کیهان بررسی کرد

ضرورت اقدام جدی برای حمایت جامع از زوج‌های نابارور

با توجه به شیوع ناباروری 20 درصدی در بین زوج‌های ایرانی و پیش‌بینی بحران کاهش جمعیت جوان در کشور طی دو سه دهه آینده، موضوع درمان رایگان و حمایت از زوج‌های نابارور باید جدی‌تر دنبال شود.

کد خبر: ۲۴۱۶۵۴

تاریخ: ۲۶ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۲۱:۱۹

سرویس اجتماعی –
«هزینه درمان ناباروری آن‌طور که می‌گویند، تحت پوشش بیمه‌ها نیست. هزینه اعمال جراحی، آزمایش‌ها و سونوگرافی‌ها، دارو و ویزیت روی هم رفته بالاست و جمعا به 40، 50 میلیون تومان می‌رسد. شاید ما بتوانیم این هزینه‌ها را به زحمت پرداخت کنیم اما شاهد بودم خانواده‌ای روستایی با هزار امید و آرزو پنج میلیون تومان را طی یک‌سال پس‌انداز کرده بودند اما وقتی به مرکز درمان ناباروری مراجعه کردند متوجه شدند هزینه یکی از اعمال به 7 میلیون تومان افزایش پیدا کرده است و با ناامیدی روی صندلی نشستند. از طرفی، اگر قرار باشد این اعمال در مراکز دولتی انجام شود، وقت‌های طولانی مدت چند ماهه داده می‌شود که از صبر و حوصله خارج است. اصلا از کجا معلوم که هزینه‌ها تا چند ماه دیگر تغییر نکنند؟ به واقع هزینه‌ها بالا و کمرشکن است. خانواده‌های بسیاری هستند که تمایل به درمان ناباروری و فرزندآوری دارند اما ممکن است با این هزینه‌ها قیدش را بزنند».
جملاتی که خواندید درد دل یک خانواده در گفت‌و‌گو با خبرنگار کیهان است که با مشکل ناباروری دست و پنجه نرم می‌کند.
آمارها بیانگر آن است که حدود یک پنجم زوج‌ها در کشور با مشکل ناباروری مواجه هستند و باید برای درمان ناباروری اقدام کنند، این در حالی است که هزینه‌های درمان ناباروری بالا و مستلزم حمایت جدی بیمه‌ها است.
حمایت بیمه تامین اجتماعی از خدمات ناباروری
در این رابطه، دی ماه سال 1400 مدیرعامل سازمان تامین اجتماعی نحوه تحت پوشش قرار گرفتن خدمات ناباروری از سوی این سازمان را تشریح کرد و گفت: خدمات ناباروری IVF,IUI,FET,ICSI بر اساس مصوبه هیئت وزیران از دوم شهریور ۱۴۰۰ بر مبنای دستورالعمل خرید راهبردی مربوطه در تعهد سازمان تامین اجتماعی قرار گرفته است.
میرهاشم موسوی اظهارداشت: بر این اساس، ضروری است، زوجین نابارور ابتدا در مدیریت درمان استان، تشکیل پرونده داده و سپس نسبت به دریافت خدمت از مراکز مجاز ارائه‌کننده خدمات ناباروری، اقدام کنند. به گفته وی، بیمه شدگان برای دریافت این خدمات ضروری است با مراجعه به مراکز مجاز درمان ناباروری نسبت به دریافت گواهی پزشک مبنی بر ناباروری اقدام کنند و با در دست داشتن گواهی صادره برای تشکیل پرونده به مدیریت درمان استان مراجعه و سپس نسبت به ادامه سیر درمان اقدام کنند.
پوشش خدمات ناباروری توسط بیمه سلامت
تحت پوشش قرار گرفتن خدمات درمان ناباروری در حالی است که هزینه داروهای مورد نیاز در درمان ناباروری از سال ۱۳۹۲ بر اساس تفاهم نامه مابین وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و وزارت بهداشت از سوی سازمان تامین اجتماعی به زوجین نابارور پرداخت شده است.
محمدمهدی ناصحی، مدیرعامل بیمه سلامت آذرماه سال 1400 با اعلام این خبر، اظهار داشت: سازمان بیمه سلامت به عنوان یک سازمان پیشرو به منظور حمایت مالی و افزایش نرخ باروری، افزایش رضایتمندی بیمه شدگان، تسهیل و دسترسی عادلانه به این خدمات و کاهش پرداخت از جیب مردم، دستورالعمل خرید راهبردی خدمات ناباروری که به تازگی در دبیرخانه شورایعالی بیمه سلامت با همکاری سازمان‌های بیمه‌گر پایه تهیه شده است را به استان‌ها ابلاغ کرد. براساس این دستورالعمل زوجین نابارور در سامانه نشان دار می‌شوند و خدماتی مانند داروها و آزمایش‌ها وپاراکلینیک را دریافت می‌کنند.
به گفته ناصحی، این سازمان خدمات ناباروری را از حداقل ۵۵۰ هزار تومان تا چهار میلیون و صد هزار تومان در بخش دولتی و از ۹۷۶ هزار تومان تا 6 میلیون و 900 هزار تومان در بخش عمومی غیردولتی و خصوصی تحت پوشش قرار می‌دهد.
بر این اساس، زوج‌های نابارور می‌توانند از خدمات سه دوره ناباروری: IVF، میکرواینجکشن، IUI و FET با پوشش بیمه‌ای ۹۰ درصد تعرفه بخش دولتی در مراکز ناباروری دولتی و ۹۰ درصد تعرفه بخش عمومی غیر‌دولتی در بخش‌های عمومی غیر‌دولتی، خیریه، موقوفه و خصوصی در طول یک‌سال بهره‌مند شوند.
