امام خمینی(ره) چگونه نهضت جهانی مقاومت را ایجاد کرد؟

کد خبر: ۲۴۲۶۸۵

تاریخ: ۱۰ خرداد ۱۴۰۱ - ۱۸:۰۲

علی‌اکبر باقری ارومی

امام خمینی (ره) نامی است که تا ابد بر تارک انقلاب اسلامی خواهد درخشید. به مناسبت سی و سومین سالگرد ارتحال امام و نقش آن بزرگمرد راستین را در ایجاد نهضت مقاومتی که ملهم از قیام امام حسین(ع) است مرور می‌کنیم. امام مقاومت را از زمان رضا خان شروع کرد و با تعطیل نکردن درس اخلاقش که آن روزها خیلی سر و صدا کرده بود مقابل رضا خان ایستاد و پیروز آن رویایی و نبرد شد. امام(ره) دریافته بود که برای تحقق بخشیدن به آرمان خویش که همانا برپایی حکومت اسلامی است باید صبر پیشه کرد تا بعد‌ها در قالب این نوع از حکومت بتواند نهضت مقاومت جهانی اسلام را در مقابل سلطه‌گران پی‌ریزی کند. امام همانند امام خویش حسین بن علی (ع) طرح و نقشه‌ استعمارگران را مبنی بر حذف اسلام راستین دریافته بود و از همان ابتدا می‌دانست که با چه دشمن حیله‌گری مقابل است اما برای مقابله با این دشمن سرتا پا مکر و حیله از مکر الهی سود می‌برد و با استعانت به خداوند و ایمان خدا دادی وارد این عرصه شد.

روش کادر‌سازی امام خمینی(ره)

با توجه به اینکه امام می‌دانست هر حرکتی علیه رژیم ددمنش پهلوی با عکس‌العمل سریع و وسیع آن رژیم و حامیانش رو برو خواهد شد برنامه‌ریزی وسیعی برای کادر ‌سازی

از حوزه علمیه آغاز کرد. امام با آوردن درسی به‌نام اخلاق و ترویج آن در بین طلاب علوم دینیه کاری کرد که بتواند بنیه مستحکمی برای انقلاب اسلامی بسازد و علاوه‌بر آن با ترویج عملی یک اخلاق  دینی این بنیان را پی‌ریزی کرد؛ یعنی ابتدا ایشان احتیاج به کادرهای جوان خود را برآورده کرد و توانست به موقع‌ اندیشه‌های انقلابی را وارد میدان کند. البته این میان دیگر فضلای انقلابی نیز امام را ناخودآگاه کمک می‌کردند چون در وجود ایشان صداقتی را می‌دیدند که به‌خاطر همان می‌توانستند ایشان را یاری و استعانت کنند. نقبی به تاریخ می‌زنیم: «سال ۱۳23 امام در کتاب «کشف‌ اسرار» تاکید کردند: قال الله تعالى قل انما اعظكم بواحده ان تقومولله مثنی و فردای.

خدای تعالی در این کلام شریف از سر منزل تاریک طبیعت تا منتهای سیر انسانیت را بیان کرده و بهترین موعظه‌ای است که خدای عالم از میان تمام مواعظ انتخاب فرموده... قیام برای خداست که ابراهیم خلیل‌الرحمن را به منزل خلت رسانده... قیام الله است که موسی کلیم را با یک عصا بر فرعونیان چیره کرد و تمام تاج و تخت آنها را به فنا داد... قیام برای خداست که خاتم‌النبین را یک تنه بر تمام عادات و عقاید جاهلیت غلبه داد... خودخواهی و ترک قیام برای خدا ما را به این روزگار سیاه رسانده و همه جهانیان را بر ما چیره کرده و کشورهای اسلامی را زیر نفوذ دیگران در آورده...»

امام(ره) از همان زمان نیز به فکر مقاومت بوده‌اند منتهی مقاومت در شاکله دینی آن. در این جملاتی که حضرت امام فرموده‌اند دقت کنید؛ امام دفترچه خاطرات مرحوم آیت‌الله حائری را پر کرده‌اند با این جملات نغز خواندنی از اینکه دین در آینده چه وضعیتی خواهد داشت و باید داشته باشد.

