رنسانس شرق - قسمت سوم و پایانی

بیداری اسلامی

کد خبر: ۲۳۵۹۲۷

تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۴۰۰ - ۲۱:۱۳

مهدی جبرائیلی تبریزی
بدون شک بیداری اسلامی از ثمرات و برکات انقلاب اسلامی بوده که با شعار «لااله‌الّاالله» به نفی هرآنچه که غیرخدا بود، علیه نظام لیبرال دموکراسی به پاخاست. امت اسلامی این وعظ قرآنی «بگو شما را تنها به يك چيز اندرز مى‏دهم، و آن اينكه براى خدا قيام كنيد»(سبأ / 46) را از زبان روح خدا شنیدند(ولایت فقیه، ص 173 به بعد). و از غفلت تاریک تاریخی خود به انفجار نور قیام خمینی(ره) بیدار شدند.
ريچارد نيكسون رئیس‌جمهور اسبق آمريكا با‌ اشاره به این حقیقت گفته است: «آنچه كه انقلاب اسلامي به اثبات رسانده و به دنيا بيان كرده است، اين است كه اسلام شايستگي حاكميت بر جامعه را دارد؛ زيرا كه دين آسماني است. از اين‌رو در كشورهاي اسلامي عربي تأثيرگذاشته است و انقلاب‌هايي كه هم‌اكنون در ساير كشورهاي عربي شكل گرفته‌اند، جز ثمره درخت انقلاب اسلامي چيز ديگري نيست. انقلاب ثمرهاي ديگري نيز دارد كه اثرات آن را در كشورهايي چون تونس، الجزاير، مصر، آذربايجان و كشورهاي استقلال‌يافته شوروي سابق و ساير نقاط دنيا مي‌بينيم. اين انقلاب‌ها نهرهايي هستند كه از سرچشمه جوشان انقلاب اسلامي ايران در نقاط مختلف جهان شاخه شاخه شده‌اند. انقلاب اسلامي ايران تكرار و تجديد نهضت امام حسين(ع) است(انقلاب اسلامى در گستره نظام بين‌الملل، ص 23).
همانی که «توین بی» سال‌ها قبل هشدار داده بود: «پان اسلامیسم خوابیده است، با این حال ما باید این امکان را داشته باشیم که پرولتاریای جهان بر ضد سلطه غرب به شورش برخیزد و خواستار یک رهبری ضد غربی شود، این خفته بیدار خواهد شد، در نظر بگیریم. بانگ این شورش ممکن است در برانگیختن روح نظامی اسلام- حتی اگراین روح به قدر خفتگان هفت‌گانه درخواب بوده باشد اثر روحی محاسبه‌ناپذیری داشته باشد. زیرا که ممکن است پژواک‌های یک عصر قهرمانی را منعکس سازد. در دو مورد تاریخی در گذشته، اسلام انگیزه‌ای بوده است که به سائق آن یک جامعه شرقی پیروزمندانه بر ضد یک متجاوز غربی به پا ساخته است؛ در زمان نخستین جانشینان پیامبر اسلام سوریه و مصر را از سلطه یونان، که تقریبا هزار سال آنها را در زیر فشار خود داشت، نجات داد، در زیر فرمانروایی سعد بن زنگی و نورالدین و صلاح‌الدین و مملوکان، اسلام آن دژ را در برابر هجوم صلیبیان و مغول‌ها حفظ کرد. اگر وضع کنونی بشر به یک[ جنگ نژادی] منجر شود، اسلام ممکن است بار دیگر برای ایفای نقش تاریخی خود قیام کند»(تمدن در بوته آزمایش، آرنولد توج توینبی، صص184 تا 187).
نکته مهم در این مورد اینکه بیداری اسلامی بر مبنای قرائتی شیعی از اسلام اتفاق افتاد. قرائتی که براساس نظام فقهی شکل می‌گرفت. فقه این نوع از اسلام دارای قواعدی استکبارستیز و هنجارشکنانه بود. قاعده نفی سلطه و ستم از آن جمله است.
تمدن نوین اسلامی
