وی گفت: ضمن احترام به تمامی ادوار مذاکراتی که انجام شده و اینکه قطعا نمی‌توان بسیاری از آنها را بیان کنیم. ما استدلال‌هایمان برای اینکه چگونه چرخه انتفاع اقتصادی ایران و مردم ایران کامل می‌شود را از روز اول به طرف مقابل گفتیم. بسیاری از موضوعاتی که می‌گفتند را به عنوان خط قرمز و لیست قرمز و زرد مطرح می‌کردند که معلوم بود راهبردشان چیست. ما از روز اول گفتیم آنچه در برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ آمده و تعهداتی که آنها دارند براساس آن مذاکره می‌کنیم.

خطیب‌زاده خاطرنشان کرد: اگر آمریکا پاسخ ایران را بدهد و بپذیرد که هیچ نقطه‌ای را که تعهد دارد از آن مستثنی نیست و باید انجام دهد و با سیاست داخلی آمریکا هم کاری نداریم، قطعا همین فردا می‌توانیم برویم و توافق را به نتیجه برسانیم.

ایران همواره به NPT پایبند بوده

بحث خروج از معاهده NPT که توسط برخی کارشناسان مطرح شده نیز سؤال دیگری بود که از خطیب‌زاده پرسیده شد و وی در این باره گفت: اینکه در جامعه نخبگی و کارشناسان ما اظهارات مختلفی مطرح می‌شود همه می‌شنویم. ایران به عنوان یکی از امضاکنندگان اولیه پادمان و اعضای آژانس همواره به این معاهده پایبند بوده است و در این مسیر همکاری داشته است و اجازه دهید تمرکز کنیم در همین چارچوب روابط خود را ادامه دهیم.

آنچه بین ما و آمریکا باقی مانده

اساسا به یک موضوع ختم نمی‌شود

خبرنگاری با بیان اینکه گفته می‌شود یکی از ابتکارات اخیر ایران درباره خروج سپاه از FTO، خروج قرارگاه خاتم و برخی سازمان‌ها از فهرست تحریم بوده که خطیب‌زاده خاطرنشان کرد: باید به برخی از این منابع گفت که خود گویی و خود خندی عجب مرد هنرمندی. اول FTO را طرح و بعد آن را بزرگ و بعد درباره آن نظریه‌پردازی و بعد خارج و وارد می‌کنند. آنچه بین ما و آمریکا باقی مانده اساسا به یک موضوع ختم نمی‌شود و این برخی طرف‌ها هستند که مایلند برای اینکه ابعاد دیگر اختلافات و عدم اجرای تعهداتشان را بپوشانند‌، سعی می‌کنند یک موضوع را پررنگ کنند.

وی گفت: اتفاقا جمهوری اسلامی ایران در این موضوعات تنها انتفاع مردم ایران را در نظر دارد و تمام ابتکاراتی را که دادیم برای این است که مطمئن شویم آمریکا به تعهداتش عمل می‌کند و به هیچ وجه نمی‌شود اینها را به یک موضوع فروکاست.

روسيه: قطعنامه اخير شوراى حكام

یک اشتباه محاسباتی راهبردی غیرعمد بود

رئیس‌هیات روسیه در مذاکرات وین، قطعنامه ضدایرانی سه کشور اروپایی عضو برجام و ایالات متحده آمریکا در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را اشتباه محاسباتی دانست اما مدعی شد که طرف‌های غربی همچنان به دنبال جمع‌بندی گفت‌وگوها هستند.

میخائیل اولیانوف با انتشار پیامی در حساب توئیتری خود نوشت: قطعنامه اخیر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که توسط تروئیکا و ایالات متحده ارائه شد، دلایل (کافی) را برای این باور فراهم می‌کند که آنها تلاش کردند مذاکرات وین در مورد برجام را از مسیر خارج کنند.

وی مدعی شد: اما به نظر من این یک اشتباه محاسباتی راهبردی غیرعمد بود و این کشورها همچنان به دنبال نهایی کردن موفقیت‌آمیز مذاکرات وین هستند.