هزینه‌های درمان افزایش پیدا کرده است
اما اقدامات بیمه‌ها برای تحت پوشش قرار دادن خدمات و هزینه‌های درمان ناباروری در حالی است که به گفته محمدرضا صادقی رئیس‌پژوهشگاه ابن‌سینا، هزینه‌های درمان افزایش یافته و این موضوع همخوانی با سطح درآمدی ندارد؛ البته این درحالی است که کمترین افزایش قیمت‌ها در زمینه درمان و درمان ناباروری اتفاق افتاده است. ولی درمان ناباروری نیازمند تکرار به دفعات است و ممکن است زوجین توانایی تامین آن را نداشته باشند. پس لازم است بیمه‌ها به درستی به موضوع ورود کنند.
خطر تعطیلی مراکز درمان ناباروری
صادقی درخصوص ضرورت حمایت بیمه‌ها از درمان ناباروری گفت: تمام تقاضای ما و مردم از بیمه و وزارت بهداشت است. حدود ۵۵ مرکز درمان ناباروری وابسته به وزارت بهداشت داریم، مراکز جهاد دانشگاهی راغب هستند که بیماران بتوانند از بیمه خود استفاده کنند. هزینه تامین اقلام دارویی و مواد مصرفی در مراکز درمانی سنگین است و این نشان می‌دهد نیاز به حمایت داریم. گاهی زمان پرداخت‌های بیمه‌ای به ما یک سال به طول می‌انجامد این درحال‌است که با وجود شرایط تغییر قیمت، روزانه بایستی به مراجعه‌کننده خدمت دهیم. اگر تعاملی بین شرکت‌های بیمه با مراکز درمان ناباروری وجود نداشته باشد، به سمت تعطیلی می‌روند و یا بعد از مدتی مراکز مجبور می‌شوند بگویند خدمات بیمه‌ای را نمی‌پذیرند. مجلس شورای اسلامی می‌گوید مراکز درمان ناباروری باید خدمات بیمه‌ای بدهند، اما این مستلزم پرداخت به موقع مطالبات ما از سوی بیمه است.
حمایت بیمه‌ها
متناسب با هزینه‌های درمان نیست
همچنین، علی صادقی تبار، مدیر مرکز درمان ناباروری ابن‌سینا با انتقاد از پوشش ضعیف خدمات درمان ناباروری توسط بیمه‌ها، گفت: دو سال است که بودجه حمایت از زوجین نابارور به بیمه‌ها داده شده اما هنوز این بودجه به خوبی به دست زوجین نمی‌رسد؛ در این دو سال بیمه سلامت بودجه‌های درمان ناباروری را دریافت و توزیع کرده است. سازمان‌های بیمه 70 درصد خدمات دولتی را تحت پوشش دارند اما بودجه‌ای که به زوجین نابارور تخصیص داده شده معادل 7 میلیون تومان به ازای هر دوره درمان ناباروری است و در نظر گرفته نمی‌شود که چه قدر دارو و خدمات تشخیصی و درمانی استفاده کرده است بلکه پکیج 7 میلیون تومانی به این زوجین داده می‌شود.
وی خاطرنشان کرد:‌ همچنین بروکراسی زیادی برای تخصیص این 7 میلیون تومان وجود دارد و درمان‌ها شامل درمان‌های تشخیصی، داروها، ویزیت تیم درمان و... است؛ برای دریافت این مبلغ باید مستندات این پرونده درمانی به مهر و امضای متخصصین برسد و این روند بسیار کند می‌شود زیرا آماده‌‌سازی مستندات مربوط به پاتولوژی مدت زمانی به طول می‌انجامد. باید در بدو درمان بدون بروکراسی اداری این 7 میلیون تومان در اختیار زوج نابارور قرار بگیرد.
به گفته صادقی تبار، تنها هزینه اتاق عمل بیماران نابارور در مراکز جهاد دانشگاهی در سال گذشته
7 میلیون و 700 هزار تومان و در مراکز خصوصی تا 14.5 میلیون تومان بوده است؛‌ به این هزینه‌ها،‌ هزینه داروها و سایر خدمات نیز اضافه می‌شود.
نحوه حمایت از زوج‌های نابارور
نیازمند بازنگری است
آنچه از اظهارات زوج‌های نابارور و مدیران مراکز درمان ناباروری مشخص است، حمایت شرکت‌های بیمه‌ای با هزینه‌های درمان همخوانی ندارد و این مسئله نیازمند بازنگری و حمایت جدی‌تر است. با این حال، اگر بیمه‌ها توانایی پوشش بیشتری نداشته باشند لازم است تا دولت در راستای حمایت از فرزندآوری و اجرای بهتر قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، تسهیلات ویژه‌ای را برای درمان زوج‌های نابارور در نظر بگیرد. اهمیت حمایت از زوج‌های نابارور به این دلیل است که ایران در حال عبور از پنجره جمعیتی است و اگر قرار باشد یک پنجم زوج‌های کشور صاحب فرزند نشوند، نمودار افزایش جمعیت با چالش‌های بیشتر مواجه خواهد شد. حال که این زوج‌های جوان بر خلاف بسیاری که حاضر به پذیرش مسئولیت تشکیل خانواده نیستند و حتی برخی از زوجین متاسفانه تمایل کمی به فرزند‌آوری دارند، زوجین ناباروری که از سد تشکیل خانواده گذشته و مشتاقانه به فرزندآوری تمایل دارند باید به طور ویژه و همه‌جانبه مورد حمایت قرار گیرند.