به بهانه پخش مجموعه تلویزیونی «جنگ دوست‌داشتنی2» در شب‌های ماه مبارک رمضان

روایتی دوست‌داشتنی از دفاع مقدس!

کد خبر: ۲۳۹۹۲۴

تاریخ: ۲۸ فروردين ۱۴۰۱ - ۲۱:۳۱

محمد حمیدی
دهه هفتاد را می‌بایست دهه تحول در روایت از هشت سال دفاع مقدس نامید؛ تا پیش از آن و در دهه شصت غالب روایت‌ها با نگاه جدی تولید و منتشر می‌شد اما با آغاز دهه هفتاد به‌خصوص در اواسط این دهه شاهد ظهور و بروز آثاری در تولیدات هنری هستیم که نگاهشان به مقوله دفاع مقدس کمی متفاوت از روایت‌های دهه شصت بود، به‌عنوان نمونه فیلم سینمایی «لیلی با من است» که یکی از اولین آثار هنری با موضوع دفاع مقدس بود که پس از اتمام جنگ تحمیلی با نگاهی متفاوت و صدالبته روایتی طنزگونه به یکی از مهم‌ترین اتفاقات جمهوری اسلامی پرداخته است و بدین‌صورت است که اواسط دهه هفتاد را می‌بایست سرآغاز تولیدات هنری با محتوای طنز به مقوله هشت سال دفاع مقدس نامید.
شاید شروع و سرآغاز این نوع نگاه متفاوت و مخاطب‌پسند بسیار درخشان و عالی بود اما متأسفانه هر چه جلوتر آمدیم علی‌الخصوص در اوایل دهه هشتاد شاهد آثاری بودیم که سهواً و یا عمداً حد و مرز طنز و توهین را نتوانستند رعایت کنند و این روایت جذاب و شیرین عملاً به انحراف و انحطاط کشانده شد. البته که در همان سال‌ها نیز آثار درخوری مانند اخراجی‌ها تولید شد ولی قاطبه این‌گونه متفاوت از آثار هنری چه در وادی کتاب، مستند، تئاتر و حتی تجسمی بسیار کم و قطره‌چکانی بودند و چنین شد که درنهایت و در سال‌های اخیر دیگر خبری از تولیدات هنری دفاع مقدس با نگاه طنز عملاً به صفر رسید.
اما در همین اوضاع‌واحوال خبر تولید مجموعه 30 ‌قسمتی با عنوان «جنگ دوست‌داشتنی» آن‌هم محصول یکی از قدیمی‌ترین و با اصالت‌ترین گروه‌های مستندسازی از دفاع مقدس یعنی گروه مستند روایت فتح یادگار سید مرتضی آوینی شهید اهل‌قلم بسیار توجهات را به خود جلب کرد، آیا قرار است این گروه مستندسازی نیز همانند سایر آثار تولیدشده در اوایل دهه 80 حد و مرز طنز و توهین را نادیده بگیرند و یا قرار است سرآغاز دوباره شوند بر تولیدات هنری طنز و شیرین از دوران دفاع مقدس؟
حوالی تیرماه سال قبل بود که پخش 30 قسمت از سری اول این برنامه به میزبانی اصغر نقی‌زاده از صداوسیمای جمهوری اسلامی همه نگاه‌ها را به خود جلب کرد، بازیگر شصت‌ساله سینمای دفاع مقدس در مقام مجری و میزبان از رزمندگان جنگ تحمیلی با خاطرات نشنیده و طنزشان به تهیه‌کنندگی حسین همایون‌فر تهیه‌کننده جوان سینمای مستند که علی‌رغم جوانی‌اش تجربیات فراوانی در تولیدات مستند با موضوع دفاع مقدس دارد. پخش مجموعه «جنگ دوست‌داشتنی» به‌قدری جذاب و عالی درآمده بود و مورد استقبال بسیاری از مخاطبان قرار گرفت که درخواست‌های مردمی مبنی بر تولید و ادامه این برنامه را روانه میدان فردوسی دفتر سابق شهید سید مرتضی آوینی که اکنون محل گروه مستند روایت فتح است کرد. به این ترتیب سازندگان اثر ساخت سری جدید را با همان گروه در دستور کار قراردادند؛ اما جنگ دوست‌داشتنی چه دارد که بعد از سال‌ها برهوت تولیدات طنز در حوزه دفاع مقدس این‌چنین مورد اقبال و استقبال قرارگرفته است؟