از جمله آرزوهای حضرت امام این بود که با شناخت شخصیت‌هایی مانند شهید آیت‌الله مدرس و آیت‌الله کاشانی بتواند همطراز آنان شود و شاگردانش را در این راه پرورش دهد. برای همین بود امام برای نکته‌آموزی از آنان در مجلس حضور می‌یافت تا نکته‌های آن دو بزرگوار را از دست ندهد.

ثقل مقاومت منطقه

انقلاب اسلامی وقتی به روزهای پیروزی خود نزدیک می‌شد کاملاً می‌توانستی اثر دوراندیشی‌های حضرت امام را در فضلایی که دور و بر ایشان بودند ببینی. در آن روزها امام(ره) حرف از تأسیس دولت آینده می‌زد! و مقابل دولت تا بن دندان مسلح وابسته به غرب ایستاده بود!

امام با ارتش مردمی‌اش‌، ارتش تا بن دندان مسلح را در تله ‌انداخته بود چون از تاریخ عبرت گرفته بود و می‌دانست که باید چه عملکردی داشته باشد که دیگر عبرت تاریخ نشود. امام معارف اسلامی را خوانده و سرگذشت خونبار امام حسین(ع) و اصحاب و یارانش را می‌دید. امام انقلاب مشروطه  و انحراف آن را دیده بود. امام بر سر دار شدن شهید شیخ فضل‌الله را دیده بود.

امام آیت‌الله کاشانی را در نهضت ملی شدن نفت دیده بود. امام برای این بود که ایشان از تکرار آن صحنه‌ها ابا داشت و این بود که توانست با اتکال بر خدا انقلاب اسلامی را پی‌ریزی کرده و به پیروزی برساند. در واقع امام با تاکید بر مقاومت بود که توانست روزهای پیروزی اسلام را تکرار کند و تاریخ را دوباره رقم بزند! بواسطه فرهنگ مقاومت بود که روزهای پیروزی از راه رسید و ملت ایران یکبار دیگر امام امت را در آغوش گرفت. اما این تازه اول راه بود و مقاومت هنوز باید جانفشانی‌های ملت را می‌دید تا بتواند ریشه‌های خویش را در دل تاریخ بگستراند.

با وقوع انقلاب اسلامی اولین مهمان‌های انقلاب از راه رسیدند؛ یاسر عرفات از جنبش فتح فلسطين و هیئت همراهش برای افتتاح سفارت فلسطین که جایگزین سفارت رژیم غاصب صهیونیستی شده بود به ایران آمدند. برای همین است که اسرائیل واکنش نشان می‌دهد و پیروزی انقلاب اسلامی را یک زلزله خطرناک در منطقه خاورمیانه اعلام می‌کند واکنش اسرائیل واکنش کل استکبار و وابستگان آنها در منطقه است.

هوشیاری امام در دفع توطئه‌ها

تعیین نظام جمهوری اسلامی، نخستین گام در تشکیل نهضت جهانی مقاومت بود که با موفقیت برداشته شد. بعد از این اتفاق بود که خط و نشان‌ کشیدن‌های استکبار علیه انقلاب و امام بیشتر شد. نخستین حرکت امام خمینی(ره) برای مقابله با مکر استکبار، تشکیل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و دومین حرکت در این جهت نیز تأسیس بسیج مستضعفین بود.

واکنش دشمن به این تدابیر امام، تلاش برای لرزان کردن پایه‌های جمهوری اسلامی از طریق تجزیه کشور بود. کاری که آمریکا و متحدانش در مواجهه با انقلاب‌های رهایی‌بخش انجام می‌داد، سوق دادن آنها به سمت تجزیه و یا استحاله بود. اما توطئه آنها علیه انقلاب اسلامی به شکست انجامید، چون اولا انقلاب ایران متکی بر دین و ارزش‌های الهی است و ثانیا رهبر این انقلاب متکی بر مکتب و سیره اهل‌بیت بود. به این ترتیب، امام خمینی(ره) پایه‌گذار مکتب قرآنی مقاومت شد.

