مشکل فضای فرهنگی - اجتماعی ما کجاست؟(نگاه)

کد خبر: ۲۴۱۱۴۰

تاریخ: ۱۹ ارديبهشت ۱۴۰۱ - ۲۱:۰۵

محمدحسین حمزه

کید دشمن ضعیف اما تلاشش انبوه است. تمرکز آنها در بحبوحه تهاجم ترکیبی، تاخت‌وتاز فرهنگی ـ تبلیغاتی و مأیوس‌سازی است. این فقره از هجوم دشمن که عقبه نظام را هدف گرفته، برخلاف روش‌های تهاجم اقتصادی و امنیتی، روند کاملا ملموسی ندارد بلکه از طبیعت پیچیده‌ای برخوردار است و پیروزی دشمن در آن مساوی است با رسیدن او به همه اهداف خود. کمال آرزوی دشمن تخریب باورهای دینی در قلب مردم و ناامیدی آنان از انقلاب اسلامی است. در مقابل، پاسخگویی مناسب به نیاز جامعه در شناخت فرهنگ اسلامی و آرمان‌های انقلاب اسلامی مساوی است با پویایی و جاودانگی انقلاب. دشمن در این تهاجم، ادراکی از صبغه فرهنگی و الهی انقلاب پیدا کرده است. خط حرکت انقلاب، خط فرهنگی و دنباله حرکت انبیاء و ائمه اطهار علیهم‌السلام است که محور اصلی کار آن برگزیدگان خدای متعال نیز فرهنگ و سر و کار داشتن با عقل و اندیشه مردم است. دشمن می‌بیند در جهان آشفته انقلاب را سامان داده‌ایم و سرمشق دیگران شده‌ایم. از این رو، ارزش‌ها و اندیشه اسلامی و هویت و دستاوردهای انقلاب به شدت مورد هجوم آنهاست. دشمن با محوریت جنگ رسانه‌ای و چنگ انداختن به فضای مجازی و یکه‌تازی در این فضای فاقد قانون، می‌خواهد مردم از آرمان‌خواهی و اعتقادات خود دست بردارند و شخصیت و هویت اسلامی و انقلابی خود را از دست بدهند.

در این سو و با شرایط گفته شده، جامعه بیش از حد نیازمند فعالیت فرهنگی است و تغذیه فکری صحیح و ارائه اندیشه و فرهنگ اسلامی و حقایق انقلاب به جامعه ضرورتی بی‌بدیل است. علی‌رغم داشته‌های غنی فرهنگی و تلاش‌ها و نمونه‌های فراوان و مؤثر کار فرهنگی انجام شده، مشکل فضای فرهنگی ما هنوز این است که این فضا خالی است. فضا را باید پر کنیم. فضا را که خالی گذاشتیم، مردم را از گنج فرهنگ اسلامی محروم کرده‌ایم، راه جولان دشمن را هم بازتر و در عمل به او کمک کرده‌ایم. محیط فرهنگی از عوامل سازنده شخصیت انسان است و باید مورد توجه و مراقبت قرار گیرد. وقتی جامعه‌ای بخواهد در جهت تعالی و شاهراه سعادت گام بردارد، باید از فضای فرهنگی ـ اجتماعی ـ تربیتی مناسبی برخوردار باشد. محیط از انسان‌ها، اشیاء و نمودهایی تشکیل شده است. محیط فرهنگی ـ اجتماعی ما باید به‌گونه‌ای باشد که افراد جامعه در آن احساس شخصیت و سرافرازی کنند، نه احساس حقارت. فضای جامعه اسلامی باید به‌نحوی باشد که آحاد مردم در آن نشانه‌های سربلندی و منزلت خود را مشاهده کنند و آن را محیطی برای رشد و کسب فضیلت بیابند. در چنین فضایی است که زمینه‌ برای ترقی همه‌جانبه فراهم است.

نشانه‌های عزت و عظمت اسلام و انقلاب در جامعه باید نمایان باشد و بدرخشد و آحاد مردم به هویت اسلامی و انقلابی خود افتخار کنند. اسلام هرگز اجازه نمی‌دهد که در جامعه اسلامی نمادهایی از دشمن موجود باشد و زمینه‌ای برای تحقیر مسلمانان فراهم شود. استعمار فرهنگی غرب برای قطع ریشه‌های اعتقادی و فرهنگی ما می‌جنگد تا مقدمه‌ای برای توقف حرکت انقلاب و از بین بردن بینش توحیدی و مرام ضد استکباری در دنیا باشد. غرب  به اعتراف مورخان و دانشمندانش قرن‌ها تحت تأثیر فرهنگ مترقی اسلامی بوده است و تمدن کنونی خود را مدیون بالندگی و پیشرفت مسلمانان در تمدن اسلامی در بسیاری از علوم و فنون است. جنگ‌های صلیبی موجب انتقال علوم و تکنیک و فرهنگ اسلامی به اروپا شد. گوستاولوبون، مورخ، جامعه‌شناس و فیلسوف فرانسوی، در کتاب تمدن اسلام و عرب می‌نویسد؛ «تا مدت پانصد سال، مدارس اروپا روی کتاب‌ها و مصنفات مسلمین دایر بود، همان‌ها بودند که اروپا را از لحاظ علم و عمل و اخلاق تربیت کرده، داخل در طریق تمدن کردند...» دانشمندان منصف غرب، انتقال علوم و فرهنگ اسلامی به اروپا را ستوده‌اند.

در این شرایط، حرکت دشمن در ایمان‌زدایی، آرمان‌زدایی و انقلاب‌زدایی از این‌روست که آنها اثر پایبندی به ارزش‌ها و آرمان‌های اسلام و انقلاب را دیده‌اند. دشمن می‌بیند که همین روحیه ماشین جنگی او در عراق و سوریه را به گِل می‌نشاند و طرح خاورمیانه‌ای شوم او را نابود می‌کند. با این وصف، دو جنگ جهانی مستقیم (حمله به عراق و افغانستان) و نیابتی (حمله به عراق و سوریه) مغلوبه شد. پایبندی به همین ارزش‌هاست که دشمن را به زانو درآورده و حماسه آفریده است. آنها می‌بینند هر انقلابی را به شکلی مهار کرده‌اند اما انقلاب اسلامی هر روز قوی‌تر و پویاتر می‌شود. مردم ولایی ما که با همه وجود به انقلاب اسلامی دل بسته‌اند، همیشه با حرکت و حضور خود دشمن را در جای خود متوقف و وادار به عقب‌نشینی کرده‌‌اند.

تقویت باورهای دینی و انقلابی و نشر فرهنگ و معارف اسلامی نقطه مقابل حرکت دشمن است برای از دست رفتن باورها و ارزش‌های انقلاب. باید با ارزیابی نیازهای فرهنگی، برنامه‌ریزی وسیع، هم‌افزایی و سازماندهی و بهره گرفتن از هنر و ظرافت فضای فرهنگی ـ اجتماعی را به‌‌گونه‌ای سامان دهیم که بالندگی اسلام و انقلاب و دستاوردهای حیرت‌آور و امیدآفرین آن چشمگیر باشد. جهاد تبیین این جاست که مانند طالب‌زاده‌ها در این جبهه، رنج و خستگی و زمان نشناسیم.