جنس انقلاب اسلامی از جنس فرهنگ و باورهای دینی بود. همان‌گونه که اسلام برای بشریت آمده، انقلاب برآمده از آموزه‌های آن هم نباید در حیطه جغرافیایی قرار گرفته و فقط به تغییر نظام سیاسی خاصی اکتفاء کند. این اول راه بود اما به تعبیر رهبر حکیم انقلاب «خطّی که نظام اسلامی ‌ترسیم می‌کند، خطّ رسیدن به تمدّن اسلامی است».
تمدن نوین اسلامی ضرورتی انکارناپذیر است که باید در خط سیر حرکت انقلاب به‌عنوان یک هدف میانی زمینه‌ساز ظهور مدنظر قرار گیرد. غفلت از شاخصه‌ها، الزامات و مولفه‌های راهبردی آن آفتی است فرصت‌سوز. سبک زندگی و اجتناب از تقلید دارای اهمیت بسیاری در این راستاست که رهبرانقلاب اسلامی بارها بر آن تأکید و در بیانیه گام دوم انقلاب هم سفارش کرده‌اند.
طلیعه ظهور ولی‌الله اعظم(عج)
انقلاب اسلامی ظهور صغری است در روند ظهور کبرا حجت عظمای الهی. بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران انقلاب اسلامی ایران را مقدمه و شروع انقلاب بزرگ جهان اسلام، به پرچمداری حضرت حجت(عج) بیان فرمودند: «انقلاب ما نقطه شروع انقلاب بزرگ جهان اسلام، به پرچمداری حضرت حجت (ارواحنا فداه) است که خداوند بر همه مسلمانان و جهانیان منت نهد و ظهور فرجش را در عصر حاضر قرار دهد»(صحیفه نور، ج۲۱، ص۱۰۸).
هرچند اصل حرکت انقلاب برای پیاده شدن اسلام بوده و هست ولی پرواضح است که این مهم- اجرای کامل معارف اسلام- جز به دستان با کفایت امام زمان(عج) محقق نمی‌شود چرا که این جایگاه، خاص معصوم است اما وظیفه منتِظر، ایجاد زمینه است و خاصیت انقلاب اسلامی ایران همین ایجاد زمینه داخلی و خارجی برای ظهور آن موعود امم بوده و هست.
منابع روایی اهل سنت از پیامبر اکرم(ص) نقل کرده‌اند: «مردم از مشرق قیام می‌کنند و زمینه را برای انقلاب جهانی مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) فراهم می‌سازند»(سنن ابن ماجه، ج۲، ص۱۳۶۸، حدیث ۴۰۸۸).
امام باقر(ع) فرمودند: «می‌بینم گروهی از مشرق زمین قیام می‌کنند و طالب حق می‌باشند امّا آنان را اجابت نمی‌کنند، مجدداًً بر خواسته‌هایشان پافشاری می‌کنند امّا مخالفان نمی‌پذیرند وقتی چنین وضعی را مشاهده می‌کنند، شمشیرها را به دوش کشیده و در مقابل دشمن می‌ایستند. اینجاست که پاسخ مثبت می‌گیرند امّا این‌بار هم نمی‌پذیرند تا اینکه همگی با هم قیام می‌کنند و آنچه به دست می‌آورند (انقلاب) جز به دست توانای صاحب شما به کس دیگری نمی‌سپرند. کشته‌های آنان شهید محسوب می‌گردد، اگر من آن زمان را درک می‌کردم خویشتن را برای صاحب این امر نگه می‌داشتم»(بحارالانوار، چ اسلامیه، ج۵۲، ص۲۴۳).
رهبر معظم انقلاب در بیانیه گام دوم به جوانان سفارش کردند: «دهه‌های آینده دهه‌های شما است و شمایید که باید کارآزموده و پُرانگیزه از انقلاب خود حراست کنید و آن را هرچه بیشتر به آرمان بزرگش که ایجاد تمدّن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی (ارواحنافداه) است، نزدیک کنید».