حذف ارز 4200 تومانی به نفع 5 دهک پایین است(خبر ویژه)

حذف ارز 4200 تومانی و تبدیل آن به یارانه نقدی، به نفع پنج دهک درآمدی پایین جامعه است و موجب کاهش شکاف طبقاتی می‌شود.

کد خبر: ۲۴۲۸۳۸

تاریخ: ۱۱ خرداد ۱۴۰۱ - ۲۲:۱۳

روزنامه سازندگی درگزارشی نوشت: «تبدیل یارانه ارز 4200 تومانی به یارانه‌های نقدی چه پیامدی روی نابرابری و فقر در ایران خواهد داشت؟ جواد صالحی اصفهانی،‌ استاد دانشگاه ویرجینیاتک، با محاسبه‌ای تقریبی نشان می‌دهد اجرای طرح اخیر از سوی دولت رئيسی به پنج دهک پایینی منفعت می‌رساند و از رفاه پنج دهک بالایی می‌کاهد. در نتیجه یارانه‌های نقدی با توزیع فعلی منجر به کاهش ضریب جینی تا پنج واحد درصد و خط فقر- از 13/6 به 6/1 درصد - خواهد شد.
جواد صالحی اصفهانی اقتصاددان در یادداشتی به این سوال اساسی می‌پردازد که سطح رفاه اقشار مختلف جامعه با تبديـل یارانه‌هـای ارزی به یارانه‌هـای نقدی چه تغییری خواهد کرد. او با محاسبه‌ای تقریبی نشان داده اجرای این برنامه نابرابـری را کاهش می‌دهد و وضعیت پنج دهک پایینی را بهبود می‌بخشد.
استاد ایرانی دانشگاه ویرجینیاتک چند فرض را در محاسبه خود در نظر گرفته است؛ اول این که یارانه واریزی این دوماه -یعنی یارانه چهارصدهزار تومانی برای چهار دهک اول و سیصدهزار تومانی برای پنج دهک بعدی- تا پایان سال ادامه می‌یابد؛ دوم این که توزیع هزینه‌ها و درآمدها در سـال ۱۴۰۱ مشابه سال ۹۹ (سـالی که آخرین نتایج آمارگیری هزینه و درآمد خانوار مركـز آمـار از آن موجود اسـت) خواهد بود که به معنی آن اسـت اگر فردی سـال ۱۳۹۹ در دهک سـوم درآمدی قرار گرفته در سال ۱۴۰۱ نیز در همین دهک باقی خواهد ماند و جابه‌جایی بیـن دهک‌های درآمدی اتفاق نخواهد افتاد.
براساس تخمین دکتر صالحی اصفهانی‌، پنج دهک بالای درآمدی برخلاف پنج دهک پایینی دچار کاهش رفاه خواهند شـد‌.
پیامد تغییر توزیع هزینه‌ها این است که نابرابری کاهش می‌یابد؛ ضریب جینی (که یک شـاخص معمول برای ‌اندازه‌گیری نابرابری است و هرچه به صفر نزدیک باشد نشانگر بهبود توزیع درآمد و هرچه به ۱۰۰ نزدیک‌تر باشد نشـانه نابرابری درآمدی بیشتر است)‌، طبق محاسبات این یادداشت از 37/7 به 32/7 کاهش می‌یابد. همچنین خط فقر (درصد جمعیتی که زیر خط فقر هستند ) از 13/6 درصد به 6/1 درصد می‌رسد که کاهش قابل توجهی در جمعیت فقیر ایران می‌تواند باشد.
در کل نقدی کردن یارانه روی ارز ۴۲۰۰ تومانی برای کالاهای اساسی که سـود دهک‌های کم‌درآمدتر جامعه خواهد بود و باید انتظار یک کاهش در نابرابری و فقر را در سال جاری داشت».
درباره گزارش روزنامه سازندگی دو نکته باید یادآوری شود. نخست اینکه یارانه نقدی قرار است به مرور تبدیل به کالابرگ شود که خود می‌تواند از اثرات تورمی مانع شود. و دوم اینکه در توزیع هدفمند یارانه قرار نیست همه طبقات منتفع شوند بلکه هدف حمایت از طبقات ضعیف و کاهش فاصله آنها با طبقات برخوردار است.