در استقبال از جشنواره فیلم فجر چهلم

آغازی برای احیاء جشنواره‌ای با رنگ و فکر فجر

کد خبر: ۲۳۵۵۵۴

تاریخ: ۱۰ بهمن ۱۴۰۰ - ۲۱:۰۴

مهدی امیدی
چهلمین جشنواره فیلم فجر در حالی آغاز می‌شود که حالا به سن بلوغ رسیده است؛ از یک جشنواره با 40 سال سن انتظار می‌رود تا پختگی و متانت لازم را داشته باشد و مانند نوجویان و اهالی هیاهو، برای خودنمایی به هر دری نزند! بنا بر گفته برخی از آگاهان، جشنواره فجر امسال نسبت به دوره‌های اخیر این رویداد، تا حدودی برتر است. به همین مناسبت با دو کارشناس سینما، یکی در مقام عضو شورای پروانه ساخت و نمایش و دیگری عضو هیات انتخاب چهلمین جشنواره فیلم فجر به
گفت وگو پرداختیم.
در انتظار نمایش «فجر» در سینما
سعید مستغاثی، منتقد، مستندساز و عضو شوراهای پروانه ساخت و پروانه نمایش سینمایی گفت: هر چند که همه فیلم‌های راه یافته به بخش مسابقه جشنواره فجر امسال عالی نیستند و در بین آنها فیلم‌های کسل‌کننده هم حضور دارد، اما این نوید را می‌دهم که در میان آثار پذیرفته شده در جشنواره، فیلم‌هایی با ایده‌های درخشان و غافل گیر‌کننده و برخوردار از استانداردهای سینمایی بسیار زیاد است. همچنین فیلم‌های جشنواره چهلم نسبت به آثار یک دهه اخیر این جشنواره، تعارضی با فجر انقلاب ندارند.
وی همچنین درباره افق آینده جشنواره فجر نیز بیان کرد: جشنواره فیلم فجر را نمی‌توان جدای از عملکرد مدیریت سینمایی در نظر گرفت. اگر مانند مدیریت قبلی، سازمان سینمایی به سمت تولید آثار بی‌در و پیکر و باری به هر جهت برد، نمی‌توان به اعتلای جشنواره فجر هم امید داشت. اما اگر جریان تولیدات سینمای کشور به سمتی برود که هم استانداردهای سینمایی رعایت شود و هم اینکه فرهنگ و هویت اسلامی-ایرانی در آثار تبلور یابد، جشنواره فجر نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت. البته دست یابی به وضعیت مطلوب، کار یک سال و دو سال نیست و زمان‌بر است و همچنین تنها به سازمان سینمایی محدود نیست، بلکه کل نظام فرهنگی کشور، دانشگاه‌ها و... باید در این جهت باشند.
مستغاثی در پایان ابراز امیدواری کرد: ان‌شاءالله جشنواره فجر امسال آغازی برای بازگشتن این جشنواره به فجر واقعی، یعنی نمایاننده آرمان‌های فجر انقلاب باشد. این گونه نباشد که مثل سال‌های قبل ببینید در خیابان راهپیمایی 22 بهمن است و در جشنواره ساز دیگری زده می‌شود. یا مثلا یادم هست در یکی از دوره‌های اخیر وقتی در شب 22 بهمن در محوطه بیرون جشنواره مراسم آتش بازی برگزار می‌شد، یکی از دوستان که در این سال‌ها از رانت‌های بسیاری هم در سینما و هم در تلویزیون برخوردار بوده، با تعجب بپرسد که چه خبر است؟ این گونه نباشد که به قول یکی از مسئولان سابق سینمایی، جانبازها پرسیده بودند که ما چه جایگاهی در این جشنواره داریم؟ اگر این جشنواره ملی است، باید پرسید کدام ملت؟ اگر ملت ایران است که فرهنگ و اعتقادات و باورهای خودشان را دارند و این گونه جشنواره مفهوم ملی پیدا می‌کند. جشنواره باید یک جشنواره موضوعی باشد و موضوع آن هم فجر انقلاب باشد. هر چند که امسال در جشنواره قدم‌های خوبی برداشته شده؛ در انتخاب آثار، در برگزاری جمع‌و‌جور و مردمی شدن و بزرگداشت افرادی مثل مرحوم اکبر عالمی؛‌ای کاش از چنین آدم‌هایی که به سینمای کشور خدمت کرده‌اند در زمان حیات‌شان تقدیر شود.