مکتب قرآنی مقاومت در برخورد با آمریکا

اتکال به فرهنگ قرآنی در نهضت مقاومت تأسیس شده توسط امام خمینی(ره) باعث شد تا طی چهل و اندی سال اخیر، استکبار جهانی علی‌رغم توطئه‌های گوناگون نتواند در ممانعت از حرکت رو به جلوی این نهضت کاری از پیش ببرد. انقلاب اسلامی به هیچ چیزی غیر از قرآن و چهارده معصوم وابسته نبود و امام امت نیز عامل اصلی اتصال این پیوند محسوب می‌شد.

یکی از اصلی ترین اصولی که امام بر آن تأکید داشتند، زندگی قرآنی بود. ازجمله همان آیاتی که در ابتدای این مطلب ذکر شد و آیه «استقم کما امرت» که امام بارها در سخنرانی‌هایشان به کار می‌بردند.

امام خمینی(ره) از همان ابتدا شکل یگانه‌ای از مقاومت را مطرح نمودند. یکی از این اقدامات بی‌نظیر، نامگذاری آخرین جمعه ماه مبارک رمضان به عنوان روز جهانی قدس بود. تعیین روز جهانی قدس، آرمانی مقاومت را غنایی دیگر بخشید و فریادها را به سوی اسرائیل سوق داد؛ با این هدف که ما در نهایت اسرائیل غاصب را نابود خواهیم کرد و این غایت آرمان جهانی مسلمین است.

در کشاکش حرکت استکبار علیه انقلاب و توطئه‌های آمریکا - از جمله تصمیم برای پناه دادن به شاه مخلوع و فراری- دانشجویان خط امام اقدام به تسخیر لانه جاسوسی آمریکا نمودند.

توطئه‌های آمریکا به‌طور مستمر ادامه می‌یافت و امام خمینی(ره) آن را با «شیطان بزرگ» نامیدن آمریکا پاسخ می‌دهد. این واکنش شجاعانه از نتایج تبعیت از مکتب قرآن است. درواقع، امام سیاست‌های اصولی خودشان را بسط و گسترش دادند و به ثمر رساندند. به همین دلیل هم ملت ایران در تمام 43 سال گذشته جنایات و دغل‌های آمریکا را فراموش نمی‌کند و همواره «مرگ بر آمریکا» را سرلوحه قرار دارد. یکی از دلایل افول روزافزون آمریکا در چهار دهه اخیر، تداوم شعار «مرگ بر آمریکا»ست. شعاری که منطبق با آیه قرآنی «واعدوا لهم ما استطعتم من قوه» بوده و نهضت مقاومت را در مقابل دنیای مادی استکبار تجهیز کرده است.

جنگ تحمیلی و تکمیل مکتب قرآنی مقاومت

جنگ تحمیلی که توسط صدام و با همکاری رژیم‌های مرتجع منطقه ازجمله عربستان و اردن و با حمایت استکبار به وقوع پیوست، گرچه هشت سال ادامه داشت اما با همان نیروی مقاومتی که با الهام از قرآن و مکتب اهل‌بیت و به‌واسطه امام خمینی(ره) در ملت ایران دمیده شده بود، موجب پیروزی ما شد. یکی از فتوحات مهم دفاع مقدس برای ما، تکمیل فرهنگ و مکتب قرآنی مقاومت بود.

امام خمینی(ره) نیز موقع قبول قطعنامه پایان جنگ، بر مقاومت تأکید کردند و فرمودند که این قطعنامه به معنای پایان جنگ نیست و درواقع جنگ ما با استکبار پایان ناپذیر است و مقاومت تا نابودی استکبار ادامه خواهد داشت.