تنها کافی است به خلاصه‌ای که حسین همایون‌فر کارگردان و تهیه‌کننده این مجموعه در ابتدای سری اول در رسانه‌ها منتشر کرد دقت شود. همایون‌فر در خصوص ساخت چنین مجموعه حساس و البته جذاب و پرمخاطبی نوشته بود: «هیچ جنگی دوست‌داشتنی نیست اما آدم‌های جنگ ‌گاهی دوست‌داشتنی هستند، هیچ زخمی بدون درد نیست، اما جای زخم‌ها گاهی دوست‌داشتنی هستند، هیچ سربازی عاشق جنگیدن نیست، اما وقتی دفاع از خاک باشه جنگیدن هم گاهی دوست‌داشتنی می‌شود، هیچ مادری رضایش به مرگ فرزند نیست، اما وقتی شهادت باشد، مرگ هم گاهی دوست‌داشتنی می‌شود، هیچ دورانی سراسر دوست‌داشتنی نیست، اما در مرور خاطرات، گاهی حتی جنگ هم دوست‌داشتنی می‌شود.»
از طرفی حضور و دعوت از اصغر نقی‌زاده به‌عنوان بازیگر نیز نشان از ریسک بالای گروه تولید داشت زیرا نقی زاده برای اولین‌بار قرار بود به‌عنوان مجری جلوی دوربین قرار بگیرد آن‌هم در برنامه‌ای چون «جنگ دوست‌داشتنی» که یک حرکت اشتباه می‌توانست کل زحمات بچه‌های روایت فتح را معکوس جلو دهد و عملاً تیر خلاصی بر تولیدات طنز دفاع مقدس شود.
اما نقی‌زاده با اجرای عالی و درخشان خودش نشان داد که نه‌تنها در عرصه سینما یک بازیگر موفق که در عرصه اجرا آن‌هم برنامه مهم و حساسی چون جنگ دوست‌داشتنی می‌تواند همچون یک پدیده ظاهر شود و یک‌تنه کار را به اوج و ارتفاعی بلند پرتاب کند.
نقی زاده در جنگ دوست‌داشتنی در حالی نقش یک میزبانی خوش‌رو و خوش‌خنده را ایفا می‌کند که بی‌تردید سنگین‌ترین و مهم‌ترین مسئولیت این برنامه تلویزیونی را نیز عهده‌دار شد. از طرفی همان‌طور که بالاتر بدان اشاره شد انتخاب اصغر نقی‌زاده نیز برای این میزبانی را یک ریسک به ‌تمام‌معنا باید برشمرد؛ این مدل مجموعه‌ها با تمرکز بر خاطرات و اتفاقات جنگ تحمیلی قطعاً حساسیت‌های خاص خود را به همراه دارد و از همین جهت است که انتخاب یک مجری حرفه‌ای، کاربلد و باتجربه را طلب می‌کرد و درنهایت نقی‌زاده برای این اجرا انتخاب می‌شود که خودنگرانی‌هایی را در همان بدو امر به وجود آورد. اما اجرای 30 قسمت در فصل اول کار را تمام کرد و نقی زاده خود را یک مجری تمام‌عیار نیز نشان داد، هدایت و همراهی با مهمان برنامه و از طرفی رعایت خطوط قرمز و حساسیت‌های منطقی این دست برنامه‌ها تنها یکی از برگ برنده‌هایی بود که نقی‌زاده در فصل نخست به درخشان‌ترین حالت ممکن انجام داد و نشان داد که او را نیز باید در زمره بازیگر مجریان بی حاشیه و متعهد و حرفه‌ای قلمداد کرد.
فصل دوم «جنگ دوست‌داشتنی» محصول گروه مستند بنیاد فرهنگی روایت فتح نیز بعد از تجربه موفق سری اول با اصغر نقی‌زاده کلید خورد و درنهایت این شب‌ها از شبکه نسیم مهمان‌ خانه‌ها شده است. اما این برنامه با تمام نقاط ضعف و قوتش به یک پدیده در حوزه تولیدات آثار دفاع مقدس با نگاه طنز بدل شده است و امیدواریم مسئولین بنیاد فرهنگی روایت فتح با همین دست‌فرمان سری و فصل‌های بعدی این مجموعه دوست‌داشتنی را نیز تولید و منتشر کنند.