برخی فیلم‌ها نمونه‌های خوبی هستند
محمدحسین نیرومند، عضو هیات انتخاب چهلمین جشنواره فیلم فجر هم گفت: در طول این سال‌ها جشنواره فجر با فراز و فرودهای بسیاری رو‌به‌رو بوده است، با این حال به نظر می‌رسد سال‌هاست جشنواره فجر دچار روزمرگی شده است. من علت این امر را در این نکته می‌بینم که جشنواره باید جزئی از یک پازل مدیریت کلان فرهنگی باشد؛ یک نظام فکری کلان که همه شئون هنر سینما را در نظر داشته باشد. سینما باید سند جامع فرهنگی و سینمایی داشته باشد و جشنواره فیلم فجر بخشی از پازل این سند جامع باشد.
وی افزود: یکی از افت‌های جدی سینمای ایران این است که بسیاری از سینماگران به اهمیت مخاطب عنایت لازم را ندارند. حاصل این نگاه، سینمایی است که نمی‌تواند بیننده را مجاب کند که بلیط بخرد و به سینما بیاید. اینکه بیش از هفتاد درصد تولیدات سینمای ایران نمی‌توانند در اکران موفق باشند به همین موضوع باز می‌گردد. به نظر من شرط لازم برای یک فیلم سینمایی آن است که فیلم برای مردم و بیننده ساخته شود. فیلم بی‌مخاطب، فیلم نیست. در سینمای ایران میلیاردها تومان هزینه برای صدها فیلم تولید شده صرف شده است که هرگز امکان اکران عمومی پیدا نکرده‌اند و یا اگر اکران شده‌اند با کمترین مخاطب مواجه بوده‌اند. این اتفاق باعث شده تا سینمایی سطحی و متاسفانه مبتذل جای این نوع فیلم‌ها را در سبد اکران کشوراشغال کند. وقتی فیلمی نمی‌فروشد طبیعتا سینمادار تمایل به اکران آن ندارد. این اتفاق تلخ به مرور تاثیر مخرب خود را بر ذائقه مخاطبان ایرانی به جای گذاشته است. تاسف بار اینکه در سال‌های اخیر برخی از فیلمسازان ایرانی تصور می‌کنند جذب مخاطب از مسیر ابتذال و سطحی نگری می‌گذرد. بنابراین جذب مخاطب شرط لازم برای سینما هست ولی شرط کافی نیست. سینماگران به عنوان تولیدکنندگان تاثیرگذارترین کالای فرهنگی باید خود را در قبال جامعه مسئول بدانند. بنابراین وقتی با مشکل تقلیل ذائقه مخاطب رو‌به‌رو می‌شوند نباید با این وضعیت همراهی کنند بلکه تلاش کنند جذب مخاطب را با داستان‌های جذاب، خلاقه و تصویری هنرمندانه ایجاد کنند.
نیرومند ابراز امیدواری کرد: خوشبختانه برخی فیلم‌های جشنواره امسال نمونه‌های خوبی در این زمینه به حساب می‌آیند. جشنواره فیلم فجر موقعیت خوبی برای معرفی کردن این نوع فیلم‌هاست. صداوسیما، رسانه‌ها، منتقدان و سازمان سینمایی کشور در مهمترین جشن فرهنگی کشور باید در دیده شدن بهتر این نوع فیلم‌ها تلاش کنند تا کم کم امکان تغییر ذائقه مخاطبان را که به مرور به چنین وضعیتی منتهی شده را فراهم کنند.