تولد رکن جدید مقاومت در منطقه

پاسداران، فرزندان انقلاب بودند و خود را بیش از همه فرزند امام امت می‌دانسته‌اند. وقتی اسرائیل به لبنان حمله کرد، امام آیه استرجاع را تلاوت نمودند که نشان از اندوه عمیق امام نسبت به این اتفاق داشت. اما پاسداران انقلاب که خود را پیشمرگان خمینی کبیر می‌دانستند مانع از حضور مداوم صهیونیست‌ها در جنوب لبنان شدند و این‌گونه بود که حزب‌الله لبنان شکل گرفت. به این ترتیب، حزب‌الله به عنوان رکن نظامی امت اسلامی در منطقه فعالیت خود را آغاز کرد. از آن به بعد حزب‌الله لبنان با شراکت در عملیات نظامی علیه صهیونیست‌ها و دیگر مستکبران سر بلند کرد و آنقدر رشد کرد تا بتواند اخراج صهیونیست‌ها از جنوب لبنان را رقم بزند.

پیش‌بینی‌های حضرت امام(ره)

اتکا بر مکتب قرآنی مقاومت موجب تحقق همه وعده‌ها می‌شود. امام امت وعده نابودی اسرائیل را داده بودند و جانشین خلف ایشان- رهبر معظم انقلاب اسلامی- نیز از تحقق این وعده در 25 سال آتی سخن گفته‌اند. یادمان نمی‌رود در اولین روزهایی که می‌گفتیم «مرگ بر آمریکا» این شعار را یک رویای غیرقابل تحقق تصور می‌کردیم اما امروز آن‌قدر دستمان پر است که موقع سر دادن مرگ بر آمریکا و مرگ بر اسرائیل، به تحقق قریب‌الوقوع این شعارها ایمان داریم.

شهید قاسم سلیمانی؛

پرورش‌یافته ممتاز مکتب مقاومت امام(ره)

پس از ارتحال امام خمینی(ره) حضرت آیت‌الله خامنه‌ای که خود پرورش‌یافته همین مکتب است، با مراقبت بی‌نظیرشان از مکتب مقاومت موجب ظهور بزرگمردانی چون شهیدان قاسم سلیمانی‌، احمد کاظمی، طهرانی مقدم و... شدند و کاری کردند که دیگر هیچ‌کس جرأت نگاه چپ به این کشور را ندارد. امروز مکتب مقاومت و فرزندان آن در سرتاسر منطقه ازجمله حزب‌الله، حماس و انصارالله به چنان قدرتی دست یافته‌اند که می‌توانند در مقابل هر ارتش مجهز و قدرتمندی ایستادگی کنند و ترسی نداشته باشند. چون راه درستی که امام خمینی(ره) ترسیم کردند را در پیش گرفتند.

امام راحل فرموده بودند که خرمشهر را خدا آزاد کرد و قاسم سلیمانی به عنوان فرزند رشید مکتب مقاومت امام نیز همواره خدا را عامل می‌دانستند و به پیروزی‌های پی‌درپی دست یافتند و رهبر انقلاب نیز به عنوان ولی‌فقیه زمان و پرچمدار امروز این مکتب، خدای یکتا را در رأی عمل خودشان مدنظر قرار می‌دهند و درنتیجه راهی جز فتح و پیروزی پیش‌روی‌شان نیست. این مقدور همیشگی خداوند بر بندگان صالح و اهل ایمانی است که خدا آنان را وارثین زمین قرار داده است.

مخلص کلام

امام امت(ره) مکتبی را برای ما به ارث گذاشتند که با تحمل دشواری‌ها به طعم شیرین پیروزی و فتح دست می‌یابد. فراموش نمی‌کنیم که امام فرمودند: «وطن ما شام و دمشق نیست بلکه وطن ما اسلام است» این خود دلیل بر این مساله است که مرز ما دین اسلام است. به همین دلیل نیز امام خمینی(ره) اساس مقاومت را در پایبندی کامل به دین اسلام می‌دانستند و این مسئله که برای ما برد و باخت هدف نیست بلکه عمل به تکلیف اهمیت دارد. پس خلاصه مکتب مقاومت در سیره امام امت، پافشاری بر اصالت مکتب اسلام است.